KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Dil Bilgisi — Test 5

KPSS Türkçe dersinin Karma Dil Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay4 orta7 zor

  1. Soru 1

    Zor

    'Yıllardır görmediği arkadaşını kalabalığın arasında görünce heyecanla ona doğru koştu.' cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Cümlede hem sıfat-fiil hem zarf-fiil vardır.
    • B)Yüklem geçişli bir fiildir.
    • C)'kalabalığın' sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır.
    • D)Cümlenin öznesi gizli öznedir.
    • E)'heyecanla' sözcüğü durum zarfı görevindedir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yüklem geçişli bir fiildir.

    Yüklem olan 'koş-' fiili nesne almayan geçişsiz bir fiildir; 'neyi, kimi' sorularına yanıt vermez. Cümlede 'görmediği' sıfat-fiili ile 'görünce' zarf-fiili bir arada bulunduğundan A'daki tespit doğrudur; kalabalık + ın → kalabalığın örneğinde de k, ğ'ye yumuşamıştır.

  2. Soru 2

    Zor

    Serin sular akar taşları döver Yorgun yolcuların gözü yollarda Kuşlar geçer gider gökleri över Kanat sesi kalır ıssız dallarda Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Dörtlükte birden çok belirtili nesne vardır.
    • B)'Yorgun yolcuların gözü' öbeğinde tamlayanı sıfatla nitelenmiş bir belirtili ad tamlaması vardır.
    • C)'akar, döver, kalır' sözcükleri geniş zamanla çekimlenmiştir.
    • D)Dörtlükte edilgen çatılı bir fiil vardır.
    • E)'Kanat sesi' belirtisiz ad tamlamasıdır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Dörtlükte edilgen çatılı bir fiil vardır.

    Dörtlükteki akar, döver, geçer, gider, över, kalır fiillerinin hiçbiri -l ya da -n edilgenlik eki almamıştır; tümü etken çatılıdır. 'taşları' ve 'gökleri' belirtili nesne olduğundan A'daki tespit doğrudur; 'kanat sesi' de tamlayanı ek almamış belirtisiz ad tamlamasıdır.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem isim-fiil hem sıfat-fiil vardır?

    • A)Koşarak gelen adam kapıda soluklandı.
    • B)Yüzmek sağlık için çok yararlıdır.
    • C)Okumayı sevmeyen öğrenci yoktur bu sınıfta.
    • D)Solmuş çiçekleri vazodan aldı.
    • E)Eve varınca kapıyı yavaşça açtı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Okumayı sevmeyen öğrenci yoktur bu sınıfta.

    C'de 'okumayı' sözcüğünde -ma isim-fiil eki, 'sevmeyen' sözcüğünde -en sıfat-fiil eki vardır. A'da zarf-fiil ile sıfat-fiil (koşarak, gelen), B'de yalnız isim-fiil, D'de yalnız sıfat-fiil, E'de yalnız zarf-fiil kullanılmıştır.

  4. Soru 4

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünlü daralması hem ünsüz benzeşmesi vardır?

    • A)Bahçede oynayan çocuklar eve girmek istemiyordu.
    • B)Durakta uzun süre otobüs bekledik.
    • C)Yağmur yağınca sokaklar boşaldı.
    • D)Kuşlar ağaçların arasında ötüyordu.
    • E)Sokakta oynuyordu çocuklar akşama kadar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sokakta oynuyordu çocuklar akşama kadar.

    E'de “sokakta” sözcüğünde -da ekinin -ta olması ünsüz benzeşmesi, “oynuyordu” sözcüğünde “oyna-” fiilinin son ünlüsünün -yor karşısında daralması ünlü daralmasıdır. A'da yalnızca daralma (istemiyordu), B'de yalnızca benzeşme (durakta) vardır; C ve D'de bu iki olay da yoktur.

  5. Soru 5

    Kolay

    'Yaşlı adam, torununa eski bir masal anlattı.' cümlesinin öge dizilişi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A)Özne – Belirtili Nesne – Dolaylı Tümleç – Yüklem
    • B)Özne – Dolaylı Tümleç – Belirtisiz Nesne – Yüklem
    • C)Özne – Zarf Tümleci – Belirtisiz Nesne – Yüklem
    • D)Özne – Dolaylı Tümleç – Belirtili Nesne – Yüklem
    • E)Dolaylı Tümleç – Özne – Belirtisiz Nesne – Yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Özne – Dolaylı Tümleç – Belirtisiz Nesne – Yüklem

    'Yaşlı adam' özne, 'torununa' yönelme eki aldığı için dolaylı tümleç, 'eski bir masal' hâl eki almadığından belirtisiz nesne, 'anlattı' yüklemdir. Nesne -ı hâl eki taşımadığı için belirtili sayılamaz.

  6. Soru 6

    Zor

    Aşağıdaki cümleler, ayraç içinde verilen özelliklerle eşleştirilmiştir. Bu eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Kar yağdı, yollar kapandı. (sıralı cümle)
    • B)Ders çalıştı ama sınava giremedi. (bağlı cümle)
    • C)Bu şehrin akşamları insanı hüzünlendirir. (fiil cümlesi)
    • D)Elindeki kitabı bana uzattı. (isim cümlesi)
    • E)Ne güzel günlerdi onlar! (devrik cümle)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Elindeki kitabı bana uzattı. (isim cümlesi)

    D'deki cümlenin yüklemi (uzattı) çekimli bir fiil olduğundan bu, isim cümlesi değil fiil cümlesidir. A'da iki bağımsız yargı virgülle sıralandığı için sıralı cümle eşleştirmesi doğrudur; E'de yüklemden sonra özne geldiği için devrik cümle eşleştirmesi de doğrudur.

  7. Soru 7

    Zor

    “Kentteki tarihî yapıların restorasyonu tamamlanınca bölge, turizme yeniden açılacakmış.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Zarf-fiil, cümleye zaman anlamı katmıştır.
    • B)Yüklem, basit zamanlı bir fiildir.
    • C)Yüklem, edilgen çatılıdır.
    • D)Belirtili isim tamlaması vardır.
    • E)Dolaylı tümleç vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yüklem, basit zamanlı bir fiildir.

    “Açılacakmış” gelecek zamanın rivayetiyle çekimlenmiştir; kip ekinin üzerine ek fiilin rivayeti geldiği için birleşik zamanlıdır, basit zamanlı olduğu söylenemez. “Tarihî yapıların restorasyonu” belirtili isim tamlaması olduğundan D söylenebilir.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraç içinde belirtilen türde bir sözcük yoktur?

    • A)Bütün gün evde tek başına oturdu. (zamir)
    • B)Hiçbiri bu soruyu çözemedi. (zamir)
    • C)Yarın sabah erkenden yola çıkacağız. (zarf)
    • D)Telefonu da çantasını da evde unutmuş. (bağlaç)
    • E)Sabaha kadar ders çalıştık. (edat)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bütün gün evde tek başına oturdu. (zamir)

    A'da zamir yoktur; “bütün” bir sıfat, “tek başına” ad soylu bir öbektir. B'de “hiçbiri” belgisiz zamir, C'de “erkenden” zarf, D'de “da” bağlaç, E'de “kadar” edattır.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yüklemi edilgen çatılıdır?

    • A)Çocuklar top oynamak için sahaya indi.
    • B)Sokak lambaları akşam saatlerinde yakıldı.
    • C)Kardeşim bütün soruları çözdü.
    • D)Misafirler akşama doğru geldi.
    • E)Annem bize güzel bir yemek yaptı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sokak lambaları akşam saatlerinde yakıldı.

    'yak-ıl-dı' fiili -ıl ekiyle edilgen yapılmıştır; işi yapan belli değildir, 'sokak lambaları' sözde öznedir. Öteki cümlelerin yüklemleri gerçek özneli etken fiillerdir.

  10. Soru 10

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem işaret zamiri hem kişi zamiri vardır?

    • A)Şu kitabı bana uzatır mısın?
    • B)Bunu sana kim söyledi?
    • C)Bunları dolaba yerleştirdim.
    • D)Onlar bu konuyu bilmiyor.
    • E)Kimse beni dinlemiyor bu evde.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bunu sana kim söyledi?

    B'de “bunu” işaret zamiri, “sana” kişi zamiridir. A, D ve E'de “şu” ile “bu” sözcükleri bir adın önünde kullanıldığından işaret sıfatıdır; C'de ise kişi zamiri bulunmaz.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünsüz türemesine uğramış bir sözcük vardır?

    • A)Arkadaşının başarısını içtenlikle kutladı.
    • B)Yaşananları unutmak için kendini işine verdi.
    • C)Onu görünce ne diyeceğini şaşırdı.
    • D)Yıllar sonra köyüne dönmeyi hayal ediyordu.
    • E)Kaybettiklerini düşününce derin bir boşluk hissetti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kaybettiklerini düşününce derin bir boşluk hissetti.

    'his' sözcüğü ünlüyle başlayan 'etmek' yardımcı fiiliyle birleşirken sondaki s ünsüzü ikizleşmiştir: his + etti → hissetti. Bu, ünsüz türemesidir. C'deki 'diyeceğini' sözcüğünde ise ünlü daralması (de- → di-) vardır.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem zamir hem edat vardır?

    • A)Bunu senin için aldım.
    • B)Sabaha kadar ders çalıştık.
    • C)Rüzgâr gibi hızlı koşuyordu.
    • D)Herkes toplantıya vaktinde katıldı.
    • E)Akşama doğru yağmur başladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bunu senin için aldım.

    A'da 'bunu' işaret zamiri, 'senin' kişi zamiridir; 'için' ise edattır. B, C ve E'de yalnız edat (kadar, gibi, doğru), D'de yalnız zamir (herkes) vardır.

  13. Soru 13

    Zor

    Gurbetin yolları uzadıkça uzar Bekledim gelmedin çiçekler soldu Şu ıssız bahçede yalnız kuşlar var Sana yazdıklarım yarıda kaldı Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Dörtlükteki cümlelerin tümü fiil cümlesidir.
    • B)'uzadıkça' sözcüğünde zarf-fiil eki vardır.
    • C)'yazdıklarım' sözcüğü adlaşmış bir sıfat-fiildir.
    • D)Dörtlükte hem olumlu hem olumsuz çekimli fiil vardır.
    • E)'Şu ıssız bahçede' öbeğinde işaret sıfatı vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Dörtlükteki cümlelerin tümü fiil cümlesidir.

    'Şu ıssız bahçede yalnız kuşlar var.' cümlesinin yüklemi 'var' olduğu için bu cümle isim cümlesidir; dolayısıyla dizelerin tümü fiil cümlesi değildir. 'bekledim' olumlu, 'gelmedin' olumsuz çekimli fiil olduğundan D'deki tespit doğrudur; 'uzadıkça'daki -dıkça da zarf-fiil ekidir.

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdaki 'sözcük → fiilimsi türü' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)gülüş → sıfat-fiil
    • B)koşarak → zarf-fiil
    • C)gelen → sıfat-fiil
    • D)okuma → isim-fiil
    • E)yazınca → zarf-fiil
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — gülüş → sıfat-fiil

    'gülüş' sözcüğündeki -ış eki isim-fiil ekidir; sözcük fiilin adını karşılar, sıfat-fiil değildir. 'gelen' sözcüğündeki -en ise sıfat-fiil ekidir ve eşleştirmesi doğrudur.

  15. Soru 15

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf tümleci bulunmaktadır?

    • A)Çocuklar bahçede oynuyor.
    • B)Dün akşam eski dostlarımı aradım.
    • C)Kitaplarını çantasına yerleştirdi.
    • D)Annesi ona yeni bir kazak ördü.
    • E)Komşular yeni gelenleri merak etti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Dün akşam eski dostlarımı aradım.

    B'de 'dün akşam' öbeği, yüklemi zaman yönünden tamamlayan zarf tümlecidir. A'daki 'bahçede' ise bulunma hâli eki aldığı için yer tamlayıcısıdır; C ve D'de de yer tamlayıcısı ile nesne vardır.

Sponsorlu