Paragraf — Test 6

(I) Aradan uzun yıllar geçtiği hâlde şarkının sözleri, hiç unutulmamış gibi kendiliğinden dudaklara gelir. (II) Radyoda çalmaya başlayan eski bir şarkı, insanı bazen bir anda başka bir zamana taşır. (III) Bunun nedeni, müziğin belleğe yalnızca sesle değil, o sesin duyulduğu ortamla birlikte kaydedilmesidir. (IV) O ezgiyle birlikte bir sokağın kokusu, bir odanın soluk ışığı da geri döner. (V) Bu yüzden müzik, geçmişi anlatmaktan çok geçmişi geri getiren bir sanattır. Numaralanmış cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulduğunda sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

• A)II, III, I, IV, V
• B)I, II, IV, III, V
• C)II, I, IV, III, V
• D)II, IV, III, I, V
• E)III, II, I, IV, V

(I) İyi bir fotoğraf, çoğu zaman doğru anı beklemeyi bilmekle elde edilir. (II) Fotoğrafçı, karşısındaki sahnenin en anlamlı hâline ulaşacağı ana kadar deklanşöre basmadan bekler. (III) Dijital makinelerin fiyatları son yıllarda önemli ölçüde ucuzlamış, bu araçlar herkes için ulaşılabilir olmuştur. (IV) Bu bekleyiş sırasında ışığın açısı değişir, insanlar yer değiştirir, sahne yavaş yavaş kendi düzenini kurar. (V) Deklanşöre erkenden basan biri ise yalnızca oradan geçmiş olduğunu belgelemiş olur. Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

• A)I
• B)II
• C)III
• D)IV
• E)V

---- Bir elma ağacının meyve verebilmesi, çiçeğine konan arının bacaklarında taşıdığı polene bağlıdır. Bu küçük canlı, tek bir günde yüzlerce çiçek dolaşarak farkında olmadan çok büyük bir iş görür. Arı sayısının belirgin biçimde azaldığı bölgelerde ise ürün miktarı kısa sürede düşmeye başlar. Bahçesinde arı gezinmeyen bir çiftçi, ne kadar emek verirse versin ağacından beklediği verimi alamaz. Bu yüzden arıyı korumak, yalnızca bir böceği değil, sofraya gelen yiyeceği de korumak anlamına gelir. Bu parçanın başına aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• A)Tarımsal üretimin görünmeyen ortaklarından biri arılardır.
• B)Arılar, kovan içinde son derece katı bir iş bölümüyle yaşar.
• C)Bal, insanlığın kullandığı en eski tatlandırıcılardan biridir.
• D)Böcekler, dünyadaki canlı türlerinin büyük bölümünü oluşturmaktadır.
• E)Meyve ağaçlarının bakımı, mevsimine göre değişen özel bir bilgi gerektirir.

Anadolu kilimlerinde kullanılan motifler, süsleme kaygısının çok ötesinde anlamlar taşır. Bir dokuyucu, kilimin ortasına yerleştirdiği şekille bereketi, kenarına dizdiği sırayla korunmayı anlatır. Kimi motifler bir aileye, kimileri bütün bir yöreye özgüdür ve dokuyanın kim olduğunu adı yazılmadan söyler. Bu dil yazıya geçirilmediği için anne dokurken kızı onu izler, izleyerek öğrenir. Ancak dokuma tezgâhlarının evlerden çekilmesiyle birlikte bu aktarım zinciri kırılmaya başlamıştır. Bugün motiflerin ne anlattığını çözebilen kişi sayısı hızla azalmaktadır. Bu parçanın devamında aşağıdakilerden hangisinin anlatılması beklenir?

• A)Kilim dokumada kullanılan yünün hangi bitkilerle boyandığı
• B)Anadolu'da halıcılığın hangi yüzyılda başlayıp nerelerde geliştiği
• C)El dokuması kilimlerin fiyatlarının fabrika ürünlerine göre neden yüksek olduğu
• D)Motiflerin taşıdığı anlamların kayıt altına alınması için neler yapılabileceği
• E)Dokuma tezgâhı yapımında hangi ağaç türlerinin tercih edildiği

(I) Bir zamanlar kent içindeki bir pencereden bakan biri bile gökyüzünde binlerce yıldız sayabiliyordu. (II) Sokak lambalarının, tabelaların ve aydınlatılmış cephelerin çoğalmasıyla bu manzara yavaş yavaş silindi. (III) Işık kirliliğinin etkisi ise yalnızca gökyüzünü izlemek isteyenlerle sınırlı kalmıyor. (IV) Geceleri göç eden kuşlar, aydınlatılmış yüksek kulelerin çevresinde yönlerini şaşırıyor. (V) Karanlıkta avlanan böcekler ise lambaların altında toplanarak besin zincirinde onarılması güç boşluklar bırakıyor. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?

• A)I
• B)II
• C)III
• D)IV
• E)V

Birçok düşünür, en verimli saatlerini masa başında değil yolda yürürken geçirmiştir. Yürüyen bir insanın adımları düzenli bir ritim kurar; bu ritim bir süre sonra zihni de aynı düzene sokar. ---- Kapalı bir odada saatlerce zorlanan zihin, açık havada birkaç sokak sonra kendiliğinden toparlanır. Bu yüzden günlerdir çözülemeyen bir sorunun karşılığı çoğu zaman odada değil, bir sokağın köşesinde bulunur. Yürüyüş, düşünmenin önündeki engel değil, onun en sessiz yardımcısıdır. Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• A)Düzenli yürüyüş, kalp sağlığı ve kilo denetimi açısından da uzmanlarca sıklıkla önerilmektedir.
• B)Beden kendi işini kendi sürdürürken zihin, üzerinde durduğu konuyla baş başa kalır.
• C)Kent içinde yürüyüşe elverişli yeşil alanların sayısı gün geçtikçe azalmaktadır.
• D)Bazı insanlar sabahın erken saatlerinde, bazıları ise akşamüstü serinliğinde yürümeyi yeğler.
• E)Yürüyüş sırasında müzik dinlemek son yıllarda yaygınlaşan bir alışkanlıktır.

(I) Halk masalları, kuşaklar boyunca ağızdan ağıza aktarılarak günümüze ulaşmış anlatılardır. (II) Her anlatıcı, karşısındaki dinleyiciye göre kimi ayrıntıları çıkarmış, kimilerini kendiliğinden eklemiştir. (III) Bu yüzden aynı masalın bir köyde başka, komşu köyde bambaşka bir sonu olabilmektedir. (IV) Çocuk kitaplarında resimlemenin en az metin kadar önemli olduğu bugün geniş biçimde kabul edilmektedir. (V) Masalı bunca yıl yaşatan da onu her seferinde yeniden kuran bu değişkenliktir. Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi anlam bütünlüğünü bozmaktadır?

• A)I
• B)II
• C)III
• D)IV
• E)V

(I) Bir süre sonra bu bahçeler, komşuların birbirini gerçekten tanıdığı ender yerlere dönüşür. (II) Kentlerde boş kalmış küçük arsalar, son yıllarda mahalleliler tarafından bahçeye çevriliyor. (III) Toprağı birlikte kazan, suyu birlikte taşıyan insanlar er geç konuşmaya başlar. (IV) Böylece bir avuç toprak, yalnızca sebze değil, komşuluk da yetiştirmiş olur. (V) Buralarda yetiştirilen domates ya da maydanoz ise aslında işin en küçük parçasıdır. Numaralanmış cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulduğunda sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

• A)II, III, V, I, IV
• B)II, V, III, I, IV
• C)II, V, I, III, IV
• D)III, II, V, I, IV
• E)V, II, III, I, IV

Sahnede ışık, yalnızca oyuncuyu görünür kılmakla yetinen bir araç değildir. Bir sahnenin içindeki kaygıyı, bir başkasının taşıdığı umudu seyirciye çoğu zaman önce ışık duyurur. Işık tasarımcısı, aydınlattığı yerler kadar karanlıkta bıraktığı köşelerle de söylenmeyeni anlatır. Bir oyunda hangi yüzün aydınlatıldığı kadar hangi yüzün gölgede bırakıldığı da başlı başına bir tercihtir. Perdedeki sessiz anlarda seyirciyi yönlendiren şey, çoğu kez metin değil ışığın kendisidir. Bu parçanın sonuç cümlesi olarak aşağıdakilerden hangisi en uygundur?

• A)Kısacası ışık, sahnede sessizce konuşan bir oyuncudur.
• B)Bu nedenle oyuncuların sahne üzerindeki duruşu titizlikle çalışılmalıdır.
• C)Tiyatro salonlarının teknik donanımı hemen her yıl yenilenmektedir.
• D)Işık tasarımı, sahne sanatları eğitiminde ayrı bir ders olarak okutulmaktadır.
• E)Seyircinin oyundan aldığı tat, büyük ölçüde metnin gücüne bağlıdır.

Küçük teknelerle yapılan kıyı balıkçılığı, denizden alınanı doğal döngüye bırakılan payla dengeler. Kullanılan ağın gözü, belli bir büyüklüğün altındaki balığın geçmesine izin verir; böylece genç bireyler üremeye fırsat bulur. Balıkçı, hangi mevsimde hangi türün ağa girmemesi gerektiğini yılların deneyimiyle bilir. Ağır giden tekne, denizin dibindeki yaşamı olduğu gibi bırakır. Oysa büyük ölçekli avcılıkta ağ, denizin dibini tarayarak tür ayrımı yapmadan önüne çıkan her şeyi toplar. ---- Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• A)Deniz ürünleri, dengeli beslenmenin uzmanlarca haftada birkaç kez önerilen vazgeçilmez bir parçasıdır.
• B)Bu nedenle iki yöntem arasındaki fark, tutulan balığın miktarından çok denizin geleceğiyle ilgilidir.
• C)Balıkçı barınakları, son yıllarda birçok kıyı kentinde yeni baştan yapılmaktadır.
• D)Tekne yapımında kullanılan ahşap türleri, iklime ve geleneğe bağlı olarak bölgeden bölgeye değişir.
• E)Balıkçılık, Akdeniz kıyısındaki köylerin yüzyıllardır süren en eski geçim kaynaklarındandır.

Günlük tutmak, çoğu kişiye üzerinde durulmaya değmez bir alışkanlık gibi görünür. Oysa gün içinde yaşananları yazıya dökmek, onları yeniden düzenlemek anlamına gelir. Karmakarışık duran bir öfke, cümleye dönüştüğünde adı konulmuş bir duyguya dönüşür. Aynı sayfaya yıllar sonra dönen kişi ise o gün kendisine çok büyük görünen bir sıkıntının ne kadar küçüldüğünü fark eder. Bu nedenle düzenli günlük tutan biri, kendi hâlini uzaktan izleme fırsatı bulur. Peki bu yararlı alışkanlığı yıllara yaymak için nasıl bir yol izlenmelidir? Bu parçanın devamında aşağıdakilerden hangisinin anlatılması beklenir?

• A)Günlüklerin edebiyat tarihi içindeki yerinin ne olduğu
• B)Öfke duygusunun insan bedeninde hangi kalıcı değişikliklere yol açtığı
• C)Yazı dilinin konuşma dilinden hangi yönlerle ayrıldığı
• D)Ünlü yazarların ölümünden sonra yayımlanan günlüklerinde hangi konulara değindiği
• E)Günlük tutmayı kalıcı bir alışkanlığa dönüştürmenin yollarının neler olduğu

---- Usta, elindeki tahtanın damarına ters yönde gitmez; oymayı damarın izin verdiği doğrultuda ilerletir. Aynı ağacın iki parçası bile aynı sertlikte olmadığından usta, her yeni tahtayı önce eliyle tanır. Zorlanan her hamle, yüzeyde bir daha kapatılamayacak bir çatlak bırakır. Bu yüzden acele eden bir el, günlerce süren emeği tek dokunuşta harcayabilir. Ahşap oymacılığında ustalık, keskiyi kullanmaktan çok malzemeyi dinlemekle ilgilidir. Bu parçanın giriş cümlesi olarak aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• A)Ahşap, her parçası kendi kurallarını dayatan inatçı bir malzemedir.
• B)Marangozluk, çıraklıkla öğrenilen mesleklerin başında gelmektedir.
• C)Ahşap eşyaların bakımı belirli aralıklarla ve düzenli olarak yapılmalıdır.
• D)Oymacılıkta kullanılan keskiler, işin türüne göre farklı uçlara sahiptir.
• E)Ceviz ve ıhlamur, oymacılıkta en çok tercih edilen ağaçlar arasındadır.

(I) Onarımcı, yıpranmış sayfayı güçlendirirken kenardaki eski notu ve soluk lekeyi olduğu gibi bırakır. (II) Bir kitabın onarımı, onu hiç kullanılmamış gibi göstermek anlamına gelmez. (III) Çünkü o izler, kitabın hangi ellerden geçtiğini anlatan tek kayıttır. (IV) Sayfaya eklenen her yeni kâğıt bile, gerektiğinde geri alınabilecek biçimde seçilir. (V) İyi bir onarım, kitabın geçmişini silmez; onu yeniden okunabilir kılar. Numaralanmış cümlelerle bir paragraf oluşturulduğunda hangisi bu paragrafın sonuç cümlesi olur?

• A)I
• B)II
• C)III
• D)IV
• E)V

Bir şiirde imge, okurun zihninde beliren resim değildir yalnızca; sözcüklerin birbirine sürtünmesinden çıkan kıvılcımdır. Bunu anlamak için şu soruyu sormak gerekir: Bir dize neden başka bir dizeyle yan yana gelince ısınır? Sanırım yanıt, dilin kendi alışkanlıklarını unutmasında saklı. Şair “akşam” der, biz gökyüzünü görürüz; “akşam demir gibi ağırdı” der, artık gördüğümüz şey gökyüzü değil, omuzlarımızdır. İşte bu yer değiştirme, imgenin asıl işidir. Onu bir süs sayanlar, şiirin çatısını taşıyan kirişi duvara asılmış bir tablo sanmış olurlar. Bu parçadaki yazarın anlatımıyla ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

• A)Sayısal verilere dayanarak genellemeye ulaşmıştır.
• B)Öyküleyici anlatımla kişileri ayrıntılı biçimde betimlemiştir.
• C)Soru sorup yanıtlayarak ve benzetmelere başvurarak düşüncesini geliştirmiştir.
• D)Karşıt görüşleri tek tek sıralayıp her birini örnekler vererek çürütmüştür.
• E)Alanında yetkin kişilerin sözlerine başvurarak savını desteklemiştir.

Yıllarca ıssız bir adada fener bekçiliği yapmış yaşlı bir adamla konuştum. Kışın haftalarca kimseyi görmediğini, tek arkadaşının rüzgârın sesi olduğunu anlattı. Sonra gülümseyip şunu söyledi: “Ben orada susmayı öğrendim, konuşmayı ise unutmadım.” Karaya döndüğünde herkesin durmadan konuştuğunu, ama kimsenin bir başkasını dinlemediğini fark etmiş. Adada geçen yıllar ona, söylenecek sözü içinde bekletmeyi, ancak gerektiğinde söylemeyi öğretmiş. Şimdi kahvede oturuyor, saatlerce dinliyor, ağzını yalnızca sözünün karşılığı olduğuna inandığında açıyor. Bu parçada altı çizili sözle anlatılmak istenen aşağıdakilerden hangisidir?

• A)Gereksiz konuşmaktan kaçınmayı öğrendiği, söz söyleme yetisini ise koruduğu
• B)İnsanlarla iletişim kurma isteğini adadaki yıllar boyunca yitirdiği
• C)Yalnızlığın onu çevresinden uzak, içine kapanık biri hâline getirdiği
• D)Konuşma becerisini kullanmadığı için körelttiği
• E)Doğa seslerini insan sesinden daha değerli bulduğu