Paragraf — Test 5

Bir kentin sesi yalnızca trafikten ve kalabalığın uğultusundan ibaret değildir. Meydanlarda, alt geçitlerde, iskele başlarında çalan müzisyenler o sese bambaşka bir katman ekler. Yoldan geçen biri, birkaç dakikalığına da olsa adımlarını yavaşlatır; kalabalığın ortasında hiç beklemediği bir an yaşar. Bu karşılaşmanın en değerli yanı, kimsenin bilet almamış, kimsenin bir salona girmek için sıraya girmemiş olmasıdır. Müzik burada satın alınan değil, yolda rastlanan bir şeye dönüşür. ---- Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• A)Konser salonlarının özenle tasarlanmış akustiği, açık hava mekânlarında hiçbir zaman elde edilemez.
• B)Müzik eğitimi almak için başvuranların sayısı son yıllarda giderek artmaktadır.
• C)Kentlerdeki trafik yoğunluğu, özellikle sabah saatlerinde ciddi biçimde artmıştır.
• D)Sokak müzisyenlerinin çoğu, gelirlerini dinleyicilerin bağışlarından sağlamaktadır.
• E)Bu yüzden sokak müziği, dinleyicisini seçmeyen ender sanat biçimlerinden biridir.

(I) İlk haritalar, gidilen yolları ve görülen kıyıları belleğe kaydetme çabasının ürünüdür. (II) Bu yüzden erken dönem çizimlerinde ölçek doğruluğu değil, yolun akılda kalması, tehlikeli geçitlerin unutulmaması önemsenmiştir. (III) Günümüzde ise harita, kâğıt üzerinde duran sabit bir çizim olmaktan çoktan çıkmıştır. (IV) Uydu verileriyle sürekli güncellenen dijital haritalar, trafiğin yoğunluğunu, yolun kapalı olup olmadığını anlık olarak gösterebilmektedir. (V) Böylece kullanıcı artık yalnızca nereye gideceğini değil, hangi saatte yola çıkması gerektiğini de öğrenmiş olur. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?

• A)I
• B)II
• C)III
• D)IV
• E)V

Kutuplardaki buz katmanları, her yıl üst üste biriken kar tabakalarının ağırlıkla sıkışmasından oluşur. Bu tabakaların arasında sıkışıp kalan minik hava kabarcıkları, biriktikleri dönemin atmosferini olduğu gibi hapseder. Bilim insanları buzula bir sonda indirerek metrelerce uzunlukta, silindir biçiminde örnekler çıkarır. Bu örneklerin derinlere inen bölümleri, binlerce yıl öncesinin havasını bozulmadan taşır. Ancak eldeki havanın hangi çağa ait olduğu bilinmeden bu veriler tek başına bir anlam ifade etmez; bu nedenle araştırmacıların önce katmanları tarihlendirmesi gerekir. Bu parçanın devamında aşağıdakilerden hangisinin anlatılması beklenir?

• A)Kutuplarda yaşayan canlıların uzun süren soğuğa nasıl uyum sağladığı
• B)Buz katmanlarının yaşının hangi yöntemlerle belirlendiği
• C)Buzula indirilen sondaların hangi malzemelerden üretildiği
• D)Kar yağışı miktarının bölgeden bölgeye nasıl değiştiği
• E)Deniz seviyesindeki yükselmenin kıyı kentlerini nasıl etkilediği

(I) Kent yapıları çoğu zaman çatıya ve avluya düşen yağmur suyunu bir kaynak değil, bir an önce kurtulunması gereken sorun olarak görür. (II) Oysa geniş bir çatıya inen su, basit oluklar ve süzgeçlerle toplanıp bahçedeki bir depoda kolayca biriktirilebilir. (III) Burada biriken su, bahçe sulamasında, araç yıkamada ve temizlik işlerinde hiçbir sakınca doğurmadan kullanılabilir. (IV) Kent merkezlerindeki otopark sıkıntısı, yerel yönetimlerin son yıllarda en çok tartıştığı başlıklardan biridir. (V) Böylece hem şebekeden çekilen su miktarı azalır hem de sağanak günlerinde kanalizasyona binen yük belirgin biçimde hafifler. Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

• A)I
• B)II
• C)III
• D)IV
• E)V

Bir romanı başka bir dile aktarmak, sözcükleri tek tek karşılamakla bitmiş sayılmaz. ---- Çevirmen bu yüzden yalnızca iki dili değil, o dilleri konuşan iki kültürü de tanımak zorundadır. Bir deyimin doğrudan karşılığını bulamadığında, o deyimin okurda uyandırdığı duyguyu taşıyacak yeni bir yol arar. Kimi zaman bir tümceyi bölmek, kimi zaman iki tümceyi birleştirmek gerekir. İyi çeviri, bu arayışın izlerini metinde belli etmeyen çeviridir. Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• A)Çünkü her dil, kendi tarihinden süzülmüş deyimleri ve çağrışımlarıyla birlikte konuşur.
• B)Sözlükler, çevirmenin başvurabileceği tek kaynak olma özelliğini korumaktadır.
• C)Roman türü, edebiyat tarihinde görece geç ortaya çıkmış bir anlatı biçimidir.
• D)Çeviri yapmak isteyenler için son yıllarda birçok kurs açılmış durumdadır.
• E)Yayınevleri, çeviri eserlere kataloglarında giderek daha çok yer vermektedir.

(I) Bu nedenle dünyanın birçok ülkesinde, tohumların soğuk odalarda saklandığı bankalar kurulmuştur. (II) Bir yerel buğday türü yok olduğunda, onunla birlikte binlerce yıllık bir uyum birikimi de kaybolur. (III) Böylece topraktan çekilmiş bir tür, yıllar sonra bile yeniden tarlayla buluşturulabilir. (IV) Buralarda saklanan her örnek, çimlenme gücünü yitirmemesi için belirli aralıklarla tazelenir. (V) Tarımda kullanılan bitki çeşitliliği, geçtiğimiz yüzyıl boyunca hızla azaldı. Numaralanmış cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulduğunda sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

• A)V, I, II, IV, III
• B)II, V, I, III, IV
• C)V, II, IV, I, III
• D)V, II, I, IV, III
• E)I, IV, V, II, III

---- Gün boyunca öğrenilen bilgiler, uyku sırasında beynin farklı bölgeleri arasında yeniden dolaştırılır. Bu dolaşımın sonunda önemli görülen ayrıntılar pekiştirilir, gereksiz bulunanlar ise sessizce silinir. Yeni öğrenilen bir ad ya da bir formül, ancak bu ayıklamadan geçtikten sonra uzun süreli belleğe yerleşir. Bu nedenle sınav öncesinde bütün geceyi kitap başında geçirmek çoğu zaman beklenen sonucu vermez. Öğrenilenlerin kalıcı olabilmesi için beynin de kendine ait bir düzenleme zamanına ihtiyacı vardır. Bu parçanın başına aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• A)Beyin, vücudun en çok enerji tüketen organları arasında yer alır.
• B)Sınav kaygısı, öğrencilerin başarısını doğrudan etkileyen önemli bir etkendir.
• C)Uyku, bedenin dinlendiği kadar belleğin de düzene girdiği bir süreçtir.
• D)Düzenli ders çalışma alışkanlığı, olabildiğince küçük yaşta kazandırılmalıdır.
• E)Gece geç saatlerde çalışmak, birçok öğrencinin sürdürdüğü bir alışkanlıktır.

(I) Minyatürde amaç, bir sahneyi göze göründüğü gibi değil, anlatılmak istendiği gibi resmetmektir. (II) Yağlı boyanın Avrupa'da yaygınlaşması, tuval üzerinde çalışan ressamların sayısını hızla artırmıştır. (III) Bu yüzden sanatçı, uzaktaki bir figürü küçültmek yerine onu taşıdığı öneme göre boyutlandırır. (IV) Aynı yüzeyde, birbirinden günlerce uzak iki olay tek bir bakışta görülecek biçimde yan yana durabilir. (V) Böylece izleyici, sahnenin kendisini değil, sahnenin anlattığı öyküyü izlemiş olur. Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

• A)I
• B)II
• C)III
• D)IV
• E)V

(I) Bir ormanda ağaçlar, birbirinden bağımsız yaşayan tek tek bireyler değildir. (II) Kökleri saran mantar iplikleri, toprağın altında ağaçtan ağaca uzanan son derece geniş bir ağ kurar. (III) Bu ağ üzerinden su, mineral ve şeker gibi maddeler bir gövdeden diğerine taşınabilmekte, hastalık haberi bile iletilebilmektedir. (IV) Söz konusu bulgular, ormancılık uygulamalarının da baştan aşağı yeniden düşünülmesini gerektirmektedir. (V) Tek tek ağaçları değil, aralarındaki bağı gözeten bir planlama, kesim sonrası toparlanmayı gözle görülür biçimde hızlandırmaktadır. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?

• A)I
• B)II
• C)III
• D)IV
• E)V

Deniz fenerleri, kıyıya yaklaşan gemilere yol göstermek için yüzyıllar boyunca gece gündüz yanık tutuldu. Her fenerin kendine özgü bir yanıp sönme ritmi vardı; kaptanlar bu ritme bakarak hangi kıyıya geldiklerini anlardı. Fener bekçileri, en sert fırtınalarda bile ışığın sönmemesi için sabaha kadar nöbet tuttu. Kimi fenerlerde bekçiler aylarca karaya çıkmadan, dalgaların ortasındaki taş kulede yaşadı. Bugün ise uydu destekli konum belirleme uygulamaları bu görevi büyük ölçüde devraldı. ---- Bu parçanın sonuna düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• A)Fener bekçiliği, yalnızlığı göze almayı gerektiren saygın bir meslekti.
• B)Gemilerin taşıma kapasitesi her geçen yıl biraz daha artmaktadır.
• C)Kıyı kentlerinde balıkçılık hâlâ önemli bir geçim kaynağı sayılıyor.
• D)Fırtınalar, açık denizde seyreden gemiler için hâlâ en büyük tehlikelerden biri kabul ediliyor.
• E)Yine de bu kuleler, kıyının belleğini taşıyan birer nişan taşı olarak ayakta duruyor.

(I) Perdenin ardına yerleştirilen ışık, bu figürleri gerilmiş beyaz beze renkli birer gölge olarak düşürür. (II) Gölge oyununda oyuncu, deriden kesilip boyanmış ince figürleri değneklerle hareket ettirir. (III) Oysa perdede duyulan bütün sesler, tek bir sanatçının boğazından çıkmaktadır. (IV) Böylece izleyici, karşısında birbiriyle konuşup tartışan kalabalık bir topluluk olduğunu sanır. (V) İşte bu tek kişilik kalabalık, oyunun asıl ustalığını oluşturur. Numaralanmış cümlelerle anlamlı bir paragraf oluşturulduğunda sıralama aşağıdakilerden hangisi olur?

• A)II, I, IV, III, V
• B)II, IV, I, III, V
• C)I, II, III, IV, V
• D)II, I, III, IV, V
• E)I, IV, II, III, V

Kentlerde bisiklet kullanımını artırmanın yolu, yalnızca insanları bu ulaşım biçimine özendirmekten geçmiyor. Bir kişinin işe bisikletle gitmeyi seçebilmesi için önce güvenle ilerleyebileceği bir yol bulması gerekiyor. Araç trafiğinden ayrılmamış şeritler, sürücüyü her kavşakta yeni bir tehlikeyle karşı karşıya bırakıyor. Ayrıca varış noktasında bisikletin güvenle bırakılabileceği bir yer yoksa yolculuk daha baştan yarım kalmış sayılıyor. Kısacası bu ulaşım biçimi, birbirini tamamlayan bir düzenlemeler bütünü istiyor. Bu parçanın devamında aşağıdakilerden hangisinin anlatılması beklenir?

• A)Bisiklet üretiminde kullanılan malzemelerin yıllar içinde nasıl geliştiği
• B)Bisiklet ulaşımını destekleyen düzenlemelerin neler olabileceği
• C)Kent içi toplu taşımanın tarihsel gelişiminin nasıl olduğu
• D)Bisiklet sporunun insan sağlığına katkılarının neler olduğu
• E)Trafik cezalarının caydırıcılığının hangi ölçütlerle ölçüldüğü

(I) El yapımı kâğıt, bitki liflerinin suda uzun süre dövülüp incecik bir eleğe alınmasıyla üretilir. (II) Elek sudan yavaşça çıkarıldığında lifler yüzeyde ince bir tabaka hâlinde birbirine kenetlenir. (III) Bu tabaka keçelerin arasına serilip preslendiğinde içindeki suyun büyük bölümünü bırakır. (IV) Kuruma tamamlandığında ise ustanın dokunuşunu üzerinde taşıyan, kenarları düzensiz bir yaprak elde edilmiş olur. (V) Matbaanın icadı, kitapların çoğaltılma hızını o güne dek görülmemiş ölçüde artırmıştır. Bu parçada numaralanmış cümlelerden hangisi düşüncenin akışını bozmaktadır?

• A)I
• B)II
• C)III
• D)IV
• E)V

Gürültü, çoğu insanın alışkanlıkla katlanmayı öğrendiği sinsi bir kirlilik türüdür. Sürekli motor ve klima sesi içinde yaşayan biri, bir süre sonra bu sesleri hiç duymadığını sanır. ---- Bedenin verdiği tepki, kulağın alıştığını sandığı yerde bile sürüp gitmektedir. Uyku düzeni bozulur, dikkat dağılır, gün içindeki gerginlik hiçbir nedene bağlanamadan artar. Bu yüzden kentlerde sessiz alanlar yaratmak, süs niteliğinde bir çaba değil, doğrudan bir sağlık gereğidir. Bu parçada boş bırakılan yere düşüncenin akışına göre aşağıdakilerden hangisi getirilmelidir?

• A)Kent gürültüsünün en önemli kaynağı, gün boyu süren karayolu trafiğidir.
• B)İşitme kaybı, ileri yaşlarda sık karşılaşılan rahatsızlıklardan biridir.
• C)Sessizlik, pek çok sanatçı için bugüne dek verimli ve tükenmez bir ilham kaynağı olmuştur.
• D)Kulak, havadaki ses dalgalarını titreşim yoluyla algılayan, son derece duyarlı ve karmaşık bir organdır.
• E)Oysa ölçümler, o kişinin kalp atışının ve gerginlik düzeyinin yükselmeyi sürdürdüğünü gösteriyor.

(I) Sıcak ve kurak bölgelerin geleneksel evleri, kalın kerpiç duvarlarıyla gündüz sıcağını içeri geçirmez. (II) Birbirine yaslanan dar sokaklar gün boyu gölge üretir, avlulardaki küçük su yüzeyleri havayı serinletir. (III) Bütün bu çözümler, hiçbir mekanik düzenek kullanılmadan yüzyıllar boyunca sorunsuz işlemiştir. (IV) Günümüz mimarlığı ise bu birikimi uzun süre göz ardı etmiş, iklimi makinelerle yenmeyi denemiştir. (V) Her yöreye aynı cam cepheyi taşıyan yapılar, ısıtma ve soğutma giderlerini görülmemiş biçimde yükseltmiştir. Bu parça iki paragrafa ayrılmak istense ikinci paragraf hangi cümleyle başlar?

• A)I
• B)II
• C)III
• D)IV
• E)V