KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Yazım Kuralları — Test 5

KPSS Türkçe dersinin Yazım Kuralları konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 190 soru kitap sırasına göre 13 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay7 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıra sayısının yazımı doğrudur?

    • A)Yarışmayı 2.nci sırada bitirdi.
    • B)Törende 4'üncü kez ödül aldı.
    • C)Sınıfın 5.inci sırasında oturuyor.
    • D)Kitabın 3 üncü bölümünü okudum.
    • E)Caddenin 7.ci numarasında oturuyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Törende 4'üncü kez ödül aldı.

    Sıra sayıları rakamla gösterilirken ya rakamdan sonra nokta konur ya da kesme işaretiyle ek yazılır; ikisi bir arada kullanılmaz. Bu nedenle B'deki “4'üncü” doğrudur. A'da “2.” ya da “2'nci”, C'de “5.” ya da “5'inci”, E'de ise “7.” ya da “7'nci” yazılmalıydı. D'de de ek kesme işaretiyle bağlanarak “3'üncü” biçiminde gösterilmeliydi.

  2. Soru 2

    Kolay

    Sabah erkenden yola çıktığımızda kasabanın sokakları henüz bomboştu (I). Fırının önünde bekleyen birkaç (II) kişi dışında herkez (III) uykudaydı. Camlardan sızan soluk ışık, ıslak taşların üzerinde titriyordu. Biz de (IV) bu sessizliği bozmamak için adımlarımızı yavaşlattık. Yol boyunca hiç kimse (V) tek kelime etmedi. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    Üçüncü sözcük "herkez" biçiminde yazılmıştır; doğrusu "herkes"tir. "Herkes" sözcüğü Farsça "her" ile "kes" (kişi) ögelerinden kalıplaşmış bir sözcüktür; TDK Yazım Kılavuzu ve Güncel Türkçe Sözlük'teki tek doğru yazımı "herkes"tir. Konuşmada son ses ötümlüleşerek "herkez" gibi duyulsa da bu söyleyiş yazıya aktarılmaz; "herkez" yaygın bir yazım yanlışıdır. IV'teki "Biz de" ise "dahi" anlamı taşıyan bağlaçtır ve ayrı yazılması doğrudur; I'deki "bomboştu" pekiştirme olduğu için bitişik, II'deki "birkaç" belgisiz sıfat olarak bitişik, V'teki "hiç kimse" ise ayrı yazılır (bitişik yazılan biçim "hiçbir"dir).

  3. Soru 3

    Orta

    Tamirhaneye vardığımızda ustanın yüzü asıktı. Arabanın parçalarını tek tek söktükten sonra hiç bir (I) şeyin kolay olmadığını, tamirin en az iki gün süreceğini söyledi. Yanımızdaki şoför (II), bu kadar beklemenin imkânsız olduğunu anlattı. Usta yalnızca (III) omuz silkti; çünkü (IV) yedek parçanın ne zaman geleceğini o da (V) bilmiyordu. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I

    Birinci sözcük “hiç bir” biçiminde ayrı yazılmıştır; doğrusu bitişik olarak “hiçbir”dir. Belirsizlik sıfatı “hiçbir” kalıplaşmış birleşik sözcük sayıldığı için bitişik yazılır. II’deki “şoför” doğru yazımdır (“şöför” yaygın bir yanlıştır); V’teki “o da” ise bağlaç olduğundan ayrı yazılmıştır.

  4. Soru 4

    Zor

    Köyün girişindeki değirmen yıllardır çalışmıyordu. Yaz akşamlarında gölgesi bütün meydanı kaplardı; şimdiyse duvarları yosun tutmuş, çatısı yer yer çökmüştü. Yine de (I) çocuklar oraya gitmekten vaz geçmiyor (II), kırık taşların arasında saklambaç oynuyordu. Muhtar, bir gün burayı onaracağını söylüyordu ama (III) kimse ona inanmıyordu. Herkes (IV) biliyordu ki (V) o gün hiç gelmeyecekti. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    İkinci sözcük “vaz geçmiyor” biçiminde ayrı yazılmıştır; doğrusu “vazgeçmiyor”dur. “Vazgeçmek”, anlamca kaynaşıp kalıplaşmış birleşik bir fiil olduğu için bitişik yazılır. V’teki “ki” cümleleri bağlayan bağlaç olduğundan ayrı yazılmıştır; I’deki “Yine de”de “de” bağlaç olduğu için yine ayrı yazılır.

  5. Soru 5

    Kolay

    Sınav sabahı hepimiz erkenden salona girdik. Görevli, sıra numaralarını yüksek sesle okuyordu. Arkadaşım yanlız (I) kalmaktan hoşlanmadığı için beni yanındaki sıraya çağırdı. Ben de (II) itiraz etmeden oturdum. Kâğıtlar dağıtıldığında herkesin (III) yüzünde aynı gerginlik vardı. İlk soruyu okuyunca hiçbir (IV) şeyin sandığım kadar zor olmadığını anladım ve derin bir nefes aldım (V). Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I

    Birinci sözcük “yanlız” yazılmıştır; doğrusu “yalnız”dır. Sözcükteki l ve n ünsüzlerinin yer değiştirilmesi, konuşma dilinden yazıya taşınan yaygın bir yanlıştır. II’deki “Ben de” burada “ben de oturdum” anlamında bağlaç olduğu için ayrı; IV’teki “hiçbir” ise kalıplaşmış olduğu için bitişik yazılmıştır.

  6. Soru 6

    Orta

    Dedem, gençliğinde bir yük gemisinde çalıştığını anlatırdı. Limanlarda gördüğü kalabalıklar, duyduğu diller onu hep şaşırtmıştı. Bize (I) hediye olarak getirdiği tahta kutuda orjinal (II) bir pusula vardı; ibresi hâlâ (III) kuzeyi gösteriyordu. Onu her elime aldığımda dedemin sesini duyar gibi (IV) olurdum. Bu yüzden kutuyu bugüne (V) kadar özenle sakladım. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    İkinci sözcüğün doğru yazımı “orijinal”dir; sözcükteki i ünlüsü söyleyişte zayıflasa da yazımda düşürülmez. III’teki “hâlâ” düzeltme işaretiyle yazılır ve “şimdiye kadar, henüz” anlamı taşır; işaretsiz “hala” babanın kız kardeşi demektir. V’teki “bugüne” ise zaman adı olarak kalıplaştığı için bitişik yazılmıştır.

  7. Soru 7

    Orta

    Kışın ilk karı düştüğünde bahçedeki her şey (I) bembeyaz (II) olmuştu. Kardeşim, üzerine eşortman (III) bile giymeden dışarı fırlamış, kapıdan çıkar çıkmaz (IV) titremeye başlamıştı. Annem pencereden arkasından seslendi ama (V) o duymadı bile. Az sonra yanakları kızarmış bir biçimde içeri girdi ve sobanın başına çöktü. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    Üçüncü sözcüğün doğru yazımı “eşofman”dır; sözcük Fransızcadan alınmıştır ve içinde f ünsüzü bulunur, “eşortman” söyleyişten doğan bir yanlıştır. II’deki “bembeyaz” pekiştirme olduğu için bitişik yazılır; I’deki “her şey” ise ayrı yazılan bir sözcük öbeğidir.

  8. Soru 8

    Zor

    Bu defteri bana ablam vermişti. İçindeki notlar da (I) ona aitti. Sayfa kenarlarına yazdığı cümleleri okudukça onun ne kadar dikkatli biri olduğunu anladım. Ben de (II) böyle bir sabır hiç olmamıştı. Belki (III) bir gün ben de (IV) aynı özeni gösteririm. Şimdilik yalnızca onun satırlarını okuyorum ve görüyorum ki (V) her sayfada ayrı bir emek var. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    İkinci sözcük öbeği ayrı yazılmıştır; oysa burada “ben” sözcüğüne bulunma durumu eki gelmiştir ve “Bende böyle bir sabır hiç olmamıştı.” denmelidir. Hâl eki olan “-de/-da” her zaman bitişik yazılır. IV’teki “ben de” ise cümleden çıkarıldığında anlam bozulmadığı için bağlaçtır ve ayrı yazılır; III’teki “Belki” de kalıplaşmış olduğundan bitişiktir.

  9. Soru 9

    Zor

    Yaz tatilinde Ankara'dan (I) yola çıkıp Karadeniz'in (II) kıyı kasabalarını dolaştık. Sinop'ta (III) küçük bir pansiyonda birkaç gün kaldık. Sabahları balıkçıların ağ onardığı iskeleye iner, akşamları Türk Dil Kurumu'nun (IV) yayımladığı sözlükten yeni sözcükler öğrenirdim. Dönüşte Trabzonlu (V) bir arkadaşımız bizi evinde ağırladı. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV

    Dördüncü sözcük “Türk Dil Kurumunun” biçiminde yazılmalıydı; kurum, kuruluş ve kurul adlarına gelen çekim ekleri kesme işaretiyle ayrılmaz. V’teki “Trabzonlu” da doğrudur, çünkü özel ada gelen yapım eki kesmeyle ayrılmaz; I, II ve III’teki çekim ekleri ise özel adlara geldiği için kesmeyle ayrılmıştır.

  10. Soru 10

    Orta

    Hastane koridorunda bekleyenler birbirine sokulmuş, alçak sesle konuşuyordu. Dışarıdan gelen siren sesi yaklaştıkça hepsi kapıya döndü. İçeri giren ambülans (I) görevlileri sedyeyi telaşla asansöre taşıdı. O anda kimse hiçbir (II) şey söylemedi; herkes (III) yalnızca (IV) bekliyordu. Beklemek, bazen konuşmaktan çok daha (V) yorucu geliyordu insana. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I

    Birinci sözcüğün doğru yazımı “ambulans”tır; sözcükte ince ü değil, kalın u ünlüsü bulunur. II’deki “hiçbir şey” öbeğinde “hiçbir” bitişik, “şey” ayrı yazılır; III’teki “herkes” de s ile biten doğru biçimdir.

  11. Soru 11

    Orta

    Kütüphanenin ikinci katındaki raflarda otuz beş (I) bin cilt kitap olduğunu söylediler. Görevli, bunların birçoğunun (II) yıllardır elden geçirilmediğini anlattı. Tozlu ciltlerin arasında dolaşırken bir çok (III) eski dergi de gördüm. Kahvaltı (IV) saati geldiğinde bile oradan ayrılmak istemedim. Akşamüstü (V) çıktığımda ellerim toz içindeydi. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    Üçüncü sözcük “bir çok” biçiminde ayrı yazılmıştır; doğrusu bitişik olarak “birçok”tur. Belirsizlik sıfatı olarak kalıplaşan “birçok” her zaman bitişik yazılır ve bunun kanıtı, aynı parçadaki II numaralı “birçoğunun” sözcüğüdür. I’deki “otuz beş” ise sayılar harfle yazıldığında ayrı yazıldığı için doğrudur.

  12. Soru 12

    Zor

    Kapıyı çalar çalmaz içeriden bir ses yükseldi: “Kim o, siz misiniz (I)?” Sesi hemen tanıyamadım. Kapı açıldığında karşımda çocukluk arkadaşım duruyordu. Gülümseyerek “Beni hatırladınmı (II)?” diye sordu. Onun o güzel mi güzel (III) gülüşünü unutmak mümkün müydü (IV)? İçeri girdim; yıllardır konuşamadığımız her şeyi (V) o akşam saatlerce konuştuk. Bu parçadaki numaralanmış sözcüklerden hangisinin yazımı yanlıştır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    İkinci sözcük “hatırladın mı” biçiminde yazılmalıydı; soru eki “mi” kendinden önceki sözcükten her zaman ayrı yazılır. IV’teki “müydü” doğrudur, çünkü soru ekinden sonra gelen ekler soru ekine bitişik yazılır; III’teki “güzel mi güzel” de pekiştirme işlevindeki soru ekinin ayrı yazıldığını gösterir.

  13. Soru 13

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı vardır?

    • A)Toplantıya herkes zamanında geldi.
    • B)Bu konuda hiçbir bilgim yok.
    • C)Sınavda yanlış yaptığım soruları tekrar çözdüm.
    • D)Bize süpriz bir ziyaretçi geldi.
    • E)Akşam yemeğini yalnız başına yedi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bize süpriz bir ziyaretçi geldi.

    D seçeneğindeki “süpriz” sözcüğünün doğru yazımı “sürpriz”dir; söyleyişte düşen r ünsüzü yazımda korunur. A’daki “herkes”, B’deki “hiçbir” ve E’deki “yalnız” sözcükleri kurallara uygun yazılmıştır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yazım yanlışı yoktur?

    • A)Herkez bu haberi çoktan duymuştu.
    • B)Yanlız kalmaktan gerçekten korkuyordu.
    • C)Bu soruyu baştan sona yalnış çözmüşsün.
    • D)Kapıda bir sürpriz bizi bekliyordu.
    • E)Dolapta hiç bir temiz gömlek kalmamış.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kapıda bir sürpriz bizi bekliyordu.

    Yalnızca D seçeneğinde yazım yanlışı yoktur. A’da “herkez” yerine “herkes”, B’de “yanlız” yerine “yalnız”, C’de “yalnış” yerine “yanlış”, E’de ise ayrı yazılan “hiç bir” yerine bitişik “hiçbir” kullanılmalıydı. B ile C’deki yanlışlar, l ve n ünsüzlerinin yer değiştirmesinden kaynaklanır.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde de/da'nın yazımıyla ilgili bir yanlışlık vardır?

    • A)Sen de bizimle gelir misin?
    • B)Çantamda hiç para kalmamış.
    • C)Bu konuyu sende biliyorsun.
    • D)Bu akşam da yağmur yağacakmış.
    • E)Onun evinde çok güzel tablolar var.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu konuyu sende biliyorsun.

    C’de “de” cümleden çıkarıldığında anlam bozulmadığı için bağlaçtır ve “Bu konuyu sen de biliyorsun.” biçiminde ayrı yazılmalıdır. A ve D’de aynı bağlaç doğru biçimde ayrı yazılmıştır. B’deki “çantamda” ile E’deki “evinde” sözcüklerinde ise bulunma durumu eki bulunduğundan bitişik yazım doğrudur.

Sponsorlu