KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Türleri — Test 7

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Türleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 174 soru kitap sırasına göre 12 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay8 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birden fazla sıfat bulunmaktadır?

    • A)Küçük bahçede birkaç gül vardı.
    • B)Bu yol çok uzundu.
    • C)Kitabı dikkatle okudu.
    • D)Sarı çiçekleri topladık.
    • E)Yarın erken çıkacağız.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Küçük bahçede birkaç gül vardı.

    A'da "küçük" bahçeyi niteleyen niteleme sıfatı, "birkaç" ise gül ismini belirten belgisiz sıfattır; yani iki sıfat vardır. B'de yalnızca "bu" sıfattır, "uzun" ise yüklem olduğu için sıfat sayılmaz. D'de tek sıfat "sarı"dır; C ve E'de "dikkatle", "yarın" ve "erken" fiili nitelediğinden hiç sıfat bulunmaz.

  2. Soru 2

    Zor

    Sabah(I) yola çıkan grup, dik(II) yamacı yavaş yavaş(III) tırmandı; zirvede kısa(IV) bir mola verip geri(V) döndü. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi durum zarfıdır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    III numaralı "yavaş yavaş", "tırmandı" fiiline "nasıl?" sorusunu sordurduğu için durum zarfıdır. I'deki "sabah" "yola çıkan" fiilimsisinin zamanını bildiren zaman zarfı, V'teki "geri" ise ek almadan "döndü" fiilini niteleyen yer-yön zarfıdır. II'deki "dik" yamacı, IV'teki "kısa" molayı niteleyen sıfatlardır; dolayısıyla parçadaki tek durum zarfı III'tür.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "çok" sözcüğü sıfat görevinde kullanılmıştır?

    • A)Bu yaz çok yorulduk.
    • B)Sınavda çok dikkatli davrandı.
    • C)Kardeşim benden çok uzun.
    • D)Bahçede çok ağaç vardı.
    • E)Onunla çok konuşmadım.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bahçede çok ağaç vardı.

    D'de "çok", "ağaç" isminin miktarını belirttiği için belgisiz sıfattır. A ve E'de "yorulduk", "konuşmadım" fiillerini niteleyerek miktar zarfı olmuştur. B'de "dikkatli" zarfını, C'de "uzun" sıfatını nitelediğinden yine zarf görevindedir; bir sözcük, nitelediği ya da belirttiği ismin önünde bulunduğunda sıfat olur; ismin düştüğü adlaşmış sıfatlar bu kuralın istisnasıdır.

  4. Soru 4

    Orta

    Sabaha karşı(I) yağmur dindi; fakat(II) rüzgâr hâlâ(III) pencereleri(IV) dövüyordu(V). Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi edat (ilgeç)tir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I

    I numaralı "karşı", kendinden önceki "sabaha" sözcüğüyle öbek kurup zaman anlamı katan bir edattır; çıkarıldığında "sabaha yağmur dindi" biçiminde anlam bozulur. II numaralı "fakat" iki yargıyı karşıtlık ilgisiyle bağlayan bağlaçtır, bu yüzden en güçlü çeldiricidir. III numaralı "hâlâ" zaman zarfı, IV numaralı "pencereleri" ad, V numaralı "dövüyordu" ise çekimli fiildir.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtme sıfatı kullanılmamıştır?

    • A)Tatlı gülümsemesiyle bizi karşıladı.
    • B)Bu evde üç oda var.
    • C)Hangi otobüs önce gelecek?
    • D)Birçok insan meydanda toplandı.
    • E)Kardeşim beşinci sınıfa geçti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Tatlı gülümsemesiyle bizi karşıladı.

    A'daki "tatlı" sözcüğü gülümsemenin niteliğini bildirdiği için niteleme sıfatıdır; cümlede işaret, sayı, belgisiz ya da soru sıfatı bulunmaz. B'de "bu" işaret, "üç" asıl sayı sıfatıdır. C'de "hangi" soru, D'de "birçok" belgisiz, E'de "beşinci" sıra sayı sıfatı olduğundan bunların hepsi belirtme sıfatı grubuna girer.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kip (zaman) kayması vardır?

    • A)Dün akşam bize hiç ummadığımız bir misafir geldi.
    • B)Şu an balkondaki çiçekleri suluyor.
    • C)Gelecek hafta ailecek tatile çıkacağız.
    • D)Her sabah aynı saatte aynı otobüse biner.
    • E)Uçağımız yarın dokuzda kalkıyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Uçağımız yarın dokuzda kalkıyor.

    E'de yüklem "-yor" şimdiki zaman ekiyle çekimlenmiştir, ancak "yarın" sözcüğünün de gösterdiği gibi cümle gelecek zamanı anlatır; kipin gösterdiği zamanla anlatılan zaman uyuşmadığı için burada anlam (kip) kayması vardır. A, B ve C'de ekin bildirdiği zaman ile cümlenin zamanı örtüşür. D'de geniş zaman eki alışkanlık bildirir, bu da geniş zamanın olağan kullanımıdır.

  7. Soru 7

    Orta

    Köyün girişinde (I) yükselen çınar yıllardır aynı yerde duruyor. Yaz sıcağında altına (II) serilen hasırlar, oradan (III) geçen yolcuların dinlenme yeriydi. Şimdi o gölgede yalnızca yaprakların (IV) hışırdayışı ile uzaktan (V) duyulan çan sesi kaldı. Bu parçada numaralanmış sözcüklerden hangisi, ötekilerden farklı türde bir fiilimsidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV

    IV numaralı "hışırdayışı" sözcüğü -yış isim-fiil ekini almıştır ve bir varlık adı gibi kullanılmıştır. I (yükselen çınar), II (serilen hasırlar), III (geçen yolcular) ve V (duyulan çan sesi) numaralı sözcükler ise -an/-en ekiyle kurulmuş ve kendilerinden sonraki adı nitelemiş sıfat-fiillerdir. Bu nedenle tür bakımından ayrılan sözcük IV'tür.

  8. Soru 8

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem edat hem de bağlaç kullanılmıştır?

    • A)Gece yarısına doğru rüzgâr birden şiddetlendi.
    • B)Hem güldü hem ağladı.
    • C)Bu iş için epeyce emek harcandı.
    • D)Yorgundu ama işini yarım bırakmadı.
    • E)Sınava kadar çalıştı ama tedirginliği geçmedi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sınava kadar çalıştı ama tedirginliği geçmedi.

    E'deki "kadar", "sınava" adıyla öbek kurup sınırlama bildiren bir edattır; "ama" ise iki yargıyı karşıtlık ilgisiyle bağlayan bağlaçtır, dolayısıyla iki tür bir aradadır. A'da yalnızca "doğru" edatı, C'de yalnızca "için" edatı vardır. B'deki "hem... hem" ve D'deki "ama" ise yalnızca bağlaçtır.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil (ad-eylem) vardır?

    • A)Yolda karşılaştığımız çocuk bize gülümsedi.
    • B)Kapıyı açınca içeri soğuk bir rüzgâr doldu.
    • C)Sabah erken kalkmak bana hep zor gelmiştir.
    • D)Konuşurken sesini biraz yükseltti.
    • E)Bahçedeki ağaçlar dün budandı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sabah erken kalkmak bana hep zor gelmiştir.

    C'de "kalkmak" sözcüğü kalk- fiiline -mak isim-fiil ekinin gelmesiyle kurulmuştur ve cümlenin öznesi görevindedir. A'daki "karşılaştığımız", "çocuk" adını nitelediği için sıfat-fiildir. B'deki "açınca" (-ince) ve D'deki "konuşurken" (-ken) zarf-fiil ekleri almıştır. E'de ise hiçbir fiilimsi yoktur; "bahçedeki" ad soylu bir sözcükten türemiştir, "budandı" ise yüklemdir.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinin yüklemi dönüşlü çatılıdır?

    • A)Duvarlar geçen hafta yeniden boyandı.
    • B)Öğrenciler bahçede bir aşağı bir yukarı koşuştu.
    • C)Küçük kız aynanın önünde uzun uzun tarandı.
    • D)Babam arabayı tamirciye yıkattı.
    • E)Halılar sabahtan balkona serilmiş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Küçük kız aynanın önünde uzun uzun tarandı.

    C'de "tarandı" yükleminde -n eki dönüşlülük bildirir; özne olan küçük kız işi kendi üzerinde yapmakta, hem yapan hem etkilenen olmaktadır. A'da "boyandı" ve E'de "serilmiş" edilgendir; bu cümlelerde özneler sözde öznedir. B'de "koşuştu" işteş, D'de "yıkattı" ise -t ekiyle kurulmuş ettirgen çatılı bir yüklemdir.

  11. Soru 11

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koyu yazılmış sözcük sıfat-fiildir (ortaç)?

    • A)Sınavı kazanmak için çok çalıştı.
    • B)Kardeşim koşarak merdivenleri çıktı.
    • C)Onun bakışı beni ürküttü.
    • D)Hava kararmadan eve dönelim.
    • E)Kırılmış camları dikkatle topladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kırılmış camları dikkatle topladı.

    E'deki "kırılmış" sözcüğü -mış sıfat-fiil ekini almıştır ve "camlar" adını niteleyerek sıfat görevi üstlenmiştir. A'daki "kazanmak" (-mak) ve C'deki "bakışı" (-ış) isim-fiildir. B'deki "koşarak" (-arak) ve D'deki "kararmadan" (-madan) zarf-fiil ekleri almıştır. Sıfat-fiili ötekilerden ayıran ölçüt, mutlaka bir adı nitelemesidir.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ama" ile aynı görevde bir bağlaç kullanılmıştır?

    • A)Hem üşüyor hem de durmadan terliyordu.
    • B)Kalemi ve defteri çantasına koydu.
    • C)Çok uğraştı; fakat istediği sonuca ulaşamadı.
    • D)Geç kaldı çünkü otobüsü kaçırmış.
    • E)Ya sen gelirsin ya da bizi telefonla ararsın.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Çok uğraştı; fakat istediği sonuca ulaşamadı.

    "ama" karşıtlık bildiren bir bağlaçtır; C'deki "fakat" da aynı işlevle iki yargıyı karşıtlık ilgisiyle bağladığı için onunla eş görevlidir. A'daki "hem... hem" denklik, B'deki "ve" sıralama, D'deki "çünkü" sebep, E'deki "ya... ya da" ise seçenek ilgisi kurar.

  13. Soru 13

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat (ilgeç) kullanılmıştır?

    • A)Sabah sisin arasından bir gemi hayalet gibi süzüldü.
    • B)Çocuk kapıyı açtı ve soluğu bahçede aldı.
    • C)Eyvah, alışveriş listesini evde unutmuşum!
    • D)Yağmur birden bastırınca hepimiz sığınacak bir yer aradık.
    • E)Ne kitabı okudu ne özetini çıkardı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sabah sisin arasından bir gemi hayalet gibi süzüldü.

    A'daki "gibi" kendinden önceki adla öbek kurup benzetme ilgisi kuran bir edattır; cümleden çıkarıldığında "gemi hayalet süzüldü" biçiminde anlamsız bir yapı kalır. B'deki "ve" ile E'deki "ne... ne" bağlaçtır; B'deki "ve" çıkarıldığında yapı bozulmaz; E'deki "ne... ne" ise olumsuzluk anlamını cümleye kendisi kattığı için çıkarıldığında cümle olumluya döner. Her ikisi de edat değil bağlaçtır. C'deki "eyvah" duygu bildiren ünlemdir, D'de ise bu türlerden hiçbiri yoktur.

  14. Soru 14

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem dilek (tasarlama) kipiyle çekimlenmiştir?

    • A)Sabah erken kalkar, uzun bir yürüyüşe çıkar.
    • B)Dün bütün gün ince ince yağmur yağdı.
    • C)Bu akşam hep birlikte biraz erken yatalım.
    • D)Kardeşim yarın sabah İzmir'e gidecek.
    • E)Konuyu bütün ayrıntılarıyla herkese anlatmış.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu akşam hep birlikte biraz erken yatalım.

    C'deki "yatalım" yüklemi -alım istek kipi ekiyle çekimlenmiştir; dilek kipleri gerçekleşmemiş, tasarlanan eylemleri bildirir. A geniş zaman, B görülen geçmiş, D gelecek zaman, E duyulan geçmiş zamandır; bunların hepsi haber (bildirme) kipidir.

  15. Soru 15

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf, bir fiilimsiyi nitelemektedir?

    • A)Kapıyı yavaşça kapattı.
    • B)Dün bize misafir geldi.
    • C)Çok güzel bir tabloydu.
    • D)Hızlı yürüyen adam köşeyi döndü.
    • E)Çocuklar içeri girdiler.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Hızlı yürüyen adam köşeyi döndü.

    D'de "yürüyen" sözcüğü sıfat-fiildir; "hızlı" da bu fiilimsinin yapılış biçimini bildirdiği için onu niteleyen durum zarfıdır. A'da "yavaşça", B'de "dün", E'de "içeri" ise fiilimsiyi değil doğrudan çekimli fiilleri niteler. C'de "çok" sözcüğü "güzel" sıfatını nitelediğinden burada da bir fiilimsi söz konusu değildir.

Sponsorlu