KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Öbekleri — Test 1

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Öbekleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 1. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

5 kolay7 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde takısız isim tamlaması benzetme ilgisiyle kurulmuştur?

    • A)Bahçeye geçen yaz demir kapı taktırdık.
    • B)Aslan asker sınırda nöbet tutuyordu.
    • C)Bahçenin çevresine taş duvar ördüler.
    • D)Boynuna incecik bir altın zincir takmış.
    • E)Salonun ortasına ipek halı serdiler.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Aslan asker sınırda nöbet tutuyordu.

    B'deki "aslan asker" öbeğinde asker aslana benzetilmiştir; "aslan gibi asker" denebildiği için tamlama benzetme ilgisiyle kurulmuş takısız isim tamlamasıdır. A, C, D ve E'deki "demir kapı, taş duvar, altın zincir, ipek halı" öbeklerinde ise tamlayan, nesnenin yapıldığı maddeyi bildirir; bunlar için "gibi" değil, "-den yapılmış" ilgisi geçerlidir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz isim tamlaması bulunmamaktadır?

    • A)Bahçenin kapısı gıcırdayarak açıldı.
    • B)Kitap fuarına birlikte gittik.
    • C)Salona duvar saati astık.
    • D)Sabah kahvaltısını dışarıda yaptık.
    • E)Ders zili çalmadan çıkmayın.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bahçenin kapısı gıcırdayarak açıldı.

    A'daki "bahçenin kapısı" öbeğinde tamlayan "-nin" ekini aldığı için tamlama belirtisiz değil, belirtilidir. B'deki "kitap fuarı", C'deki "duvar saati", D'deki "sabah kahvaltısı" ve E'deki "ders zili" öbeklerinin hepsinde tamlayan eksiz, tamlanan iyelik eklidir; bunlar belirtisiz isim tamlamasıdır.

  3. Soru 3

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim tamlamasının tamlayanı ile tamlananı arasına bir sıfat girmiştir?

    • A)Şehrin caddeleri bayram için süslenmişti.
    • B)Yağmurun sesi bütün gece kesilmedi.
    • C)Kapının kolu birden yerinden çıktı.
    • D)Bahçenin duvarı geçen kış yıkılmıştı.
    • E)Köyün tek kahvesi akşamları dolardı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Köyün tek kahvesi akşamları dolardı.

    E'deki "köyün tek kahvesi" öbeğinde tamlayan "köyün" ile tamlanan "kahvesi" arasına "tek" sıfatı girmiştir; sıfat tamlananı belirttiği hâlde tamlamanın belirtili isim tamlaması olma özelliği değişmez. A, B, C ve D'deki "şehrin caddeleri, yağmurun sesi, kapının kolu, bahçenin duvarı" öbeklerinde tamlayanla tamlanan yan yanadır; bu cümlelerdeki "bayram, bütün gece, birden, geçen kış" gibi öğeler tamlamanın dışında kalmıştır.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim vardır?

    • A)Sınava kadar her gün düzenli çalıştı.
    • B)Ne sen ne o bu işin inceliklerini bilirsiniz.
    • C)Patron, yeni projeye sonunda yeşil ışık yaktı.
    • D)Çekmecede ufak tefek eşyalar duruyordu.
    • E)Hemşire Zeynep, hastaları odalarında ziyaret etti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Patron, yeni projeye sonunda yeşil ışık yaktı.

    C'deki "yeşil ışık yakmak", "onay vermek, izin vermek" anlamında kalıplaşmış mecazlı bir söz öbeğidir; deyimdir. A'daki "sınava kadar" edat öbeği, B'deki "ne sen ne o" bağlaç öbeğidir. D'deki "ufak tefek" ikileme, E'deki "Hemşire Zeynep" ise unvan öbeğidir; E'de ayrıca "ziyaret etmek" yardımcı fiille kurulan birleşik fiildir.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki sözcük öbeklerinden hangisi takısız isim tamlamasıdır?

    • A)sıcak çorba
    • B)yeşil yaprak
    • C)dar sokak
    • D)tatlı söz
    • E)mermer sütun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — mermer sütun

    E'deki "mermer sütun" öbeğinde tamlayan da tamlanan da ek almamıştır ve "mermerden yapılmış sütun" anlamı vardır; bu yüzden öbek takısız isim tamlamasıdır. A, B, C ve D'deki "sıcak, yeşil, dar, tatlı" sözcükleri ise kendinden sonraki ismin niteliğini bildiren sıfatlardır; örneğin "çorba sıcaktan yapılmış" denemez. Dolayısıyla bu dört öbek sıfat tamlamasıdır.

  6. Soru 6

    Orta

    Köye doğru (I) yürürken hava kararmaya başladı. Yol boyunca çocuklar cıvıl cıvıl (II) konuşuyordu. Ne ışık ne ses (III) vardı ortalıkta. Muhtar Kemal (IV) bizi kapıda bekliyordu. Onu görünce hepimizin içi içine sığmadı (V). Bu parçada numaralanmış sözcük öbeklerinden hangisi edat öbeğidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I

    I numaralı "köye doğru" öbeği, "köy" adının yönelme durumu ile "doğru" edatından oluşan edat öbeğidir. II'deki "cıvıl cıvıl" yansımalı ikileme, III'teki "ne ışık ne ses" bağlaç öbeğidir. IV'teki "Muhtar Kemal" unvan öbeği, V'teki "içi içine sığmamak" ise deyimdir.

  7. Soru 7

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisindeki takısız isim tamlaması, nesnenin yapıldığı maddeyi bildirmemektedir?

    • A)Duvara ahşap raf monte ettiler.
    • B)Masaya cam sürahi koydu.
    • C)Bu inci dişler herkesi büyülüyor.
    • D)Kolunda bakır bilezik vardı.
    • E)Odaya yün halı serdiler.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu inci dişler herkesi büyülüyor.

    C'deki "inci dişler" öbeğinde dişler inciye benzetilmiştir; "inci gibi dişler" denebildiği için tamlama hammadde değil, benzetme ilgisi taşır. A, B, D ve E'deki "ahşap raf, cam sürahi, bakır bilezik, yün halı" öbeklerinde ise tamlayan, nesnenin yapıldığı maddeyi bildirir. Beş öbeğin de tamlayanı ve tamlananı eksiz olduğu için hepsi takısız isim tamlamasıdır; C'yi ayıran yalnızca kurulduğu anlam ilgisidir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde takısız isim tamlaması kullanılmıştır?

    • A)Boynunda ipek atkı vardı.
    • B)Yumuşak yastığa başını koydu.
    • C)Sınıfın penceresi açık kalmış.
    • D)Kapı zili çalınca herkes sustu.
    • E)Dolabın alt rafını temizledim.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Boynunda ipek atkı vardı.

    A'daki "ipek atkı" öbeğinde iki isim de ek almamıştır ve tamlayan, atkının yapıldığı maddeyi bildirir; öbek takısız isim tamlamasıdır. B'deki "yumuşak yastık" nitelik bildiren bir sıfat tamlamasıdır; "yastık yumuşaktan yapılmış" denemediği için takısız isim tamlaması sayılamaz. C'deki "sınıfın penceresi" belirtili, D'deki "kapı zili" ise belirtisiz isim tamlamasıdır.

  9. Soru 9

    Orta

    Akşam saatlerinde (I) sahile indik. Dalgalar usul usul (II) kıyıya vuruyordu. Ne martı ne balıkçı (III) vardı ortalıkta. Bu manzarayı görünce içim açıldı (IV). Ah şu güzel günler (V), ne çabuk geçiyor! Bu parçada numaralanmış sözcük öbeklerinden hangisi ikilemedir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    II numaralı "usul usul" öbeği, aynı sözcüğün araya noktalama girmeden yinelenmesiyle kurulmuş bir ikilemedir. I'deki "akşam saatleri" belirtisiz ad tamlaması, III'teki "ne martı ne balıkçı" bağlaç öbeğidir. IV'teki "içi açılmak" deyim, V'teki "ah şu güzel günler" ise ünlem öbeğidir.

  10. Soru 10

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zincirleme isim tamlaması kullanılmıştır?

    • A)Köyün yolu yağmurdan bozulmuş.
    • B)Deniz kenarında oturduk.
    • C)Ev sahibinin oğlu bizi karşıladı.
    • D)Bize sıcak çorba ikram ettiler.
    • E)Kolunda deri çanta vardı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ev sahibinin oğlu bizi karşıladı.

    C'deki "ev sahibinin oğlu" öbeği en az üç isimden kurulmuştur: "ev sahibi" belirtisiz tamlaması bütün olarak tamlayan olmuş, "-nin" ekini almış; "oğul" ise "-u" iyelik ekiyle tamlanan olmuştur. Bu yapı zincirleme isim tamlamasıdır. A'daki "köyün yolu" iki isimden kurulu belirtili, B'deki "deniz kenarı" belirtisiz isim tamlamasıdır; E'deki "deri çanta" ise takısız isim tamlamasıdır.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili isim tamlamasının tamlayanı bir zamirdir?

    • A)Öğrencinin defteri masada kalmış.
    • B)Onun bakışları hepimizi ürkütmüştü.
    • C)Ağacın gölgesinde biraz serinledik.
    • D)Şehrin ışıkları uzaktan görünüyordu.
    • E)Çocukların sesi bahçeyi doldurmuştu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Onun bakışları hepimizi ürkütmüştü.

    B'deki "onun bakışları" öbeğinde tamlayan görevindeki "o" bir kişi zamiridir ve "-nun" tamlayan ekini almıştır; tamlanan "bakışlar" da "-ı" iyelik eklidir. A, C, D ve E'deki "öğrencinin, ağacın, şehrin, çocukların" tamlayanları ise zamir değil isimdir. Bu seçeneklerin hepsi belirtili isim tamlamasıdır; aradaki fark yalnızca tamlayanın türüdür.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki sözcük öbeklerinden hangisi sıfat tamlamasıdır?

    • A)kolyenin taşı
    • B)mutfak dolabı
    • C)geniş bahçe
    • D)vazonun rengi
    • E)çorap tezgâhı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — geniş bahçe

    C'deki "geniş bahçe" öbeğinde "geniş" sözcüğü bahçenin niteliğini bildirir; "bahçe genişten yapılmış" denemez. Bu yüzden öbek sıfat tamlamasıdır. Öteki seçeneklerde tamlayan, nesnenin yapıldığı maddeyi bildirir: kolye altından, kaşık tahtadan, vazo camdan, çorap yünden yapılmıştır. Bu öbeklerde iki isim de ek almadığı için hepsi takısız isim tamlamasıdır.

  13. Soru 13

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili isim tamlaması vardır?

    • A)Şiirin son dizesi aklımda kaldı.
    • B)Yağmur suları sokakta birikmiş.
    • C)Bahçede taş masa duruyordu.
    • D)Uzun bir mektup yazdı bize.
    • E)Okul bahçesi kapısı boyanmış.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Şiirin son dizesi aklımda kaldı.

    A'daki "şiirin son dizesi" öbeğinde tamlayan "-in", tamlanan "-si" ekini aldığı için tamlama belirtilidir; "son" sıfatı yalnızca araya girmiş, tamlamanın türünü değiştirmemiştir. B'deki "yağmur suları"nda tamlayan eksiz olduğundan tamlama belirtisizdir. E'deki "kitap kapağının rengi" ise üç isimden kurulduğu için zincirleme isim tamlamasıdır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir edat (ilgeç) öbeği bulunmaktadır?

    • A)Yolda hem yürüdü hem düşündü.
    • B)Mehmet Bey, telefonu bir türlü yanıtlamadı.
    • C)Yaradaki kızarıklık yavaş yavaş geçti.
    • D)Bu ödevi yarına kadar bitirmelisin.
    • E)Söylenen hiçbir söze pabuç bırakmadı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bu ödevi yarına kadar bitirmelisin.

    D'deki "yarına kadar", isim soylu bir sözcüğe "kadar" edatının eklenmesiyle kurulmuş bir edat (ilgeç) öbeğidir. A'daki "hem ... hem" bağlaç öbeği, C'deki "yavaş yavaş" ikileme, E'deki "pabuç bırakmamak" ise deyimdir; bunların hiçbiri edat öbeği değildir.

  15. Soru 15

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zincirleme isim tamlaması kullanılmamıştır?

    • A)Ev sahibinin oğlu kapıyı açtı.
    • B)Sınıf kapısının camı kırılmış.
    • C)Yaz tatilinin sonu geldi çattı.
    • D)Şehrin en eski sokağı buradaymış.
    • E)Bahçe duvarının rengi solmuş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Şehrin en eski sokağı buradaymış.

    D'deki "şehrin en eski sokağı" öbeği yalnızca "şehir" ve "sokak" olmak üzere iki isimden kurulmuştur; aradaki "en eski" bir sıfattır, bu nedenle tamlama zincirleme değil belirtili isim tamlamasıdır. A, B, C ve E'de ise "ev sahibi, sınıf kapısı, yaz tatili, bahçe duvarı" belirtisiz tamlamaları tamlayan ekini alarak yeni bir tamlanana bağlanmış, en az üç isim yan yana gelmiştir.

Sponsorlu