KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Öbekleri — Test 2

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Öbekleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

6 kolay9 orta0 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde takısız isim tamlaması bulunmaktadır?

    • A)Bahçenin duvarı boyanacakmış.
    • B)Çay bardağı masada duruyordu.
    • C)Bu sabah erkenden yola çıktık.
    • D)Sınıf başkanının defteri kaybolmuş.
    • E)Ona küçükken gümüş bilezik takmışlar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ona küçükken gümüş bilezik takmışlar.

    E'deki "gümüş bilezik" öbeğinde her iki isim de eksizdir ve tamlayan, bileziğin yapıldığı maddeyi bildirir; bu yüzden takısız isim tamlamasıdır. A'daki "bahçenin duvarı" belirtili, B'deki "çay bardağı" belirtisiz isim tamlamasıdır. C'deki "bu sabah" işaret sıfatıyla kurulmuş bir sıfat tamlaması, D'deki "sınıf başkanının defteri" ise zincirleme isim tamlamasıdır.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdaki ikilemelerden hangisi karşıt anlamlı sözcüklerin yan yana getirilmesiyle oluşmuştur?

    • A)yavaş yavaş
    • B)eğri büğrü
    • C)mırıl mırıl
    • D)er geç
    • E)üst baş
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — er geç

    D'deki "er geç" ikilemesi, "er (erken)" ve "geç" gibi karşıt anlamlı iki sözcüğün yan yana gelmesiyle kurulmuştur. A aynı sözcüğün, C ise yansıma bir sözcüğün yinelenmesiyle oluşmuştur. B'deki "büğrü" tek başına kullanılmayan bir sözcüktür; E'deki "üst baş" ise yakın anlamlı sözcüklerden oluşan bir ikilemedir.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yeterlilik fiili kullanılmıştır?

    • A)Telaşla kapıyı açıverdi.
    • B)Yıllardır aynı işi yapagelmiş.
    • C)Merdivende ayağı kayınca düşeyazdı.
    • D)Bu soruyu ancak sen çözebilirsin.
    • E)Yolculuk boyunca koltuğunda uyuyakaldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bu soruyu ancak sen çözebilirsin.

    D'deki "çözebilmek", asıl fiile -e- ünlüsüyle "bilmek" fiilinin eklenmesiyle kurulan yeterlilik fiilidir. A'daki "açıvermek" tezlik, B'deki "yapagelmek" ile E'deki "uyuyakalmak" sürerlik fiilidir. C'deki "düşeyazmak" ise "az kalsın düşmek" anlamındaki yaklaşma fiilidir.

  4. Soru 4

    Orta

    Soluk bir fotoğraf (I) ile mektup destesi (II), dedemin sandığında (III) yıllardır duruyordu; sandığın kapağı (IV) her açılışta gıcırdar, içeriden gümüş tabaka (V) çıkardı. Bu parçadaki numaralanmış sözcük öbeklerinden hangisi takısız isim tamlamasıdır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    V numaralı "gümüş tabaka" öbeğinde iki isim de eksizdir ve tamlayan, tabakanın yapıldığı maddeyi bildirir; bu, takısız isim tamlamasıdır. I numaralı "soluk (bir) fotoğraf" sıfat tamlaması, II numaralı "mektup destesi" belirtisiz isim tamlamasıdır. III ve IV numaralı "dedemin sandığı" ile "sandığın kapağı" öbeklerinde tamlayan tamlayan ekini, tamlanan iyelik ekini aldığından bunlar belirtili isim tamlamasıdır.

  5. Soru 5

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtisiz isim tamlaması vardır?

    • A)Çocuğun sesi kalabalıkta kayboldu.
    • B)Kapıya kalın perde asmışlar.
    • C)Odada yalnızca demir karyola vardı.
    • D)Akşam serinliği yavaş yavaş çöküyor.
    • E)Her sabah aynı yoldan geçiyorum.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Akşam serinliği yavaş yavaş çöküyor.

    D'deki "akşam serinliği" öbeğinde tamlayan "akşam" eksiz, tamlanan "serinlik" ise "-i" iyelik ekini almıştır; bu, belirtisiz isim tamlamasıdır. A'daki "çocuğun sesi"nde tamlayan "-un" ekini de aldığından tamlama belirtilidir. C'deki "demir karyola" ikisi de eksiz olduğu ve hammadde bildirdiği için takısız isim tamlaması, E'deki "her sabah" ve "aynı yol" ise sıfat tamlamasıdır.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim tamlaması kullanılmamıştır?

    • A)Odanın perdeleri geçen hafta değiştirilmiş.
    • B)Yorgun yolcular sessiz vagonda uyukluyordu.
    • C)Sabah ayazı yüzümüzü iyice kavuruyordu.
    • D)Kapı kolunun vidası yine gevşemiş.
    • E)Havuzun kenarına geçen yıl mermer döşetmişler.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yorgun yolcular sessiz vagonda uyukluyordu.

    B'de "yorgun yolcular" ve "sessiz vagon" öbeklerinin ikisi de sıfat + isim biçiminde kurulmuş sıfat tamlamasıdır; cümlede isim tamlaması yoktur. A'daki "odanın perdeleri" belirtili, C'deki "sabah ayazı" belirtisiz isim tamlamasıdır. D'deki "kapı kolunun vidası" zincirleme, E'deki "mermer havuz" ise hammadde bildiren takısız isim tamlamasıdır.

  7. Soru 7

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde belirtili isim tamlaması kullanılmıştır?

    • A)Bahçe kapısı sabaha kadar açık kalmış.
    • B)Sokağın ucunda küçük bir kahve var.
    • C)Masaya taze ekmek koydular.
    • D)Duvara tahta raf çakmışlar.
    • E)Bu yolda üç köprü geçtik.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sokağın ucunda küçük bir kahve var.

    B'deki "sokağın ucu" öbeğinde tamlayan "-ın" tamlayan ekini, tamlanan "-u" iyelik ekini aldığı için bu bir belirtili isim tamlamasıdır. A'daki "bahçe kapısı"nda tamlayan eksizdir, yalnız tamlanan iyelik eki almıştır; bu yüzden belirtisiz isim tamlamasıdır. D'deki "tahta raf" ise her iki sözcüğün de eksiz olduğu ve rafın yapıldığı maddeyi bildirdiği için takısız isim tamlamasıdır.

  8. Soru 8

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kurallı birleşik fiil vardır?

    • A)Sabahtan beri seni bekliyorum.
    • B)Elindeki bardağı yere düşürüverdi.
    • C)Ah şu geçip giden güzel günler!
    • D)Söylediklerime hiç kulak asmadı.
    • E)Odanın içinde mırıl mırıl bir ses duyuluyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Elindeki bardağı yere düşürüverdi.

    B'deki "düşürüvermek", asıl fiile -ı/-i/-u/-ü zarf-fiil ünlüsüyle (düşür-ü-ver-di) "vermek" fiilinin eklenmesiyle oluşan tezlik fiilidir; bitişik yazılan kurallı birleşik fiildir. A'da "sabahtan beri" edat öbeği, C'de "ah şu geçip giden güzel günler" ünlem öbeği vardır. D'deki "kulak asmak" deyim, E'deki "mırıl mırıl" ise yansımalı ikilemedir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlem öbeği vardır?

    • A)Yağmura rağmen maç ertelenmedi.
    • B)Sınıfta ne gülen ne konuşan vardı.
    • C)Dolabındaki gömlekleri tek tek katladı.
    • D)Ey yolcu, bu yolun sonu görünmüyor!
    • E)Doktor Selim, hastasını dikkatle dinledi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ey yolcu, bu yolun sonu görünmüyor!

    D'deki "Ey yolcu" öbeği, "ey" ünlemiyle "yolcu" adının birleşmesinden oluşan ünlem öbeğidir. A'da "yağmura rağmen" edat öbeği, B'de "ne gülen ne konuşan" bağlaç öbeği bulunur. C'deki "tek tek" ikileme, E'deki "Doktor Selim" ise unvan öbeğidir.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat öbeği sıfat görevinde kullanılmıştır?

    • A)Ağzında bal gibi bir tat kalmıştı.
    • B)Kapının önünde akşama kadar bekledik.
    • C)Bu kitabı özellikle senin için aldım.
    • D)Yorgun adımlarla eve doğru yürüdü.
    • E)Kar yağdığına göre yollar kapanmıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ağzında bal gibi bir tat kalmıştı.

    A'daki "bal gibi" edat öbeği, kendisinden sonra gelen "tat" adını nitelediği için sıfat görevindedir. B'deki "akşama kadar" ve D'deki "eve doğru" öbekleri yüklemi zaman ve yön yönünden tamamlayan zarf/edat tümleci görevindedir. C'deki "senin için" amaç, E'deki "yağdığına göre" ise sebep bildiren tümleçlerdir; hiçbiri bir adı nitelemez.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde unvan öbeği bulunmaktadır?

    • A)Sınava kadar çalışmaya hiç ara vermedi.
    • B)Bu yolda hem çok çalıştı hem çok kazandı.
    • C)Yırtık kâğıtları parça parça topladı.
    • D)Haberi duyunca küplere bindi.
    • E)Albay Turgut, sabah erkenden birliğini denetledi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Albay Turgut, sabah erkenden birliğini denetledi.

    E'deki "Albay Turgut" öbeğinde rütbe bildiren unvan kişi adının önüne gelmiştir; bu bir unvan öbeğidir. A'daki "sınava kadar" edat öbeği, B'deki "hem... hem" bağlaç öbeğidir. C'deki "parça parça" ikileme, D'deki "küplere binmek" ise çok öfkelenmeyi anlatan bir deyimdir.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki sözcük öbeklerinden hangisi zincirleme isim tamlaması değildir?

    • A)sınıf kapısının kolu
    • B)köy okulunun bahçesi
    • C)bahçe duvarının rengi
    • D)dağ evinin penceresi
    • E)şehrin kalabalık caddesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — şehrin kalabalık caddesi

    E'deki "şehrin kalabalık caddesi" öbeği yalnızca iki isimden kurulmuştur: tamlayan "şehrin", tamlanan "caddesi"; aradaki "kalabalık" bir sıfattır, isim değildir. Bu nedenle öbek zincirleme değil, belirtili isim tamlamasıdır. Öteki seçeneklerin hepsinde "sınıf kapısı, köy okulu, bahçe duvarı, dağ evi" gibi isim tamlamaları yeni bir tamlamanın tamlayanı olmuş ve en az üç isim yan yana gelmiştir.

  13. Soru 13

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme kullanılmamıştır?

    • A)Merdivenleri ağır ağır çıktı.
    • B)Bu konuda az çok bilgim var.
    • C)Bu kararı tamamen senin için aldım.
    • D)Çocuklar bahçede koşa koşa oynuyordu.
    • E)Dolapta eski püskü giysiler duruyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu kararı tamamen senin için aldım.

    C'de ikileme yoktur; buradaki "senin için" öbeği, "için" edatıyla kurulmuş bir edat öbeğidir. A'daki "ağır ağır" ve D'deki "koşa koşa" aynı sözcüğün yinelenmesiyle, B'deki "az çok" karşıt anlamlı sözcüklerle, E'deki "eski püskü" ise ikinci sözcüğü tek başına kullanılmayan bir yapıyla kurulmuş ikilemelerdir.

  14. Soru 14

    Orta

    Kitap kokusu (I) sinmişti eve. Babamın raflarında (II) eski romanlar (III), duvarda ise ahşap çerçeve (IV) içinde bir harita vardı; haritanın kenarları (V) sararmıştı. Bu parçadaki numaralanmış sözcük öbeklerinden hangisi sıfat tamlamasıdır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    III numaralı "eski romanlar" öbeğinde "eski" sözcüğü "roman" ismini niteleyen bir sıfattır; tamlanan iyelik eki almadığı için öbek sıfat tamlamasıdır. I numaralı "kitap kokusu" belirtisiz, II ve V numaralı "babamın rafları" ile "haritanın kenarları" belirtili isim tamlamasıdır. IV numaralı "ahşap çerçeve" ise çerçevenin yapıldığı maddeyi bildiren takısız isim tamlamasıdır.

  15. Soru 15

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde deyim kullanılmıştır?

    • A)Bana göre bu iş burada bitmiştir.
    • B)Ne kitap ne defter almıştı yanına.
    • C)Yerdeki yaprakları teker teker topladı.
    • D)Hey çocuklar, biraz sessiz olun!
    • E)Yeni gelen memur, kendisine verilen işe burun kıvırdı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yeni gelen memur, kendisine verilen işe burun kıvırdı.

    E'deki "burun kıvırmak", "beğenmemek, küçümsemek" anlamında kalıplaşmış mecazlı bir söz öbeği, yani deyimdir. A'daki "bana göre" edat öbeği, B'deki "ne kitap ne defter" bağlaç öbeğidir. C'deki "teker teker" ikileme, D'deki "hey çocuklar" ise ünlem öbeğidir.

Sponsorlu