KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Öbekleri — Test 4

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Öbekleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay10 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç öbeği kullanılmıştır?

    • A)Akşama kadar elinden kitabı bırakmadı.
    • B)Ne annesi ne babası bu kararı onayladı.
    • C)Ah şu yalnızlık, insanı ne hâle getiriyor!
    • D)Masanın üstü tertemiz görünüyordu.
    • E)Çantasını alıp evden çıkıverdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ne annesi ne babası bu kararı onayladı.

    B'deki "ne annesi ne babası" öbeği, "ne... ne" bağlacının iki adı bağlamasıyla kurulmuş bir bağlaç öbeğidir. A'daki "akşama kadar" edat öbeği, C'deki "ah şu yalnızlık" ünlem öbeğidir. D'de belirtili ad tamlaması, E'de ise "çıkıvermek" tezlik fiili yer alır.

  2. Soru 2

    Orta

    Köy meydanındaki (I) taş çeşme (II), yaz sıcağında (III) herkesi kendine çekerdi. Çeşmenin suyu (IV) buz gibiydi; kimi zaman bakır maşrapayla (V) içerdik onu. Bu parçadaki numaralanmış sözcük öbeklerinden hangisi belirtili isim tamlamasıdır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV

    IV numaralı "çeşmenin suyu" öbeğinde tamlayan "-nin" tamlayan ekini, tamlanan "-u" iyelik ekini almıştır; bu yapı belirtili isim tamlamasıdır. III numaralı "yaz sıcağı" öbeğinde tamlayan eksiz olduğu için bu, belirtisiz isim tamlamasıdır; I numaralı "köy meydanındaki" ise tamlamaya bulunma eki ve -ki eklenmiş bir sıfat öbeğidir. II ve V numaralı "taş çeşme" ile "bakır maşrapa" ise iki ismin de eksiz olduğu, hammadde bildiren takısız isim tamlamalarıdır.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlemle kurulmuş bir sözcük öbeği, yani ünlem öbeği yer almaktadır?

    • A)Bu haberi yıllarca arkadaşım için sakladım.
    • B)Ya susarsın ya konuşursun, ikisinin ortası yok.
    • C)Kapıyı usul usul araladı.
    • D)Verdiği sözü tutmayınca yüzü kızardı.
    • E)Ey vatan evladı, bu toprağı sakın unutma!
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ey vatan evladı, bu toprağı sakın unutma!

    E'deki "ey vatan evladı" öbeği, "ey" ünlemi ile bir ad tamlamasının birleşmesinden oluşan ünlem öbeğidir. A'daki "arkadaşım için" edat öbeği, B'deki "ya... ya" bağlaç öbeğidir. C'deki "usul usul" ikileme, D'deki "yüzü kızarmak" ise utanmayı anlatan bir deyimdir.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdakilerin hangisinde öbek - tür eşleştirmesi yanlıştır?

    • A)senin gibi - edat öbeği
    • B)hem okur hem yazar - ikileme
    • C)tıkır tıkır - ikileme
    • D)Yüzbaşı Cemil - unvan öbeği
    • E)kulak vermek - deyim
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — hem okur hem yazar - ikileme

    B'deki "hem okur hem yazar" ikileme değil, "hem... hem" bağlacıyla kurulmuş bir bağlaç öbeğidir; ikilemede sözcük yinelenir ya da yakın/karşıt anlamlı iki sözcük yan yana gelir. A'daki "gibi" edatıyla kurulan öbek edat öbeği, C'deki yansımalı yineleme ikilemedir. D'de unvan kişi adının önüne gelmiş, E'de ise "dinlemek" anlamında kalıplaşmış mecazlı bir deyim kullanılmıştır.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sıfat tamlaması, isim tamlamasının tamlayanı olmuştur?

    • A)Küçük çocuğun oyuncağı kırılmıştı.
    • B)Çocuğun küçük oyuncağı kırılmıştı.
    • C)Bahçe kapısının kolu paslanmış.
    • D)Evin duvarları yeni boyanmış.
    • E)Sıcak çorba içimizi ısıtmıştı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Küçük çocuğun oyuncağı kırılmıştı.

    A'da "küçük çocuk" sıfat tamlaması bütün olarak "-un" tamlayan ekini almış ve "oyuncağı" tamlananına bağlanmıştır; yani sıfat tamlaması, isim tamlamasının tamlayanı durumundadır. B'de ise "küçük" sıfatı tamlayanın değil tamlananın önündedir; sıfat, tamlayanla tamlanan arasına girmiştir. C'deki tamlayan bir sıfat tamlaması değil, "bahçe kapısı" belirtisiz isim tamlamasıdır; bu yüzden öbek zincirleme isim tamlamasıdır.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayı öbeği vardır?

    • A)İki gündür ondan haber alamıyoruz.
    • B)Sınıfta otuz yedi öğrenci var.
    • C)Kitapçıdan beş kitap aldım.
    • D)Meydanda yüzlerce insan toplanmıştı.
    • E)Üçüncü katta oturuyoruz.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sınıfta otuz yedi öğrenci var.

    Sayı öbeği, birden çok sayı adının bir araya gelerek tek bir sayıyı karşılamasıyla oluşur; B'deki "otuz yedi" bu yapıdadır. Bu öbek aynı zamanda "otuz yedi öğrenci" sıfat tamlamasının içinde yer aldığı için iç içe geçmiş bir yapı örneğidir. A'daki "iki gün", C'deki "beş kitap", D'deki "yüzlerce insan" ve E'deki "üçüncü kat" ise tek bir sayı sözcüğüyle kurulmuş sıfat tamlamalarıdır; bunlarda sayı adları birbiriyle değil, bir adla birleşmiştir.

  7. Soru 7

    Orta

    Deniz kıyısında kurulmuş(I) küçük bir kasabaydı burası. Sabahları balıkçıların ağ toplaması(II) uzun uzun izlenirdi. Yüz yirmi(III) haneden fazlası balıkçılıkla geçinirdi. Akşam güneş batınca(IV) kahvede sohbet başlardı. Buraya gelen(V) herkes aynı huzuru duyardı. Bu parçadaki numaralanmış öbeklerden hangisi zarf-fiil öbeğidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV

    IV numaralı "akşam güneş batınca" öbeği -ınca zarf-fiil ekiyle kurulmuştur ve yükleme zaman anlamı katar. I ve V, -mış ve -en sıfat-fiil ekleriyle kurulmuş sıfat-fiil öbekleridir. II "balıkçıların ağ toplaması" isim-fiil öbeği, III "yüz yirmi" ise sayı öbeğidir.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayı öbeği, bir ismi niteleyerek sıfat tamlaması kurmuştur?

    • A)Kazanan takımın aldığı puan doksan sekizdi.
    • B)Sınıfın mevcudu bu yıl otuz ikiye yükseldi.
    • C)Bu evi bin dokuz yüz doksanda almışlar.
    • D)Ödediğimiz parayı iki yüz elliyle sınırladık.
    • E)Kütüphaneye üç yüz kırk kitap bağışlandı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kütüphaneye üç yüz kırk kitap bağışlandı.

    E'de "üç yüz kırk" sayı öbeği kendisinden sonra gelen "kitap" ismini nitelediği için bir sıfat tamlaması kurmuştur. A'da sayı öbeği ek fiille yüklem, B'de dolaylı tümleç, C'de zarf tümleci, D'de ise vasıta göreviyle kullanılmıştır; bu seçeneklerin hiçbirinde sayı öbeği bir ismi nitelemez.

  9. Soru 9

    Kolay

    Köyün girişindeki değirmen otuz yıldır çalışmıyordu. Duvarları yer yer çökmüş, kapısı paslı çivilerle kapatılmıştı. Yine de mahallenin çocukları oraya gitmeyi çok severdi. Bu parçada geçen I. köyün girişi II. otuz yıl III. yer yer IV. paslı çiviler V. oraya gitmek sözcük öbeklerinden hangisi ikilemedir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    III'teki "yer yer", aynı sözcüğün yinelenmesiyle kurulmuş bir ikilemedir ve "çökmüş" eylemini belirtir. I'deki "köyün girişi" hem ilgi hem iyelik eki taşıdığı için belirtili isim tamlamasıdır. II'deki "otuz yıl" sayı sıfatıyla, IV'teki "paslı çiviler" ise niteleme sıfatıyla kurulmuş birer sıfat tamlamasıdır. V'teki "oraya gitmek" -mek ekli bir isim-fiil öbeğidir.

  10. Soru 10

    Orta

    Yaşlı kadın, torununa göre (I) çok daha hızlı yürüyordu. Patikada irili ufaklı (II) taşlar vardı. Ne yorgunluk ne uyku (III) bütün yol boyunca. Terzi Hatice (IV) onu kapıda karşıladı. Kadını görünce yüzü güldü (V). Bu parçada numaralanmış öbeklerin türü, aşağıdakilerin hangisinde yanlış verilmiştir?

    • A)I - bağlaç öbeği
    • B)II - ikileme
    • C)III - bağlaç öbeği
    • D)IV - unvan öbeği
    • E)V - deyim
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I - bağlaç öbeği

    I numaralı "torununa göre" öbeği bağlaç öbeği değil, "göre" edatıyla kurulmuş bir edat öbeğidir; bu nedenle A'daki eşleştirme yanlıştır. II'deki "irili ufaklı" ikileme, III'teki "ne durdu ne dinlendi" ise "ne... ne" bağlacıyla kurulmuş bağlaç öbeğidir. IV'teki "Terzi Hatice" unvan öbeği, V'teki "yüzü gülmek" ise sevinmeyi anlatan deyimdir.

  11. Soru 11

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil öbeği bulunmaktadır?

    • A)Kapıdan giren adam bize baktı.
    • B)Eve gelince üstünü değiştirdi.
    • C)Yolun kenarında bir kulübe vardı.
    • D)Sen de bizimle gel.
    • E)Kitap okumak en büyük zevkiydi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kitap okumak en büyük zevkiydi.

    E'deki "kitap okumak", -mak isim-fiil ekiyle kurulmuş bir isim-fiil öbeğidir ve cümlenin öznesi görevindedir. A'daki "kapıdan giren adam" sıfat-fiil öbeği, B'deki "eve gelince" zarf-fiil öbeğidir; her ikisi de fiilimsi içerir ama isim-fiil değildir. C'de "yolun kenarı" belirtili isim tamlaması, D'de ise herhangi bir fiilimsi bulunmamaktadır.

  12. Soru 12

    Orta

    Her sabah erkenden kalkarak(I) bahçeye inerdi annem. Fidanları sulamayı(II) hiç aksatmaz, kurumuş dalları(III) budardı. Onun emeğiyle büyüyen ağaçlar(IV) şimdi meyve veriyor. Tek dileği bu bahçeyi görmesiydi(V). Bu parçadaki numaralanmış öbeklerden hangisi bulunduğu cümlede özne görevindedir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV

    IV numaralı "onun emeğiyle büyüyen ağaçlar", sıfat-fiil öbeğiyle kurulmuş bir sıfat tamlamasıdır ve "veriyor" yükleminin öznesidir. I numaralı zarf-fiil öbeği zarf tümleci, II ve III belirtili nesne görevindedir. V numaralı isim-fiil öbeği ise ek fiil alarak yüklem olmuştur.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isnat öbeği bulunmaktadır?

    • A)Cana yakın bir insandı.
    • B)Bu kumaş sudan ucuzdu.
    • C)Bana işe yarar bir şey söyle.
    • D)Eve eli boş dönmek istemiyordu.
    • E)Gözden ırak bir köşede oturdu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Eve eli boş dönmek istemiyordu.

    İsnat öbeği, iyelik eki almış bir adla ona yüklenen bir sözcüğün birleşmesiyle kurulur; D'deki "eli boş" tam olarak bu yapıdadır. A'daki "cana yakın" ve C'deki "işe yarar" yönelme (-e) eki taşıdığı için yaklaşma öbeğidir. B'deki "sudan ucuz" ve E'deki "gözden ırak" ise ayrılma (-den) eki taşıyan uzaklaşma öbekleridir.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde tırnak içinde verilen öbeğin türü yanlış belirtilmiştir?

    • A)Kardeşim "az buçuk" İngilizce bilir. (deyim)
    • B)Bu fedakârlığı "senin için" yaptım. (edat öbeği)
    • C)Benden "ne para ne pul" istedi. (bağlaç öbeği)
    • D)"Yüzbaşı Orhan" emri yüksek sesle tekrarladı. (unvan öbeği)
    • E)Bu haber onun "aklını başından aldı". (deyim)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kardeşim "az buçuk" İngilizce bilir. (deyim)

    A'daki "az buçuk" deyim değil, yakın anlamlı iki sözcüğün yan yana gelmesiyle kurulmuş bir ikilemedir; bu nedenle tür yanlış verilmiştir. B'de "için" edatıyla kurulan edat öbeği, C'de "ne... ne" bağlacıyla kurulan bağlaç öbeği doğru adlandırılmıştır. D'de unvan kişi adının önünde gelerek unvan öbeği oluşturmuş, E'de ise "aklını başından almak" kalıplaşmış mecazlı bir deyim olarak kullanılmıştır.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltma öbeği kullanılmamıştır?

    • A)Karnı tok çocuklar hemen oyuna daldı.
    • B)Sabah erken kalkmayı hiç sevmezdi.
    • C)Bu masayı sudan ucuz bir fiyata aldık.
    • D)O, herkesin sevdiği cana yakın biriydi.
    • E)Doktora ayda bir görünmesi gerekiyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sabah erken kalkmayı hiç sevmezdi.

    B'de yalnızca "sabah erken kalkmayı" isim-fiil öbeği vardır; fiilimsiyle kurulduğu için kısaltma öbeği değildir. A'daki "karnı tok" isnat, C'deki "sudan ucuz" uzaklaşma, D'deki "cana yakın" yaklaşma, E'deki "ayda bir" bulunma öbeğidir. Kısaltma öbekleri, bir cümlenin kısalıp kalıplaşmasıyla oluşan; iyelik ekiyle (isnat öbeği) ya da hâl ekleriyle (yaklaşma, bulunma, uzaklaşma, yükleme öbeği) kurulan yapılardır.

Sponsorlu