KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Öbekleri — Test 5

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Öbekleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay7 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat öbeği yoktur?

    • A)Senin için elimden geleni yaptım.
    • B)Sabaha kadar gözünü kırpmadı.
    • C)Ne annem ne babam bu duruma sevindi.
    • D)Bana göre bu iş göründüğünden çok daha kolay.
    • E)Çocuk, salıncakta bir kuş gibi özgürdü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ne annem ne babam bu duruma sevindi.

    C'de edat bulunmaz; buradaki "ne annem ne babam" öbeği bağlaç öbeğidir ve cümlenin öznesidir. A'da "için", B'de "kadar", D'de "göre", E'de ise "gibi" edatlarıyla kurulmuş edat öbekleri vardır. A ve B'de ayrıca "elinden gelmek", "gözünü kırpmamak" deyimleri bulunur; ancak soru edat öbeğini sormaktadır.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraç içinde verilen kısaltma öbeği türü yanlıştır?

    • A)Bu kumaşı sudan ucuz bir fiyata aldık. (isnat öbeği)
    • B)Toplantıya eli boş gitmek istemedi. (isnat öbeği)
    • C)O, herkese karşı cana yakın bir insandı. (yaklaşma öbeği)
    • D)Bize ayda bir uğramayı âdet edinmişti. (bulunma öbeği)
    • E)Kendini bilmez tavırlarıyla herkesi kırdı. (yükleme öbeği)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bu kumaşı sudan ucuz bir fiyata aldık. (isnat öbeği)

    A'daki "sudan ucuz" öbeği çıkma ekiyle kurulduğu için isnat öbeği değil, uzaklaşma öbeğidir; bu yüzden ayraç içindeki bilgi yanlıştır. B'deki "eli boş" iyelikli isim ve sıfattan oluştuğu için gerçekten isnat öbeğidir. C, D ve

  3. Soru 3

    Orta

    Her sabah bahçede toplanan(I) öğrenciler marş söylerdi. Bina, bin dokuz yüz elli(II) yılında yapılmıştı. Öğretmen, defterleri tek tek inceleyerek(III) not verirdi. Kitap okumak(IV) o yıllarda büyük bir ayrıcalıktı. Zil çalınca(V) herkes koşuşurdu. Bu parçadaki numaralanmış öbeklerden hangisi sayı öbeğidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    II numaralı "bin dokuz yüz elli" birden çok sözcükle kurulmuş bir sayıdır; bu nedenle sayı öbeğidir. I "her sabah bahçede toplanan" sıfat-fiil öbeği, III "defterleri tek tek inceleyerek" zarf-fiil öbeğidir. IV "kitap okumak" isim-fiil öbeği, V "zil çalınca" ise zarf-fiil öbeğidir.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil öbeği, yükleme zaman anlamı katmıştır?

    • A)Kapıyı sessizce kapatarak odadan çıktı.
    • B)Çocuk, ağlaya ağlaya annesine sarıldı.
    • C)Bize hiç bakmadan yanımızdan geçip gitti.
    • D)Perdeleri araladığında güneş çoktan doğmuştu.
    • E)Sesini duyurmak için bağırarak konuştu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Perdeleri araladığında güneş çoktan doğmuştu.

    D'deki "perdeleri araladığında" öbeği -dığında zarf-fiil ekiyle kurulmuştur ve eylemin ne zaman gerçekleştiğini bildirir. A, B, C ve E'deki "kapıyı sessizce kapatarak", "ağlaya ağlaya", "bize hiç bakmadan" ve "bağırarak" öbekleri ise eylemin nasıl yapıldığını gösteren durum zarflarıdır. Bu nedenle yalnızca D zaman anlamı taşır.

  5. Soru 5

    Zor

    Ey gönül (I), sen de bilirsin ki her yolun bir sonu vardır. Yıllar su gibi (II) akıp gitti. Ne dün ne yarın göründü (III). Şimdi ağır ağır (IV) geriye bakıyorum; geçmiş gözümde tütüyor (V). Bu parçada numaralanmış öbeklerden hangisi bağlaç öbeğidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    III numaralı "ne dün kaldı ne yarın göründü" öbeği, "ne... ne" bağlacının iki yargıyı bağlamasıyla kurulmuş bağlaç öbeğidir. I'deki "ey gönül" ünlem öbeği, II'deki "su gibi" edat öbeğidir. IV'teki "ağır ağır" ikileme, V'teki "gözünde tütmek" ise özlemi anlatan bir deyimdir.

  6. Soru 6

    Kolay

    Aşağıdaki sözcük öbeklerinden hangisi unvan öbeğidir?

    • A)genç öğretmen
    • B)Selim Bey
    • C)okul müdürü
    • D)yavaş yavaş
    • E)senin için
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Selim Bey

    "Selim Bey", kişi adının ardından unvan bildiren "Bey" sözcüğünün gelmesiyle kurulduğu için unvan öbeğidir. A'daki "genç öğretmen" sıfat tamlaması, C'deki "okul müdürü" belirtisiz isim tamlaması, D'deki "yavaş yavaş" ikileme, E'deki "senin için" ise edat öbeğidir.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil öbeği, cümlede yüklem görevindedir?

    • A)Sabahları yürüyüş yapmak sağlığa iyi geliyor.
    • B)Bütün isteğim bu işi zamanında bitirmekti.
    • C)Ders çalışmayı yarına bıraktık.
    • D)Erken kalkmaya bir türlü alışamadım.
    • E)Onun gelmesini herkes sabırsızlıkla bekliyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bütün isteğim bu işi zamanında bitirmekti.

    B'deki "bu işi zamanında bitirmek" isim-fiil öbeği, ek fiilin görülen geçmiş zamanıyla çekimlenerek yüklem olmuştur. A'daki isim-fiil öbeği özne, C ve E'dekiler belirtili nesne, D'deki ise dolaylı tümleç görevindedir. Böylece aynı yapıdaki öbeklerin cümlede farklı görevler üstlenebildiği görülür.

  8. Soru 8

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil öbeği kullanılmamıştır?

    • A)Kapıyı yavaşça kapatarak odadan çıktı.
    • B)Hava kararmadan köye ulaşmalıyız.
    • C)Otobüse binince telefonunu çıkardı.
    • D)Yolda gördüğü çocuğa çikolata verdi.
    • E)Şarkı söyleyerek yolun sonuna vardık.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yolda gördüğü çocuğa çikolata verdi.

    D'deki "yolda gördüğü" öbeği -dığı sıfat-fiil ekiyle kurulmuştur ve "çocuk" ismini niteler; bu bir sıfat-fiil öbeğidir. A'da "kapıyı yavaşça kapatarak", B'de "hava kararmadan", C'de "otobüse binince", E'de "şarkı söyleyerek" zarf-fiil öbekleridir. Bunların tamamı cümlede zarf tümleci görevindedir.

  9. Soru 9

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kısaltma öbeği, cümlede yüklem görevindedir?

    • A)Bu adam tehlike karşısında gerçekten gözü karadır.
    • B)Oradan eli boş dönmek hiç istemiyordu.
    • C)Onun herkese karşı cana yakın bir tavrı vardı.
    • D)Bu köye ayda bir zar zor uğruyor.
    • E)Sudan ucuz mallar raflarda öylece duruyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bu adam tehlike karşısında gerçekten gözü karadır.

    A'daki "gözü kara" isnat öbeği, ek fiilin geniş zamanıyla çekimlenerek cümlenin yüklemi olmuştur. B'deki "eli boş" durum zarfı, D'deki "ayda bir" zaman zarfı görevindedir. C'deki "cana yakın" ile E'deki "sudan ucuz" ise kendilerinden sonra gelen isimleri niteleyen sıfat görevindedir.

  10. Soru 10

    Orta

    Karşı komşumuz, sabah erkenden çıkmayı(I) huy edinmişti. Kapıyı sessizce kapatarak(II) merdivenlerden inerdi. Akşam eve dönerken eli boş(III) gelmez, mutlaka bir şeyler getirirdi. Hayatı boyunca(IV) kimseyi kırmamış bir insandı. Onu tanıyan(V) herkes bunu söylerdi. Bu parçadaki numaralanmış öbeklerden hangisi isnat öbeğidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    III numaralı "eli boş" öbeği, iyelik eki almış bir isim ile ona yüklenen sıfattan oluştuğu için isnat öbeğidir ve durum zarfı görevindedir. IV numaralı "hayatı boyunca" ise "boyunca" edatıyla kurulmuş bir edat öbeğidir. I isim-fiil, II zarf-fiil, V ise sıfat-fiil öbeğidir.

  11. Soru 11

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde uzaklaşma öbeği kullanılmıştır?

    • A)Bu kitabı geçen yaz okumuştum.
    • B)O halıyı sudan ucuz bir fiyata almış.
    • C)Çocuklar bahçede uzun süre top oynadı.
    • D)Yağmur yağmaya başlayınca içeri girdik.
    • E)Elindeki mektubu masaya bıraktı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — O halıyı sudan ucuz bir fiyata almış.

    Uzaklaşma öbeği, çıkma (-den/-dan) ekli bir sözcükle kurulan kısaltma öbeğidir; B'deki "sudan ucuz" bu yapıdadır ve "fiyat" ismini niteler. D'deki "yağmur yağmaya başlayınca" bir zarf-fiil öbeğidir; fiilimsiyle kurulduğu için kısaltma öbeği sayılmaz. E'de ise sıfat tamlaması vardır.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sayı öbeği bulunmaktadır?

    • A)Sınıfta yirmi öğrenci vardı.
    • B)Kutuda yalnızca beş kalem kalmış.
    • C)Yolculuğumuz tam on saat sürdü.
    • D)Salonda üç yüz kırk kişi toplanmıştı.
    • E)Pazardan iki kilo elma aldık.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Salonda üç yüz kırk kişi toplanmıştı.

    Sayı öbeği, birden çok sözcükle kurulan sayılardan oluşur; D'deki "üç yüz kırk" bu yapıdadır. Bu öbek "kişi" ismini nitelediği için tamlamanın tamamı sıfat tamlamasıdır, sayı öbeği ise yalnızca "üç yüz kırk" bölümüdür. A, B, C ve E'deki "yirmi, beş, on, iki" tek sözcükten oluştuğu için öbek kurmaz.

  13. Soru 13

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde adlaşmış sıfat-fiil öbeği, cümlenin öznesi görevindedir?

    • A)Kapıda bekleyen adam sonunda içeri girdi.
    • B)Sınavı kazananları tek tek kutladık.
    • C)Bu işi bilenler uzun süre sustu.
    • D)Söyleyeceklerimi baştan sona dinlemedin.
    • E)Gidenlere hiçbir şey söyleyemedim.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu işi bilenler uzun süre sustu.

    C'deki "bu işi bilenler" öbeğinde sıfat-fiil, nitelediği isim düşürüldüğü için adlaşmıştır ve "sustu" yükleminin öznesidir. A'da sıfat-fiil adlaşmamıştır; "kapıda bekleyen" öbeği "adam" ismini niteler. B ve D'deki adlaşmış sıfat-fiiller belirtili nesne, E'deki ise dolaylı tümleç görevindedir.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme sıfat görevinde kullanılmıştır?

    • A)Merdivenleri ağır ağır çıktı.
    • B)Bahçenin çevresinde irili ufaklı ağaçlar vardı.
    • C)Sıranın arkasında mırıl mırıl konuşuyorlardı.
    • D)Kapıyı yavaş yavaş araladı.
    • E)Odada bir aşağı bir yukarı dolaştı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bahçenin çevresinde irili ufaklı ağaçlar vardı.

    B'deki "irili ufaklı" ikilemesi, kendisinden sonra gelen "ağaçlar" adını nitelediği için sıfat görevindedir. A, C, D ve E'deki "ağır ağır", "mırıl mırıl", "yavaş yavaş" ve "bir aşağı bir yukarı" ikilemeleri ise fiili durum yönünden tamamladıkları için zarf görevindedir. İkilemenin türü değişmez; değişen, cümlede üstlendiği görevdir.

  15. Soru 15

    Orta

    Perdeleri aralayınca(I) bahçeyi örten kar(II) gözüne çarptı. Elleri titreyerek(III) camı açtı; içeri dolan soğuk(IV) yüzünü yaladı. Böyle sabahlarda sıcak bir çay içmek(V) ona iyi gelirdi. Bu parçadaki numaralanmış öbeklerden hangisi isim-fiil öbeğidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    V numaralı "sıcak bir çay içmek" öbeğinde -mek ekli isim-fiil bulunur; öbek cümlede özne görevindedir. I ve III, -ince ve -erek ekleriyle kurulmuş zarf-fiil öbekleridir. II ve IV ise "bahçeyi örten" ve "içeri dolan" sıfat-fiil öbekleriyle kurulmuş sıfat tamlamalarıdır.

Sponsorlu