KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Öbekleri — Test 8

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Öbekleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 8. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

1 kolay8 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koyu yazılmış sözcük öbeği özne görevindedir?

    • A)Sabah sabah nereye gidiyorsun?
    • B)Bu eski fotoğrafları albüme yerleştirdi.
    • C)Anahtarı kapının üstünde unutmuş.
    • D)Dedemin bahçesi yıllardır bakımsızdı.
    • E)Bize akşama kadar eşlik etti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Dedemin bahçesi yıllardır bakımsızdı.

    D'deki "dedemin bahçesi" belirtili isim tamlamasıdır ve "bakımsız olan nedir?" sorusuna cevap verdiği için öznedir. A'daki "sabah sabah" ikilemesi ile E'deki "akşama kadar" edat öbeği zaman bildiren zarf tümleçleridir. B'deki "bu eski fotoğrafları" belirtme eki aldığından belirtili nesne, C'deki "kapının üstünde" ise bulunma eki alarak dolaylı tümleç olmuştur.

  2. Soru 2

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koyu yazılmış sözcük öbeğinin cümledeki görevi ötekilerden farklıdır?

    • A)Bahçedeki kuru yapraklar rüzgârla savruldu.
    • B)Dedemin eski saati hâlâ çalışıyor.
    • C)Bu küçük kasaba beni çok etkiledi.
    • D)Yolun sonundaki evi geçen ay satmışlar.
    • E)Kar taneleri camda hemen eriyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yolun sonundaki evi geçen ay satmışlar.

    D'deki "yolun sonundaki evi" öbeği belirtme eki (-i) aldığı ve "neyi satmışlar?" sorusuna cevap verdiği için belirtili nesnedir. A, B, C ve E'deki öbekler ise yüklemin bildirdiği işi yapan ya da olan varlığı gösterdiğinden öznedir. Öbeklerin türleri birbirinden farklı olabilir; burada sorulan tür değil, cümledeki görevdir.

  3. Soru 3

    Zor

    Gece yarısı uyandığında ev bomboştu. Titrek bir ışık saçan sokak lambası dışında her yer karanlıktı. Kapının önünde uzun uzun durup bekledi. Bu parçada geçen I. gece yarısı II. titrek bir ışık III. sokak lambası IV. kapının önü V. uzun uzun sözcük öbeklerinden hangi ikisi aynı türdendir?

    • A)I ve II
    • B)I ve III
    • C)II ve IV
    • D)II ve V
    • E)IV ve V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — I ve III

    I'deki "gece yarısı" ile III'teki "sokak lambası" öbeklerinde tamlayanlar ilgi eki almamış, tamlananlar iyelik eki almıştır; bu nedenle ikisi de belirtisiz isim tamlamasıdır. IV'teki "kapının önü" de bir isim tamlamasıdır ama tamlayanı ilgi eki taşıdığı için belirtilidir; bu ayrım gözden kaçırılmamalıdır. II'deki "titrek bir ışık" sıfat tamlaması, V'teki "uzun uzun" ise ikileme olduğundan başka hiçbir ikili aynı türden değildir.

  4. Soru 4

    Orta

    Kuru yapraklar sokağı kaplamıştı. Kapı önünde oturan kadın, örgüsünü bırakıp yavaşça ayağa kalktı. Sokak lambası titrek bir ışıkla yanıyordu. Bu parçada geçen I. kuru yapraklar II. kapı önünde oturan kadın III. sokak lambası IV. titrek bir ışık V. ayağa kalkmak sözcük öbeklerinden hangisi sıfat-fiil öbeğidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    II'deki "kapı önünde oturan kadın" öbeğinde "otur-" fiiline gelen -an sıfat-fiil eki "kadın" adını nitelemektedir; bu nedenle öbek sıfat-fiil öbeğidir. I'deki "kuru yapraklar" ve IV'teki "titrek bir ışık" da sıfat tamlamasıdır ama sıfatları fiilimsi değil, doğrudan sıfat olan sözcüklerdir; ayırt edici ölçüt budur. III'teki "sokak lambası" belirtisiz isim tamlaması, V'teki "ayağa kalkmak" ise anlamca kaynaşmış birleşik fiildir.

  5. Soru 5

    Zor

    Bahçe kapısının kolu paslanmış, boyası yer yer dökülmüştü. Sabaha karşı esen rüzgâr, avluda unutulmuş teneke levhaları usul usul sallıyordu. Bu parçada geçen I. bahçe kapısının kolu II. sabaha karşı III. usul usul sözcük öbeklerinin türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A)Zincirleme isim tamlaması – edat öbeği – ikileme
    • B)Belirtili isim tamlaması – edat öbeği – ikileme
    • C)Zincirleme isim tamlaması – bağlaç öbeği – ikileme
    • D)Belirtisiz isim tamlaması – edat öbeği – sıfat tamlaması
    • E)Zincirleme isim tamlaması – edat öbeği – sıfat tamlaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Zincirleme isim tamlaması – edat öbeği – ikileme

    I'deki "bahçe kapısının kolu" üç addan kurulmuştur ve "bahçe kapısı" tamlaması ikinci bir tamlamanın tamlayanı olduğu için zincirleme isim tamlamasıdır; yapı iki adla sınırlı olmadığından yalnızca belirtili sayılamaz. II'deki "sabaha karşı" yönelme ekli bir adla "karşı" edatının birleşmesinden oluşan edat öbeğidir; burada bağlaç bulunmaz. III'teki "usul usul" ise aynı sözcüğün yinelenmesiyle kurulmuş bir ikilemedir, bir adı nitelemediği için sıfat tamlaması değildir.

  6. Soru 6

    Orta

    Bahçe kapısının kolu paslanmıştı. İçeriden çıkan yaşlı adam, otuz beş yıldır bu evde oturuyordu. Sokağın öbür ucundaki bakkala her sabah yavaş yavaş yürürdü. Bu parçada geçen I. bahçe kapısının kolu II. içeriden çıkan yaşlı adam III. otuz beş yıl IV. sokağın öbür ucundaki bakkal V. yavaş yavaş sözcük öbeklerinden hangisi kendi içinde başka bir sözcük öbeği barındırmaz?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    V'teki "yavaş yavaş" bir ikilemedir; iki sözcükten oluşsa da bu sözcükler kendi aralarında ayrı bir öbek kurmaz, yapı bölünemez bir bütündür. I'deki zincirleme tamlama içinde "bahçe kapısı" belirtisiz isim tamlamasını, II'deki sıfat-fiil öbeği içinde "yaşlı adam" sıfat tamlamasını barındırır. III'teki "otuz beş yıl" sıfat tamlamasının sıfatı "otuz beş" sayı öbeğidir; IV ise içinde "sokağın öbür ucu" belirtili isim tamlamasını taşır.

  7. Soru 7

    Zor

    Küçük kardeşim, doğum günü hediyesini sabırsızlıkla bekliyordu. Annem, rengârenk kurdelelerle süslediği paketi ona akşam yemeğinden sonra verdi. Çocuk sevinçten havalara uçtu. Bu parçada geçen I. küçük kardeşim II. doğum günü hediyesi III. rengârenk kurdeleler IV. akşam yemeği V. havalara uçmak sözcük öbeklerinden hangisi son cümlede yüklem görevindedir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    V'teki "havalara uçmak", anlamca kaynaşmış bir birleşik fiildir ve son cümlede çekimlenerek yüklem görevini üstlenmiştir. I'deki "küçük kardeşim" sıfat tamlaması olup birinci cümlenin öznesidir. II'deki "doğum günü hediyesi" zincirleme isim tamlamasıdır ve belirtme eki alarak nesne olmuştur. III'teki "rengârenk kurdeleler" sıfat tamlaması, IV'teki "akşam yemeği" ise "sonra" edatıyla birlikte zarf tümleci kuran belirtisiz isim tamlamasıdır.

  8. Soru 8

    Orta

    Peronda bekleyen yolcular, ağır bavullarını sürükleyerek vagonlara doğru ilerliyordu. Genç bir kadın, çantasının cebinde biletini arıyordu. Tren düdüğü uzun uzun öttü. Bu parçada geçen I. ağır bavullar II. vagonlara doğru III. çantasının cebi IV. tren düdüğü V. uzun uzun sözcük öbeklerinden hangisi edat öbeğidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    II'deki "vagonlara doğru", yönelme eki almış bir adla "doğru" edatının birleşmesinden oluşan edat öbeğidir ve yön bildirerek zarf tümleci görevi üstlenir. III'teki "çantasının cebi" belirtili, IV'teki "tren düdüğü" belirtisiz isim tamlamasıdır. I'deki "ağır bavullar" sıfat tamlaması, V'teki "uzun uzun" ise ikilemedir.

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç öbeği bulunmaktadır?

    • A)Sabahtan beri seni arıyorum.
    • B)Haberi duyunca çocuk gibi sevindi.
    • C)Karlı yolda yavaş yavaş ilerliyorduk.
    • D)Çarşıdan ne kitap ne defter almış.
    • E)Bahçe kapısı yine açık kalmış.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Çarşıdan ne kitap ne defter almış.

    D'deki "ne kitap ne defter", "ne... ne" bağlacıyla kurulduğu için bağlaç öbeğidir ve cümlede nesne görevindedir. A'daki "sabahtan beri" ile B'deki "çocuk gibi" edat öbeğidir; "beri" ve "gibi" birer edat olduğundan bunlar bağlaç öbeği sayılmaz. C'deki "yavaş yavaş" ikileme, E'deki "bahçe kapısı" ise belirtisiz isim tamlamasıdır.

  10. Soru 10

    Zor

    Ey yolcu, akşam olmadan şu dik yokuşu tırmanmak zorundasın! Bu cümlede aşağıdaki sözcük öbeklerinden hangisi yoktur?

    • A)ünlem öbeği
    • B)zarf-fiil öbeği
    • C)sıfat tamlaması
    • D)isim-fiil öbeği
    • E)belirtili isim tamlaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — belirtili isim tamlaması

    Cümlede "Ey yolcu" ünlem öbeği, "akşam olmadan" zarf-fiil öbeği, "şu dik yokuş" sıfat tamlaması, "yokuşu tırmanmak" ise isim-fiil öbeğidir. Buna karşılık ilgi eki almış bir tamlayanla iyelik eki almış bir tamlanandan oluşan bir yapı bulunmadığı için belirtili isim tamlaması yoktur. "Şu dik yokuş" öbeğindeki "şu" ve "dik" sözcükleri ad değil sıfat olduğundan bu öbek isim tamlaması sayılamaz.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlem öbeği bulunmaktadır?

    • A)Sabaha kadar gözümüze uyku girmedi.
    • B)Kar taneleri usul usul yağıyordu.
    • C)Kapıdan giren adam kimdi?
    • D)Ey yüce dağlar, sizden başka dost kalmadı!
    • E)Sokakta ne gelen var ne giden.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ey yüce dağlar, sizden başka dost kalmadı!

    D'deki "Ey yüce dağlar", seslenme edatı "ey" ile bir adın birleşmesinden oluşan ünlem öbeğidir; ayrıca içinde "yüce dağlar" sıfat tamlamasını barındırdığı için iç içe geçmiş bir yapıdır. A'daki "sabaha kadar" edat öbeği, E'deki "ne gelen ne giden" bağlaç öbeğidir. B'deki "kar taneleri" belirtisiz isim tamlaması, "usul usul" ikileme; C'deki "kapıdan giren adam" ise sıfat-fiil öbeğidir.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik fiil yoktur?

    • A)Bu konuda bana çok yardım etti.
    • B)Elindekileri yere düşürüverdi.
    • C)Sorularımı büyük bir sabırla cevaplandırdı.
    • D)Bu işi tek başına yapabilir.
    • E)Hastalanınca günlerce yatağa düştü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sorularımı büyük bir sabırla cevaplandırdı.

    C'deki "cevaplandırdı" tek bir sözcüktür; "cevap" adından yapım ekleriyle türetilmiş bir fiil olduğu için birleşik fiil değil türemiş fiildir. A'daki "yardım etmek" yardımcı fiille, B'deki "düşürüvermek" tezlik, D'deki "yapabilmek" ise yeterlilik birleşik fiilidir. E'deki "yatağa düşmek" anlamca kaynaşmış (deyimleşmiş) bir birleşik fiildir.

  13. Soru 13

    Orta

    Okul bahçesinin duvarı geçen kış yıkılmıştı. Veliler bahar gelince, yardımsever komşuların da desteğiyle yeni bir duvar ördürdüler. Böylece oyun alanı yeniden güvenli hâle geldi. Bu parçada geçen I. okul bahçesinin duvarı II. yardımsever komşular III. yeni bir duvar IV. oyun alanı V. güvenli hâle gelmek sözcük öbeklerinden hangisi zincirleme isim tamlamasıdır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I

    I'deki "okul bahçesinin duvarı" en az üç addan kurulmuş, bir isim tamlamasının başka bir tamlamanın tamlayanı olduğu zincirleme isim tamlamasıdır; içinde "okul bahçesi" belirtisiz tamlaması yer alır. IV'teki "oyun alanı" yalnızca iki addan oluştuğu için belirtisiz isim tamlamasıdır ve zincirleme sayılamaz. II ve III'teki "yardımsever komşular" ile "yeni bir duvar" niteleme sıfatıyla kurulmuş sıfat tamlamalarıdır. V'teki "güvenli hâle gelmek" ise anlamca kaynaşmış bir birleşik fiildir.

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdaki sözcük öbeklerinden hangisi belirtisiz ad tamlamasıdır?

    • A)evin kapısı
    • B)çiçek kokusu
    • C)yeşil yaprak
    • D)demir kapı
    • E)benim kitabım
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — çiçek kokusu

    Belirtisiz ad tamlamasında tamlayan ek almaz, tamlanan ise iyelik eki alır. "çiçek kokusu" öbeğinde "çiçek" eksiz, "kokusu" iyelik ekli olduğu için bu öbek belirtisiz ad tamlamasıdır. A'daki "evin kapısı" ile E'deki "benim kitabım" öbeklerinde tamlayan ilgi eki aldığından bunlar belirtili ad tamlamasıdır. C'deki "yeşil yaprak" bir sıfat tamlaması, D'deki "demir kapı" ise her iki sözcüğün de ek almadığı takısız ad tamlamasıdır. Cevap B.

  15. Soru 15

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerde tırnak içine alınan öbeklerin hangisi edat öbeği değildir?

    • A)"Senin gibi" düşünen pek çok kişi var aramızda.
    • B)"Akşama kadar" hiç ara vermeden çalıştık.
    • C)"Sabah sabah" neden bu kadar telaşlısın?
    • D)"Bizimle birlikte" gelmek ister misin?
    • E)"Sınav için" günlerce evden hiç çıkmadı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — "Sabah sabah" neden bu kadar telaşlısın?

    Edat öbeği, bir ad ya da zamirin kendisinden sonra gelen edatla kurduğu öbektir. A'da "gibi", B'de "kadar", D'de "birlikte", E'de "için" edatları kendilerinden önceki sözlerle birer edat öbeği kurmuştur. C'deki "sabah sabah" öbeğinde ise edat yoktur; aynı sözcüğün yinelenmesiyle kurulan bu yapı ikilemedir ve cümlede zaman anlamı katar. Bu yüzden edat öbeği sayılamaz. Cevap C.

Sponsorlu