KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Öbekleri — Test 7

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Öbekleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay5 orta6 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlamca kaynaşmış birleşik fiil kullanılmıştır?

    • A)İstediğim işi hemen yapıverdi.
    • B)Konuyu saatlerce anlatadurdu.
    • C)Elindeki tabağı neredeyse düşüreyazdı.
    • D)Zengin olduktan sonra burnu havada oldu.
    • E)Sunduğumuz teklifi hiç düşünmeden kabul etti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Zengin olduktan sonra burnu havada oldu.

    D'deki "burnu havada olmak", sözcüklerin kendi anlamlarından uzaklaşıp kalıplaşmasıyla oluşan, deyim niteliğindeki anlamca kaynaşmış birleşik fiildir. A'daki "yapıvermek" tezlik, B'deki "anlatadurmak" sürerlik, C'deki "düşüreyazmak" ise yaklaşma fiilidir; üçü de kurallı birleşik fiildir. E'deki "kabul etmek" ise ad ve yardımcı fiilden oluşan birleşik fiildir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil öbeği bulunmaktadır?

    • A)Rafta duran kitapları özenle düzenledi.
    • B)Onun bu kadar erken gelmesi bizi şaşırttı.
    • C)Otobüsten inince doğruca eve yürüdü.
    • D)Bahçedeki ağaçlar bu yıl geç çiçek açtı.
    • E)Yirmi beş öğrenci geziye katılmak istedi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Otobüsten inince doğruca eve yürüdü.

    C'deki "otobüsten inince" öbeğinde -ince zarf-fiil eki vardır; öbek yükleme zaman anlamı katan zarf tümlecidir. A'daki "rafta duran" sıfat-fiil öbeği, B'deki "onun bu kadar erken gelmesi" isim-fiil öbeğidir. E'de ise "yirmi beş" bir sayı öbeğidir.

  3. Soru 3

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil öbeği, cümlede dolaylı tümleç görevindedir?

    • A)Sabahları erken kalkmak bana zor geliyor.
    • B)En büyük hayali bütün dünyayı gezmekti.
    • C)Bu kitabı okumayı yıllardır istiyordum.
    • D)Onun bugün gelmesi hepimizi sevindirdi.
    • E)Sınavı kazanmasına kimse ihtimal vermiyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sınavı kazanmasına kimse ihtimal vermiyordu.

    E'deki "sınavı kazanmasına" isim-fiil öbeği yönelme eki aldığı ve yükleme "neye" sorusuyla bağlandığı için dolaylı tümleçtir. A ve D'deki öbekler özne, C'deki belirtili nesne görevindedir. B'deki "bütün dünyayı gezmek" ise ek fiil alarak yüklem olmuştur.

  4. Soru 4

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir zarf-fiil öbeği, isim-fiil öbeğinin içinde yer almaktadır?

    • A)Koşarak eve gitmeyi hiç sevmezdi.
    • B)Bahçede oynayan çocuklar eve girdi.
    • C)Yazdığı mektubu postaya verdi.
    • D)Sabah erkenden yola çıktılar.
    • E)Anlatılanları dikkatle dinledi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Koşarak eve gitmeyi hiç sevmezdi.

    A'da "koşarak eve gitmeyi" isim-fiil öbeğidir ve içinde "koşarak" zarf-fiili yer alır; yani zarf-fiil öbeği isim-fiil öbeğinin içindedir. B ve C'de yalnızca sıfat-fiil, E'de yalnızca sıfat-fiilden adlaşmış bir öbek vardır; D'de ise fiilimsi bulunmaz.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç öbeği, cümlenin öznesi görevindedir?

    • A)Bu konuyu hem babama hem amcama danıştım.
    • B)Çantasına ne kitap ne defter koydu.
    • C)Ya bu akşam ya yarın sabah geleceğim.
    • D)Ne yağmur ne rüzgâr bizi yolumuzdan döndürdü.
    • E)Aldığı kitabı hem okudu hem özetledi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ne yağmur ne rüzgâr bizi yolumuzdan döndürdü.

    D'de "ne yağmur ne rüzgâr" bağlaç öbeği, "döndürdü" işini yapanı bildirdiği için cümlenin öznesidir. A'daki "hem babama hem amcama" dolaylı tümleç, B'deki "ne kitap ne defter" belirtisiz nesnedir. C'deki "ya bu akşam ya yarın sabah" zaman zarfıdır; E'de ise bağlaç iki yüklemi bağlamaktadır.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bulunma öbeği vardır?

    • A)Kapının önünde uzun süre bekledik.
    • B)Bahçede oynayan çocuklar eve girdi.
    • C)Elimdeki kitabı ona uzattım.
    • D)Sabaha kadar gözümü bile kırpmadım.
    • E)Doktora yılda bir gitmeyi âdet edinmişti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Doktora yılda bir gitmeyi âdet edinmişti.

    E'deki "yılda bir" öbeği bulunma (-de/-da) ekli bir sözcükle kurulduğu için bulunma öbeğidir ve cümlede zarf görevindedir. A'daki "kapının önünde" belirtili isim tamlamasının bulunma ekli biçimidir; kısaltma öbeği değildir. B'de sıfat-fiil öbeği, C'de sıfat tamlaması, D'de edat öbeği vardır.

  7. Soru 7

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil öbeği kullanılmıştır?

    • A)Sabah erkenden yola çıkmayı planlıyoruz.
    • B)Denize bakan odada bütün gece uyuyamadık.
    • C)Yağmur, akşama kadar aralıksız yağdı.
    • D)Çocuk, elindeki topu bırakarak içeri koştu.
    • E)Masanın üstünde iki temiz tabak vardı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Denize bakan odada bütün gece uyuyamadık.

    B'deki "denize bakan" öbeğinde -an sıfat-fiil eki bulunur; bu öbek "oda" ismini nitelediği için sıfat-fiil öbeğidir. A'daki "sabah erkenden yola çıkmayı" -ma ekli isim-fiil öbeği, D'deki "elindeki topu bırakarak" ise -arak ekli zarf-fiil öbeğidir. C'de edat öbeği, E'de isim tamlaması vardır.

  8. Soru 8

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme bulunmaktadır?

    • A)Çocuklar bahçede koşa koşa oynuyordu.
    • B)Sabah erken kalkmak zorundaydım.
    • C)Kapının kolu yerinden çıkmış.
    • D)Bu kitabı sana getirdim.
    • E)Ayşe Hanım bizi kapıda karşıladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Çocuklar bahçede koşa koşa oynuyordu.

    A'daki "koşa koşa", aynı sözcüğün yinelenmesiyle kurulmuş bir ikilemedir ve "oynuyordu" eylemini durum yönünden belirttiği için zarf tümleci görevindedir. B'de "erken kalkmak" bir isim-fiil öbeği, C'de "kapının kolu" belirtili isim tamlamasıdır. D'deki "bu kitap" sıfat tamlaması, E'deki "Ayşe Hanım" ise unvan öbeğidir; bu şıkların hiçbirinde yinelemeye dayalı bir yapı yoktur.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yaklaşma öbeği yer almaktadır?

    • A)Bu eski alet hâlâ işe yarar durumda.
    • B)Sabahtan beri kapıda bekliyoruz.
    • C)Sabah erken kalkmayı hiç sevmiyorum.
    • D)Yolun kenarında sararmış otlar vardı.
    • E)Küçük çocuk gülerek yanımıza geldi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bu eski alet hâlâ işe yarar durumda.

    Yaklaşma öbeği, yönelme (-e/-a) ekli bir sözcükle kurulan kısaltma öbeğidir; A'daki "işe yarar" bu yapıdadır ve "durum" sözcüğünü niteler. B'deki "sabahtan beri" bir edat öbeği, C'deki "sabah erken kalkmayı" isim-fiil öbeğidir. D'de sıfat tamlaması, E'de zarf-fiil bulunur.

  10. Soru 10

    Orta

    Kasabanın meydanında eski bir çeşme vardı. Yaz akşamları çocuklar orada toplanır, buz gibi suyu bidonlara doldururdu. Onlar için bu çeşme bir eğlenceydi. Bu parçada geçen I. kasabanın meydanı II. eski bir çeşme III. yaz akşamları IV. buz gibi V. onlar için sözcük öbeklerinden hangisi belirtisiz isim tamlamasıdır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III

    III'teki "yaz akşamları"nda tamlayan olan "yaz" ilgi eki almamış, tamlanan ise iyelik eki almıştır; bu yüzden öbek belirtisiz isim tamlamasıdır. I'deki "kasabanın meydanı" hem ilgi hem iyelik eki taşıdığı için belirtilidir; ikisini ayıran ölçüt tamlayandaki ilgi ekidir. II'deki "eski bir çeşme" sıfat tamlaması, IV'teki "buz gibi" ve V'teki "onlar için" ise edat öbeğidir.

  11. Soru 11

    Zor

    Yayla evi, çamların arasında saklı gibiydi. Çam kokusu her yeri sarmıştı. Dağ havası ciğerlerimizi temizliyor, kuş sesleri sabahın sessizliğini usulca bozuyordu. Bu parçada geçen I. yayla evi II. çam kokusu III. dağ havası IV. kuş sesleri V. sabahın sessizliği sözcük öbeklerinden hangisi tür bakımından ötekilerden farklıdır?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    V'teki "sabahın sessizliği" öbeğinde tamlayan ilgi eki (-ın), tamlanan iyelik eki (-i) aldığı için yapı belirtili isim tamlamasıdır. I, II, III ve IV'teki "yayla evi", "çam kokusu", "dağ havası" ve "kuş sesleri" öbeklerinde ise tamlayanlar ek almamıştır; bunlar belirtisiz isim tamlamasıdır. Tamlayanın ilgi eki alıp almaması, iki tamlamayı ayıran tek ölçüttür.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf-fiil öbeği vardır?

    • A)Kapıyı açar açmaz içeri daldı.
    • B)Ders çalışmak için odasına çekildi.
    • C)Bizi karşılayan çocuk çok neşeliydi.
    • D)Onun bakışları beni ürküttü.
    • E)Hafta sonu pikniğe gideceğiz.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kapıyı açar açmaz içeri daldı.

    A'daki "kapıyı açar açmaz" öbeğinde -ar/-maz zarf-fiil kalıbı kullanılmıştır ve öbek "daldı" eylemini zaman yönünden tamamlayarak zarf tümleci olmuştur. B'deki "ders çalışmak" -mak ekli bir isim-fiil öbeğidir; "için" edatıyla birleşse de yapı zarf-fiil değildir. C'deki "bizi karşılayan çocuk" sıfat-fiil öbeği, D'deki "onun bakışları" belirtili isim tamlaması, E'deki "hafta sonu" ise belirtisiz isim tamlamasıdır.

  13. Soru 13

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir belirtisiz isim tamlaması, sıfat tamlamasının içinde yer almaktadır?

    • A)Kırık bir pencere camı rüzgârda titriyordu.
    • B)Kapının kolu dün kırılmıştı.
    • C)İçeriye üç öğrenci girdi.
    • D)Duvarın rengi bana çok soluk geldi.
    • E)Karlı yolda yavaş yavaş yürüyorduk.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kırık bir pencere camı rüzgârda titriyordu.

    A'da "pencere camı" belirtisiz isim tamlamasıdır; "kırık bir" sıfatları bu tamlamanın tamamını nitelediği için "kırık bir pencere camı" sıfat tamlamasının içinde bir isim tamlaması yer alır. B'deki "kapının kolu" ve D'deki "duvarın rengi" belirtili isim tamlamasıdır ve önlerinde onları niteleyen bir sıfat yoktur. C'deki "üç öğrenci" yalnızca sıfat tamlaması, E'deki "yavaş yavaş" ise ikilemedir; bu şıklarda iç içe geçmiş bir tamlama bulunmaz.

  14. Soru 14

    Zor

    Sınava eli boş gitmişti. Cana yakın tavırlarıyla herkesin sevgisini kazanan bu genç, o gün gözden ırak bir sırada, başı önde oturuyordu. İçinden geçenleri kimseye anlatmadı. Bu parçada geçen I. eli boş II. cana yakın III. herkesin sevgisi IV. gözden ırak V. başı önde sözcük öbeklerinden hangisi yaklaşma öbeğidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II

    II'deki "cana yakın" öbeğinde ad, yönelme (-a) eki almıştır; yönelme ekli bir adla kurulan kısaltma öbeklerine yaklaşma öbeği denir. IV'teki "gözden ırak" ise ayrılma (-den) eki taşıdığı için uzaklaşma öbeğidir; iki öbeği ayıran ölçüt addaki hâl ekidir. I'deki "eli boş" ve V'teki "başı önde" iyelik ekli bir ada yüklemede bulunduğu için isnat öbeği, III'teki "herkesin sevgisi" ise belirtili isim tamlamasıdır.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki sözcük öbeklerinden hangisi takısız isim tamlamasıdır?

    • A)altın bilezik
    • B)küçük çocuk
    • C)beş elma
    • D)kapı kolu
    • E)bu ev
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — altın bilezik

    Takısız isim tamlamasında iki ad yan yana gelir ve tamlayan, tamlananın neyden yapıldığını bildirir; A'daki "altın bilezik" bileziğin yapıldığı maddeyi gösterdiği için takısız isim tamlamasıdır. D'deki "kapı kolu" da eksizdir ama tamlanan iyelik eki (-u) aldığından belirtisiz isim tamlamasıdır. B'deki "küçük", C'deki "beş" ve E'deki "bu" ise ad değil sıfat olduğu için bu öbekler sıfat tamlamasıdır.

Sponsorlu