KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

1982 Anayasası Temel Bilgiler — Test 3

KPSS Vatandaşlık dersinin 1982 Anayasası Temel Bilgiler konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 152 soru kitap sırasına göre 11 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Kuvvetler ayrılığı (madde 7, 8, 9), Kanun önünde eşitlik (madde 10), Egemenlik (madde 6), Cumhuriyetin nitelikleri (madde 2), Hukuk devleti ilkesi, Sosyal devlet ilkesi, Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğü (madde 11), 2017 Anayasa değişikliği (Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

8 kolay7 orta0 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    1982 Anayasası'na göre yasama yetkisi ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir ve devredilemez
    • B)Türkiye Büyük Millet Meclisi ile Cumhurbaşkanı arasında paylaştırılmıştır
    • C)Kanunla belirlenen hâllerde başka bir organa devredilebilir
    • D)Olağanüstü hâllerde Cumhurbaşkanına geçmiş olarak kabul edilir
    • E)Yalnızca bütçe kanunları bakımından Meclise ait sayılmaktadır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Türk Milleti adına Türkiye Büyük Millet Meclisinindir ve devredilemez

    Anayasa'nın 7. maddesi yasama yetkisinin Türk Milleti adına TBMM'ye ait olduğunu ve bu yetkinin devredilemeyeceğini düzenler. Bu nedenle yetkinin paylaştırıldığını ya da devredilebileceğini söyleyen seçenekler Anayasaya aykırıdır.

  2. Soru 2

    Kolay

    1982 Anayasası'na göre yürütme yetkisi ve görevi kim tarafından kullanılır ve yerine getirilir?

    • A)Bakanlar Kurulu
    • B)Başbakan ve bakanlar
    • C)Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı
    • D)Cumhurbaşkanı ile Bakanlar Kurulu birlikte
    • E)Cumhurbaşkanı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Cumhurbaşkanı

    Anayasa'nın 8. maddesine göre yürütme yetkisi ve görevi, Anayasaya ve kanunlara uygun olarak Cumhurbaşkanı tarafından kullanılır ve yerine getirilir. 2017 Anayasa değişikliğiyle Bakanlar Kurulu ve Başbakanlık kaldırıldığından bunlara yer veren seçenekler yürürlükteki düzeni yansıtmaz.

  3. Soru 3

    Kolay

    1982 Anayasası'na göre yargı yetkisi, Türk Milleti adına aşağıdakilerden hangisi tarafından kullanılır?

    • A)Türkiye Büyük Millet Meclisi
    • B)Bağımsız ve tarafsız mahkemeler
    • C)Cumhurbaşkanlığı ve bağlı kuruluşlar
    • D)Hâkimler ve Savcılar Kurulu
    • E)Adalet Bakanlığı merkez teşkilatı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bağımsız ve tarafsız mahkemeler

    Anayasa'nın 9. maddesi yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağını belirtir; "tarafsız" ibaresi 2017 değişikliğiyle eklenmiştir. Hâkimler ve Savcılar Kurulu ile Adalet Bakanlığı yargı yetkisini kullanan makamlar olmayıp yargı teşkilatına ilişkin görevler üstlenir.

  4. Soru 4

    Kolay

    "Kanunlar Anayasaya aykırı olamaz." hükmü, aşağıdaki anayasal ilkelerden hangisinin doğrudan ifadesidir?

    • A)Kuvvetler ayrılığı ilkesi
    • B)Yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesi
    • C)Kanun önünde eşitlik ilkesi
    • D)Anayasanın üstünlüğü ilkesi
    • E)Egemenliğin kayıtsız şartsız Millete ait olması ilkesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Anayasanın üstünlüğü ilkesi

    Anayasa'nın 11. maddesi, Anayasa hükümlerinin bağlayıcı temel hukuk kuralları olduğunu ve kanunların Anayasaya aykırı olamayacağını belirterek Anayasanın üstünlüğünü kurar. Kuvvetler ayrılığı organlar arası yetki dağılımıyla, eşitlik ise ayrım yasağıyla ilgili olduğundan bu hükmün doğrudan ifadesi değildir.

  5. Soru 5

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi, Anayasa'nın kanun önünde eşitliği düzenleyen maddesinde açıkça sayılan ayrım sebeplerinden biri değildir?

    • A)Meslek
    • B)Dil
    • C)Irk
    • D)Cinsiyet
    • E)Siyasi düşünce
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Meslek

    Anayasa'nın 10. maddesi dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebepleri sayar; meslek bu sayımda açıkça yer almaz. Maddedeki "ve benzeri sebepler" ifadesi sayımı örnekleyici kılsa da soruda açıkça sayılan sebep aranmaktadır.

  6. Soru 6

    Kolay

    1982 Anayasası'na göre imtiyaz tanınması konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Kamu yararı bulunması hâlinde belirli zümrelere imtiyaz tanınabilir
    • B)İmtiyaz tanınması yalnızca kanunla mümkündür
    • C)Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz
    • D)İmtiyaz yasağı sadece kamu görevlileri bakımından geçerlidir
    • E)İmtiyaz tanınması olağanüstü hâllerde serbest bırakılmıştır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamaz

    Anayasa'nın 10. maddesi hiçbir kişiye, aileye, zümreye veya sınıfa imtiyaz tanınamayacağını mutlak biçimde düzenler. Bu yasak kanunla dahi aşılamaz; kanunla mümkün olduğunu söyleyen seçenek, kanunların Anayasaya aykırı olamayacağı kuralıyla da bağdaşmaz.

  7. Soru 7

    Kolay

    Bir kurul, hiçbir kanunda yer almayan bir yetkiye dayanarak kişiler hakkında bağlayıcı karar almaya başlamıştır. Bu durum, Anayasa'nın hangi kuralına açıkça aykırıdır?

    • A)Yargı yetkisinin Türk Milleti adına mahkemelerce kullanılacağı kuralına
    • B)Yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanınca kullanılacağı kuralına
    • C)Kanun önünde eşitlik kuralına
    • D)Temel hakların yabancılar için sınırlanabileceği kuralına
    • E)Kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanılamayacağı kuralına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanılamayacağı kuralına

    Anayasa'nın 6. maddesinin son fıkrası, hiçbir kimse veya organın kaynağını Anayasadan almayan bir Devlet yetkisi kullanamayacağını hükme bağlar. Olayda kullanılan yetkinin anayasal ve yasal dayanağı bulunmadığından ihlal edilen kural budur; eşitlik ilkesi ise ayrım yapılmasıyla ilgilidir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi, Anayasa'nın Devletin temel amaç ve görevlerini düzenleyen maddesinde yer alan hedeflerden biri değildir?

    • A)Türk milletinin bağımsızlığını ve bütünlüğünü korumak
    • B)Bütün ekonomik faaliyetlerin devlet eliyle yürütülmesini sağlamak
    • C)Cumhuriyeti ve demokrasiyi korumak
    • D)Kişilerin ve toplumun refah, huzur ve mutluluğunu sağlamak
    • E)İnsanın maddi ve manevi varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bütün ekonomik faaliyetlerin devlet eliyle yürütülmesini sağlamak

    Anayasa'nın 5. maddesi bağımsızlık ve bütünlüğün korunmasını, Cumhuriyet ve demokrasinin korunmasını, refah ve mutluluğun sağlanmasını, sosyal hukuk devletiyle bağdaşmayan engellerin kaldırılmasını ve kişinin gelişimi için şartların hazırlanmasını sayar. Ekonomik faaliyetlerin tümüyle devletleştirilmesi bu maddede yer almaz; Anayasa çalışma ve sözleşme hürriyetini ayrıca güvenceye almıştır.

  9. Soru 9

    Orta

    Türkiye Büyük Millet Meclisi, çıkardığı bir kanunla belirli bir alanda kanun yapma yetkisini bir kamu kuruluşuna genel olarak devretmek istemektedir. Bu düzenleme, öncelikle hangi anayasal kurala aykırıdır?

    • A)Yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerce kullanılacağı kuralına
    • B)Yürütme yetkisinin Anayasaya uygun kullanılacağı kuralına
    • C)Anayasa hükümlerinin herkesi bağlayacağı kuralına
    • D)Yasama yetkisinin devredilemeyeceği kuralına
    • E)Egemenliğin yetkili organlar eliyle kullanılacağı kuralına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yasama yetkisinin devredilemeyeceği kuralına

    Anayasa'nın 7. maddesi yasama yetkisinin TBMM'ye ait olduğunu ve devredilemeyeceğini açıkça belirtir; asli düzenleme yetkisinin başka bir organa aktarılması bu kuralı ihlal eder. Egemenliğin yetkili organlar eliyle kullanılması genel bir ilke olup burada ihlal edilen özel kural yasama yetkisinin devredilmezliğidir.

  10. Soru 10

    Orta

    Bir kanunla, engelli vatandaşların kamu kurumlarında istihdamı için belirli bir kontenjan ayrılmıştır. Bu düzenlemenin kanun önünde eşitlik ilkesi bakımından durumu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Belirli bir gruba avantaj sağladığından imtiyaz yasağını ihlal ettiği söylenir
    • B)Ancak olağanüstü hâl süresince uygulanabilecek geçici bir tedbirdir
    • C)Eşitliğin fiilen gerçekleşmesini sağlayan tedbir olduğundan eşitliğe aykırı sayılmaz
    • D)Kanunla değil yalnızca yönetmelikle düzenlenebilecek bir konudur
    • E)Eşitliğe aykırı olduğundan Anayasaya aykırılık teşkil eder
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Eşitliğin fiilen gerçekleşmesini sağlayan tedbir olduğundan eşitliğe aykırı sayılmaz

    Anayasa'nın 10. maddesi, çocuklar, yaşlılar, engelliler ile gaziler ve şehit yakınları için alınacak tedbirlerin eşitlik ilkesine aykırı sayılmayacağını açıkça belirtir. Bu tür pozitif tedbirler kişisel bir ayrıcalık değil, fiilî eşitsizliği gidermeye yönelik olduğundan imtiyaz yasağını da ihlal etmez.

  11. Soru 11

    Orta

    Bir mahkeme kararının başlığında hükmün "Türk Milleti adına" verildiği belirtilmektedir. Bu ibarenin anayasal dayanağı hangi ilkeyle doğrudan bağlantılıdır?

    • A)Yasama yetkisinin Meclise ait olması ve hiçbir şekilde devredilememesi
    • B)Egemenliğin Millete ait olması ve yargı yetkisinin Millet adına kullanılması
    • C)Yürütme yetkisinin Cumhurbaşkanınca kullanılması
    • D)Kanunların Anayasaya aykırı olamaması
    • E)Temel hakların ancak kanunla sınırlanabilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Egemenliğin Millete ait olması ve yargı yetkisinin Millet adına kullanılması

    Egemenlik Millete ait olduğundan, Anayasa'nın 9. maddesi yargı yetkisinin de Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağını öngörür; karar başlığındaki ibare bunun sonucudur. Kanunların Anayasaya aykırı olamaması ise normlar hiyerarşisine ilişkin ayrı bir kuraldır.

  12. Soru 12

    Orta

    Bir kamu kurumu, hizmetin yürütülmesinde vatandaşlar arasında siyasi düşünce farkı gözeterek işlem yapmıştır. Bu işlem, Anayasa'nın hangi hükmüne aykırıdır?

    • A)Yasama yetkisinin devredilemeyeceği kuralına
    • B)Yargı yetkisinin mahkemelerce kullanılacağı kuralına
    • C)Devletin temel amaç ve görevlerine ilişkin kurala ve sosyal devlet ödevine
    • D)İdarenin bütün işlemlerinde eşitlik ilkesine uygun hareket etme zorunluluğuna
    • E)Anayasanın Başlangıç kısmının metne dâhil olduğu kuralına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İdarenin bütün işlemlerinde eşitlik ilkesine uygun hareket etme zorunluluğuna

    Anayasa'nın 10. maddesi, devlet organları ve idare makamlarının bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun hareket etmek zorunda olduğunu açıkça düzenler. Devletin temel amaç ve görevlerine ilişkin hüküm genel bir yönlendirme içerir; somut işlemdeki ayrımcılığı doğrudan yasaklayan kural eşitlik hükmüdür.

  13. Soru 13

    Orta

    Devletin; kişinin temel hak ve hürriyetlerini sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayacak şekilde sınırlayan siyasal, ekonomik ve sosyal engelleri kaldırmaya çalışması yükümlülüğü aşağıdakilerden hangisinde düzenlenmiştir?

    • A)Egemenliğe ilişkin maddede
    • B)Anayasanın bağlayıcılığı ve üstünlüğüne ilişkin maddede
    • C)Temel hakların sınırlanmasına ilişkin maddede
    • D)Yabancıların durumuna ilişkin maddede
    • E)Devletin temel amaç ve görevlerine ilişkin maddede
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Devletin temel amaç ve görevlerine ilişkin maddede

    Anayasa'nın 5. maddesi, sosyal hukuk devleti ve adalet ilkeleriyle bağdaşmayan engellerin kaldırılmasını Devletin temel görevleri arasında sayar. Temel hakların sınırlanmasına ilişkin madde ise sınırlamanın ölçütlerini belirler, engellerin kaldırılması ödevini getirmez.

  14. Soru 14

    Orta

    Anayasa hükümlerinin bağlayıcılığıyla ilgili olarak, bu hükümlerin kimleri bağladığı konusunda aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, diğer kuruluş ve kişileri bağlar
    • B)Yalnızca yasama ve yürütme organlarını bağlar
    • C)Yalnızca kamu kurum ve kuruluşlarını bağlar, özel kişileri bağlamaz
    • D)Yalnızca mahkemeleri ve idare makamlarını bağlar
    • E)Yalnızca Anayasa Mahkemesi kararlarıyla somutlaştığı ölçüde ilgilileri bağlar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, diğer kuruluş ve kişileri bağlar

    Anayasa'nın 11. maddesi, Anayasa hükümlerinin yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını ve diğer kuruluş ve kişileri bağlayan temel hukuk kuralları olduğunu belirtir. Bu nedenle bağlayıcılığı yalnızca kamu kesimiyle ya da belirli organlarla sınırlayan seçenekler yanlıştır.

  15. Soru 15

    Orta

    Bir hâkimin, görülmekte olan davada idari amirlerinden gelen telkinlere uymak zorunda olmaması ve yalnızca Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatine göre karar vermesi hangi ilkeyle açıklanır?

    • A)Yasama yetkisinin devredilmezliği ilkesiyle
    • B)Anayasanın üstünlüğü ilkesiyle
    • C)Sosyal devlet ilkesiyle
    • D)Egemenliğin devredilmezliği ilkesiyle
    • E)Mahkemelerin bağımsızlığı ilkesiyle
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Mahkemelerin bağımsızlığı ilkesiyle

    Anayasa'nın 9. maddesiyle güvence altına alınan mahkemelerin bağımsızlığı, hâkimlerin hiçbir organ, makam veya kişinin emir ve talimatını almadan karar vermesini gerektirir. Anayasanın üstünlüğü normlar arasındaki hiyerarşiyi anlatır; hâkimin dış etkilerden korunmasını doğrudan sağlayan ilke bağımsızlıktır.

Sponsorlu