KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türkiye'nin Yer Şekilleri — Test 8

KPSS Coğrafya dersinin Türkiye'nin Yer Şekilleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 297 soru kitap sırasına göre 20 teste bölünmüştür; bu sayfa 8. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Yükselti ve engebenin sonuçları, Delta oluşum koşulları, Türkiye akarsularının genel özellikleri, Türkiye'yi çevreleyen denizler ve tuzluluk, Dağların uzanış yönünün sonuçları, Ova tipleri ve örnekleri, Karstik şekiller, Buzul ve rüzgâr şekilleri. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

3 kolay6 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Türkiye'de buzul aşındırma şekillerinin yalnızca Ağrı, Cilo, Kaçkar ve Aladağlar gibi kütlelerin doruk kesimlerinde görülmesi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Kalıcı kar sınırının ancak bu yükseltilerde aşıldığının
    • B)Türkiye'nin tamamının buzullarla kaplanmış olduğunun
    • C)Bu kütlelerin tümünün volkanik kökenli olduğunun
    • D)Bu kütlelerde yağışın hiç görülmediğinin
    • E)Bu kütlelerin kalker tabakalardan oluştuğunun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kalıcı kar sınırının ancak bu yükseltilerde aşıldığının

    Buzul şekilleri ancak karın yaz boyunca erimediği yükseltilerde gelişebilir; Türkiye'de bu sınır çok yüksekte kaldığından buzul izleri yalnızca en yüksek doruklarla sınırlıdır. Bu kütlelerin bir bölümü volkanik, bir bölümü kıvrım kökenli olduğundan kayaç türü belirleyici değildir.

  2. Soru 2

    Orta

    Türkiye'de rüzgâr aşındırma şekillerinin çok sınırlı alanlarda görülmesi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Ülkede rüzgârların hiçbir mevsimde belirgin biçimde esmemesiyle
    • B)Ülkenin çoğunda nem ve bitki örtüsünün rüzgârı etkisizleştirmesiyle
    • C)Ülkenin tümünde yer şekillerinin düze yakın bir görünüm almasıyla
    • D)Ülkedeki kayaçların tamamının aşınmaya karşı çok dayanıklı olmasıyla
    • E)Ülkenin tamamında yıllık yağış toplamının çok az kalmasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ülkenin çoğunda nem ve bitki örtüsünün rüzgârı etkisizleştirmesiyle

    Rüzgâr aşındırması, bitki örtüsünden yoksun ve çok kurak alanlarda etkilidir; Türkiye'de nem ve bitki örtüsü yüzeyi koruduğu için bu şekiller ancak Karapınar gibi dar alanlarda gelişir. Ülkenin tamamında yağışın çok az olduğu savı doğru değildir, çünkü Karadeniz kıyısı çok yağışlıdır.

  3. Soru 3

    Kolay

    Rüzgârın taşıdığı kumları hilal biçiminde yığmasıyla oluşan şekle ne ad verilir?

    • A)Barkan
    • B)Moren
    • C)Sirk
    • D)Lagün
    • E)Traverten
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Barkan

    Barkan, tek yönlü rüzgârların kumları hilal biçiminde biriktirmesiyle oluşan bir rüzgâr biriktirme şeklidir. Moren buzul, lagün kıyı, traverten ise karstik birikim şekli olduğundan rüzgârla ilişkilendirilemez.

  4. Soru 4

    Orta

    Konya'nın Karapınar çevresinde kum hareketlerini durdurmak amacıyla geniş ağaçlandırma çalışmaları yapılması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Bölgede sel ve taşkın olaylarının çok sık biçimde yaşanmasıyla
    • B)Bölgedeki yüksek alanlarda buzul erimelerinin hızlanmasıyla
    • C)Bölgedeki karstik erime sürecinin durdurulmak istenmesiyle
    • D)Bitki örtüsü zayıf kurak alanda rüzgâr erozyonunun artmasıyla
    • E)Bölgenin kıyılarında dalga aşındırmasının artmasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bitki örtüsü zayıf kurak alanda rüzgâr erozyonunun artmasıyla

    Karapınar çevresi az yağışlı ve bitki örtüsünden yoksun olduğundan rüzgâr, ince malzemeyi kolayca taşır ve kum örtüsü hareket eder; ağaçlandırma bu süreci yavaşlatır. Bölge iç kesimde bulunduğundan dalga aşındırması, buzul erimesi gibi süreçler söz konusu değildir.

  5. Soru 5

    Kolay

    Türkiye'nin ortalama yükseltisi ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi doğrudur?

    • A)Ortalama yükselti 200 metrenin altındadır
    • B)Ortalama yükselti Avrupa ortalamasının altındadır
    • C)Ortalama yükselti deniz düzeyine çok yakındır
    • D)Ortalama yükselti batıdan doğuya doğru azalır
    • E)Ortalama yükselti 1000 metrenin üzerindedir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ortalama yükselti 1000 metrenin üzerindedir

    Türkiye'nin ortalama yükseltisi 1000 metrenin üzerinde olup Avrupa ortalamasının belirgin biçimde üstündedir. Ayrıca yükselti batıdan doğuya doğru azalmaz, tam tersine artar; en yüksek bölge Doğu Anadolu'dur.

  6. Soru 6

    Orta

    Türkiye'de 1000 metrenin üzerindeki alanların ülke yüzölçümünün yarıdan fazlasını kaplaması aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Ülkede ova niteliğindeki düzlüklerin çok geniş alan kapladığının
    • B)Ülkenin ortalama yükseltisinin dünya ortalamasının üzerinde olduğunun
    • C)Ülkenin tamamının denizel hava kütlelerinin etkisine açık olduğunun
    • D)Ülkedeki akarsuların boylarının çok uzun değerlere ulaştığının
    • E)Ülkede kayda değer bir iklim çeşitliliğinin bulunmadığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ülkenin ortalama yükseltisinin dünya ortalamasının üzerinde olduğunun

    Yüksek alanların bu denli geniş yer tutması, ülkenin ortalama yükseltisinin yüksek olduğunu doğrudan ortaya koyar. Bu durum ovaların geniş olduğunu değil, tam tersine düzlüklerin sınırlı kaldığını gösterir; ayrıca yükselti farkları iklim çeşitliliğini artırır.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de yer şekillerinin engebeli olmasının sonuçları arasında gösterilemez?

    • A)Gerçek alanın izdüşüm alanından fazla olması
    • B)Ulaşım ağının kısa ve düşük maliyetli olması
    • C)Akarsuların hidroelektrik potansiyelinin yüksek olması
    • D)Erozyonun geniş alanlarda etkili olması
    • E)Aynı anda farklı iklim özelliklerinin yaşanabilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Ulaşım ağının kısa ve düşük maliyetli olması

    Engebeli arazide yollar dolambaçlı geçirilir, tünel ve viyadük gerektiği için maliyet artar; ulaşımın kısa ve ucuz olması engebenin değil düzlüğün sonucudur. Alan farkı, yüksek su gücü, şiddetli erozyon ve yerel iklim çeşitliliği ise engebenin doğrudan sonuçlarıdır.

  8. Soru 8

    Zor

    Ege kıyılarında doğal limanların ve turistik koyların Akdeniz kıyılarına göre daha fazla olması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Ege'de kıyı boyunca uzanan dağların kesintisiz bir set oluşturmasıyla
    • B)Ege'deki akarsuların denize hiç alüvyon taşımıyor olmasıyla
    • C)Ege'de dağların denize dik uzanıp kıyıyı girintili hâle getirmesiyle
    • D)Akdeniz'de kıyıya yakın deniz sularının çok derin olmasıyla
    • E)Akdeniz kıyılarında gelgit genliğinin çok yüksek olmasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ege'de dağların denize dik uzanıp kıyıyı girintili hâle getirmesiyle

    Ege'de dağlar denize dik uzandığından aralarındaki çöküntü alanları sular altında kalmış, çok sayıda körfez, koy ve yarımada oluşmuştur; bu da doğal liman ve turizm potansiyelini artırır. Akdeniz'de dağlar kıyıya paralel uzandığı için kıyı sadedir ve korunaklı koy sayısı azdır.

  9. Soru 9

    Zor

    Karadeniz kıyılarında falezlerin yaygın olmasına karşılık Ege kıyılarında kumsalların daha geniş yer kaplaması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Karadeniz kıyılarında dalga oluşumunun hiçbir mevsimde görülmemesiyle
    • B)Karadeniz'de dağların kıyıya dik inmesi, Ege'de kıyının alçak olmasıyla
    • C)Ege'de deniz suyu sıcaklığının Karadeniz'e göre çok daha düşük olmasıyla
    • D)Karadeniz kıyılarına ulaşan akarsuların hiç bulunmamasıyla
    • E)Ege kıyılarında gelgit etkisinin çok güçlü biçimde hissedilmesiyle
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Karadeniz'de dağların kıyıya dik inmesi, Ege'de kıyının alçak olmasıyla

    Falez oluşumu için dalgaların dik ve yüksek bir kıyıya çarpması gerekir; Karadeniz'de dağların kıyıya dik inmesi bu koşulu sağlar. Ege'de ise batmış vadiler ve alçak koylarda dalgalar malzemeyi biriktirdiğinden kumsal gelişimi daha yaygındır.

  10. Soru 10

    Zor

    Türkiye'de delta ovalarının denize doğru sürekli ilerlemesinin sonuçları arasında aşağıdakilerden hangisi gösterilemez?

    • A)Tarım alanlarının denize doğru genişlemesi
    • B)Kıyı çizgisinin zamanla değişmesi
    • C)Bu kıyılarda doğal liman koşullarının iyileşmesi
    • D)Kıyıda sığlaşma ve bataklık alanların oluşması
    • E)Eski kıyı yerleşmelerinin denizden uzakta kalması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bu kıyılarda doğal liman koşullarının iyileşmesi

    Delta ilerlemesi kıyıyı sığlaştırıp alüvyonla doldurduğu için limanlar işlevini yitirir; nitekim Ege'deki antik limanlar bu nedenle terk edilmiştir. Tarım alanının genişlemesi, kıyı çizgisinin değişmesi, bataklık oluşumu ve yerleşmelerin içeride kalması ise deltanın gerçek sonuçlarıdır.

  11. Soru 11

    Zor

    Türkiye akarsularının hidroelektrik potansiyelinin yüksek olması aşağıdakilerden hangisiyle açıklanır?

    • A)Akarsuların çok uzun boylu olması
    • B)Akarsu rejimlerinin yıl boyunca düzenli olması
    • C)Akarsuların taşıdığı alüvyon miktarının fazla olması
    • D)Akarsuların denize ulaşmadan sona ermesi
    • E)Akarsuların yüksek ve engebeli arazide hızlı akması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Akarsuların yüksek ve engebeli arazide hızlı akması

    Yüksek ve engebeli arazide akarsu yatak eğimi büyük olduğundan akış hızlanır ve enerji üretim potansiyeli artar. Türkiye akarsuları kısa boylu ve düzensiz rejimlidir; bol alüvyon taşımaları ise baraj göllerinin dolmasına yol açtığı için bir üstünlük sayılmaz.

  12. Soru 12

    Orta

    Muğla'nın Fethiye ve Marmaris çevresinde kıyının çok sayıda koy ve körfezle girintili çıkıntılı bir görünüm kazanması hangi kıyı tipiyle açıklanır?

    • A)Dalmaçya kıyı tipiyle
    • B)Boyuna kıyı tipiyle
    • C)Haliç kıyı tipiyle
    • D)Delta kıyı tipiyle
    • E)Ria kıyı tipiyle
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ria kıyı tipiyle

    Güneybatı Anadolu'da denize dik uzanan vadilerin sular altında kalmasıyla ria tipi kıyılar oluşmuş, kıyı çizgisi bu nedenle çok girintili hâle gelmiştir. Boyuna kıyıda dağlar kıyıya paralel uzandığından kıyı sade görünür; bu nedenle bu tanıma uymaz.

  13. Soru 13

    Zor

    Türkiye'de nüfusun kıyı ovaları ve çöküntü alanlarında yoğunlaşmasına karşılık dağlık yörelerde seyrek kalması aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Ülkede iklim koşullarının her yerde aynı olduğunun
    • B)Ülkede sanayinin tümüyle dağlık alanlarda toplandığının
    • C)Ülkede tarım alanlarının en geniş olduğu yerlerin dağlar olduğunun
    • D)Yer şekillerinin nüfusun dağılışında belirleyici etken olduğunun
    • E)Ülkede ulaşım ağının yalnızca dağlık alanlarda geliştiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yer şekillerinin nüfusun dağılışında belirleyici etken olduğunun

    Düz ve alçak alanların tarım, ulaşım ve yerleşme için elverişli olması nüfusu buralara çekmiş, yüksek ve engebeli yöreler seyrek nüfuslu kalmıştır; bu da yer şekillerinin belirleyiciliğini gösterir. Sanayinin ve tarım alanlarının dağlık alanlarda toplandığı savı ise gözlenen dağılışla çelişir.

  14. Soru 14

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'de yer şekillerinin çeşitli olmasının bir sonucu olarak gösterilemez?

    • A)Ülkenin her yerinde aynı tarım ürünlerinin yetiştirilmesi
    • B)Kısa mesafelerde farklı iklim özelliklerinin görülmesi
    • C)Doğal bitki örtüsünün bölgeden bölgeye değişmesi
    • D)Yerleşme biçimlerinin yöreden yöreye farklılaşması
    • E)Tarım ürünü çeşidinin fazla olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ülkenin her yerinde aynı tarım ürünlerinin yetiştirilmesi

    Yer şekillerinin çeşitliliği iklim, toprak ve yükselti koşullarını değiştirdiğinden her yerde aynı ürünün yetişmesi olanaksızdır; tam tersine ürün çeşitliliği artar. İklim farklılaşması, bitki örtüsü değişimi ve farklı yerleşme biçimleri ise bu çeşitliliğin doğrudan sonuçlarıdır.

  15. Soru 15

    Kolay

    Türkiye'nin en uzun akarsuyu ile bu akarsuyun döküldüğü deniz aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

    • A)Fırat — Akdeniz
    • B)Kızılırmak — Karadeniz
    • C)Sakarya — Marmara Denizi
    • D)Büyük Menderes — Karadeniz
    • E)Seyhan — Ege Denizi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kızılırmak — Karadeniz

    Kızılırmak, kaynağını ve ağzını Türkiye sınırları içinde bulunduran en uzun akarsudur; Sivas çevresinden doğar ve Bafra Ovası'nı oluşturarak Karadeniz'e ulaşır. Sakarya da sularını Karadeniz'e boşalttığı için Marmara seçeneği yanlıştır; Seyhan ise Ege'ye değil Akdeniz'e dökülür.

Sponsorlu