KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Atatürkçülük ve Atatürk İlkeleri — Test 8

KPSS Tarih dersinin Atatürkçülük ve Atatürk İlkeleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 142 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 8. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Yurtta sulh, cihanda sulh (→ milliyetçilik), Millî egemenlik (bütünleyici → cumhuriyetçilik), Çağdaşlaşma ve Batılılaşma (→ inkılapçılık), İlkelerin bütünlüğü ve birbirini tamamlaması, Cumhuriyetçilik, İnsan ve insanlık sevgisi (→ halkçılık, milliyetçilik), Millî bağımsızlık / tam bağımsızlık (→ milliyetçilik), Akılcılık ve bilimsellik (→ laiklik, inkılapçılık). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

5 kolay5 orta5 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Atatürk'ün “İnsanları mutlu edeceğim diye onları birbirine boğazlatmak, insanlıktan uzak ve son derece üzücü bir sistemdir.” sözü hangi bütünleyici ilkeyi yansıtır?

    • A)Millî egemenlik
    • B)Çağdaşlaşma
    • C)İnsan ve insanlık sevgisi
    • D)Akılcılık ve bilimsellik
    • E)Millî bağımsızlık
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — İnsan ve insanlık sevgisi

    Söz, insan hayatını ve insanlığın huzurunu her türlü ideolojik hedefin üstünde tuttuğundan insan ve insanlık sevgisi ilkesini yansıtır. Millî bağımsızlık dış egemenliğe karşı çıkışla ilgili olduğundan bu evrensel insancıl vurguyu karşılamaz.

  2. Soru 2

    Orta

    Cumhuriyet'in ilk yıllarında çeşitli alanlarda öğrenim görmeleri için Avrupa'ya öğrenci gönderilmesi ve eğitim ile ekonomi alanında yabancı uzmanlardan rapor istenmesi, öncelikle hangi ilkeyle ilişkilidir?

    • A)Millî egemenlik
    • B)Yurtta sulh, cihanda sulh
    • C)İnsan ve insanlık sevgisi
    • D)Millî birlik ve beraberlik
    • E)Çağdaşlaşma
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Çağdaşlaşma

    Bu uygulamalar, çağın bilgi ve yöntemlerini ülkeye kazandırmayı amaçladığından çağdaşlaşma ilkesiyle açıklanır. Millî egemenlik yönetim yetkisiyle, yurtta sulh ise dış ilişkilerdeki barış tutumuyla ilgili olduğundan bu eğitim politikasının gerekçesini oluşturmaz.

  3. Soru 3

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesiyle bağdaşmaz?

    • A)Komşu ülkelerden toprak talep edilmesi
    • B)Uluslararası kuruluşlara üye olunması
    • C)Sorunların görüşme yoluyla çözülmesi
    • D)Bölgesel iş birliklerine katılınması
    • E)İmzalanan antlaşmalara bağlı kalınması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Komşu ülkelerden toprak talep edilmesi

    Toprak talebi yayılmacı bir tutum olduğundan barışı esas alan bu ilkeyle çelişir. Uluslararası kuruluşlara üyelik, görüşme yoluyla çözüm ve antlaşmalara bağlılık ise ilkenin dış politikadaki somut uygulamalarıdır.

  4. Soru 4

    Orta

    Atatürk'ün tam bağımsızlık anlayışı için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Yalnızca askerî güçle sınırlı olduğu
    • B)Ekonomik bağımsızlığı kapsam dışında bıraktığı
    • C)Her alanı kapsayan bütüncül bir hedef olduğu
    • D)Kültürel bağımsızlığı gereksiz saydığı
    • E)Yalnızca siyasi bağımsızlığı öngördüğü
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Her alanı kapsayan bütüncül bir hedef olduğu

    Atatürk'ün bağımsızlık anlayışı siyasi, ekonomik, hukuki, askerî ve kültürel alanların tamamını kapsar; bu nedenle bütüncül bir hedeftir. Kapitülasyonların kaldırılması ve millî ekonomi çabaları bu anlayışın ekonomiyi de içerdiğini gösterdiğinden B seçeneği geçersizdir.

  5. Soru 5

    Kolay

    Atatürk'ün “Yurtta sulh, cihanda sulh.” sözü aşağıdakilerden hangisini ifade eder?

    • A)Sınırların askerî yollarla genişletilmesini
    • B)Ekonomide devlet öncülüğünün esas alınmasını
    • C)Ülke içinde tek partili yönetimin sürdürülmesini
    • D)Din kurallarının hukukun kaynağı sayılmasını
    • E)Yurt içinde ve dünyada barışın korunmasını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yurt içinde ve dünyada barışın korunmasını

    Söz, hem iç huzurun hem de uluslararası barışın korunmasını temel amaç sayan bir anlayışı ortaya koyar. Sınırların genişletilmesi bu anlayışın açıkça reddettiği bir hedeftir; ekonomide devlet öncülüğü ise devletçilik ilkesinin konusudur.

  6. Soru 6

    Orta

    3 Mart 1924'te kabul edilen Tevhid-i Tedrisat Kanunu ile ülkedeki bütün okullar aynı çatı altında toplanmış ve tek programa bağlanmıştır. Bu düzenlemenin bütünleyici ilkeler açısından en doğrudan sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Yurtta sulh anlayışının dış politikaya taşınması
    • B)Millî egemenliğin meclise devredilmesi
    • C)İnsan sevgisinin uluslararası alana yayılması
    • D)Millî bağımsızlığın askerî yolla kazanılması
    • E)Millî birlik ve beraberliğin güçlendirilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Millî birlik ve beraberliğin güçlendirilmesi

    Farklı program ve zihniyetlerle öğrenci yetiştiren kurumların birleştirilmesi, toplumda ortak bir düşünce ve değer birliği oluşturarak millî birlik ve beraberliği güçlendirmiştir. Millî bağımsızlık askerî ve siyasi kurtuluşla ilgili olduğundan eğitimde birlik sağlanmasının doğrudan sonucu sayılamaz.

  7. Soru 7

    Kolay

    Atatürk'ün “Egemenlik kayıtsız şartsız milletindir.” sözü, aşağıdaki bütünleyici ilkelerden hangisini doğrudan yansıtır?

    • A)Çağdaşlaşma
    • B)İnsan ve insanlık sevgisi
    • C)Yurtta sulh, cihanda sulh
    • D)Millî egemenlik
    • E)Akılcılık ve bilimsellik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Millî egemenlik

    Söz, yönetme yetkisinin kaynağını millet olarak gösterdiğinden millî egemenlik ilkesinin en açık ifadesidir. Yurtta sulh cihanda sulh barış politikasıyla, çağdaşlaşma ise toplumun çağın gereklerine uydurulmasıyla ilgili olduğundan sözün içeriğini karşılamaz.

  8. Soru 8

    Kolay

    Millî Mücadele'nin “Ya istiklal ya ölüm!” parolasıyla yürütülmesi, aşağıdaki bütünleyici ilkelerden hangisini doğrudan yansıtır?

    • A)Millî bağımsızlık
    • B)Çağdaşlaşma
    • C)Akılcılık ve bilimsellik
    • D)İnsan ve insanlık sevgisi
    • E)Millî egemenlik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Millî bağımsızlık

    Parola, bağımsızlığın hiçbir koşulda pazarlık konusu yapılmayacağını vurguladığından millî bağımsızlık ilkesinin ifadesidir. Millî egemenlik yönetme yetkisinin kaynağıyla ilgili olduğundan bağımsızlık vurgusunu tek başına karşılamaz.

  9. Soru 9

    Zor

    Bir devletin dış güçlerin baskısı altında olmadan karar alabilmesi, o devletin halkının kendi geleceğini belirleyebilmesinin de ön koşuludur. Bu yargı, aşağıdaki ilke ilişkilerinden hangisini açıklar?

    • A)Çağdaşlaşmanın insan ve insanlık sevgisiyle çatıştığını
    • B)Millî bağımsızlığın millî egemenliğin güvencesi olduğunu
    • C)Akılcılığın millî birliği zorunlu kıldığını
    • D)Yurtta sulhun çağdaşlaşmayı engellediğini
    • E)Millî birliğin bağımsızlıkla hiçbir ilgisinin bulunmadığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Millî bağımsızlığın millî egemenliğin güvencesi olduğunu

    Dış baskı altındaki bir devlette milletin iradesi serbestçe yansıyamayacağından bağımsızlık, millî egemenliğin ön koşulu ve güvencesidir. Yurtta sulh ilkesi kaynakların kalkınmaya ayrılmasını sağladığı için çağdaşlaşmayı engellemez; bu nedenle D seçeneği geçersizdir.

  10. Soru 10

    Orta

    23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılmasıyla ülkeyi yönetme yetkisi, halkın seçtiği temsilcilerden oluşan bir meclise geçmiştir. Bu gelişme öncelikle hangi bütünleyici ilkenin hayata geçirilmesidir?

    • A)Millî egemenlik
    • B)Çağdaşlaşma
    • C)İnsan ve insanlık sevgisi
    • D)Akılcılık ve bilimsellik
    • E)Yurtta sulh, cihanda sulh
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Millî egemenlik

    TBMM'nin açılması, yetkinin padişahtan alınıp milletin temsilcilerine verilmesi anlamına geldiğinden millî egemenliğin ilk somut adımıdır. Çağdaşlaşma ve akılcılık toplumsal ve bilimsel alanla ilgili ilkeler olduğundan bu siyasi dönüşümü açıklamaz.

  11. Soru 11

    Zor

    Bir öğrenci, “Atatürk ilkeleri yalnızca devlet yönetimini değil, toplumsal ve kültürel hayatı da yeniden düzenlemeyi amaçlamıştır.” savını en güçlü biçimde hangi örnek çiftiyle destekleyebilir?

    • A)1926 Ankara Antlaşması – Montrö Boğazlar Sözleşmesi
    • B)Balkan Antantı – Sadabat Paktı
    • C)Teşvik-i Sanayi Kanunu – Kabotaj Kanunu
    • D)Tevhid-i Tedrisat Kanunu – Soyadı Kanunu
    • E)Sümerbank – Etibank
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Tevhid-i Tedrisat Kanunu – Soyadı Kanunu

    Eğitim birliğinin sağlanması ve soyadı kullanımının zorunlu kılınması, doğrudan toplumsal ve kültürel hayatı düzenleyen inkılaplardır. Balkan Antantı ile Sadabat Paktı dış politikaya, Sümerbank ile Etibank ise ekonomiye ilişkin olduğundan savı desteklemez.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdaki inkılaplardan hangisi millî egemenlik ilkesiyle en doğrudan ilişkilidir?

    • A)Cumhuriyet'in ilan edilmesi
    • B)Şapka Kanunu'nun çıkarılması
    • C)Sümerbank'ın kurulması
    • D)Miladi takvimin kabul edilmesi
    • E)Tekke ve zaviyelerin kapatılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Cumhuriyet'in ilan edilmesi

    Cumhuriyet'in ilanı, egemenliğin millete ait olduğunu yönetim biçimi olarak kesinleştirdiğinden millî egemenlikle doğrudan bağlantılıdır. Tekke ve zaviyelerin kapatılması laiklik, Sümerbank'ın kurulması ise devletçilik kapsamındadır.

  13. Soru 13

    Zor

    Millî egemenlik ilkesi ile cumhuriyetçilik ilkesi arasındaki ilişki için aşağıdakilerden hangisi en doğru değerlendirmedir?

    • A)Aralarında herhangi bir bağlantı bulunmadığı
    • B)Millî egemenliğin cumhuriyeti engellediği
    • C)Cumhuriyetçiliğin yalnızca ekonomiyi düzenlediği
    • D)Cumhuriyetçiliğin millî egemenliğin somutlaşmış hâli olduğu
    • E)Millî egemenliğin yalnızca dış politikayı ilgilendirdiği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Cumhuriyetçiliğin millî egemenliğin somutlaşmış hâli olduğu

    Cumhuriyet, egemenliğin millete ait olması ilkesinin bir yönetim biçimine dönüşmüş hâlidir; bu nedenle iki ilke birbirini tamamlar. Millî egemenlik öncelikle devletin iç yapısıyla ilgili olduğundan yalnızca dış politikayla sınırlı sayılamaz.

  14. Soru 14

    Zor

    Atatürk'ün barışçı dış politikası, ülkenin sınırlı kaynaklarının savaş hazırlığı yerine kalkınmaya ayrılmasını da mümkün kılmıştır. Bu yargıya göre “Yurtta sulh, cihanda sulh” ilkesi ile aşağıdakilerden hangisi arasında bağ kurulabilir?

    • A)Hukukun dinî kurallara dayandırılması
    • B)Yönetimde veraset sisteminin sürdürülmesi
    • C)Toplumun ayrıcalıklı sınıflara ayrılması
    • D)Ekonomik kalkınma ve çağdaşlaşma çabaları
    • E)Sınırların genişletilmesi hedefi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ekonomik kalkınma ve çağdaşlaşma çabaları

    Barış ortamı, kaynakların üretim ve eğitim gibi alanlara aktarılmasını sağladığından barışçı politika kalkınma ve çağdaşlaşmayı destekler. Sınırların genişletilmesi hedefi bu ilkeyle açıkça çeliştiği için E seçeneği doğru bir bağ kurmaz.

  15. Soru 15

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi, Türkiye'de egemenliğin millete dayandırıldığına kanıt olarak gösterilemez?

    • A)Büyük Millet Meclisi'nin 1920'de açılmış olması
    • B)Anayasada egemenliğin millete ait sayılması
    • C)Saltanat kaldırılırken halifelik makamının korunması
    • D)Cumhuriyet'in 1923'te resmen ilan edilmesi
    • E)Cumhurbaşkanının meclis tarafından seçilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Saltanat kaldırılırken halifelik makamının korunması

    1 Kasım 1922'de saltanat kaldırılırken halifeliğin korunması, hanedana bağlı bir makamın varlığını sürdürmesi anlamına geldiği için ulusal egemenliğin tam olarak yerleştiğinin kanıtı sayılamaz; nitekim bu makam da 1924'te kaldırılmıştır. Meclisin açılması, anayasada egemenliğin millete ait sayılması ve Cumhuriyet'in ilanı, yönetme yetkisinin kaynağının millet olduğunu doğrudan gösterir. Cumhurbaşkanının halkın seçtiği meclisçe belirlenmesi de aynı anlayışın uzantısıdır. Cevap C.

Sponsorlu