Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Tarih dersinin İki Savaş Arasında Dünya konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 130 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Milletler Cemiyeti (10 Ocak 1920, Cenevre), Türkiye'nin dış politikası (1923–1932): Musul, mübadele, Sovyet dostluğu, Milletler Cemiyeti, Balkan Antantı (9 Şubat 1934, Atina), Hatay sorunu ve Hatay'ın katılımı (1936–1939), Stalin dönemi: Beş Yıllık Planlar ve kolektifleştirme, Hitler ve Nasyonal Sosyalizm (30 Ocak 1933), Montrö Boğazlar Sözleşmesi (20 Temmuz 1936), Sadabat Paktı (8 Temmuz 1937, Tahran). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.
4 kolay9 orta2 zor
Balkan Antantı'nın imzalandığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — 1934
Balkan Antantı 1934 yılında Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında imzalanmıştır. 1932 Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olduğu, 1937 ise Sadabat Paktı'nın imzalandığı yıl olduğundan bu tarihlerle karıştırılmamalıdır.
Musul sorunu Türkiye ile İngiltere arasında aşağıdakilerden hangisiyle çözüme bağlanmıştır?
Doğru cevap: D — 1926 Ankara Antlaşması
Lozan'da çözülemeyen Musul sorunu, 1926'da Türkiye ile İngiltere arasında imzalanan Ankara Antlaşması ile sonuçlandırılmış ve bölge Irak'a bırakılmıştır. Lozan Antlaşması konuyu ikili görüşmelere ertelediği için sorunu çözmemiştir; Kars Antlaşması ise doğu sınırıyla ilgilidir.
Almanya'da iki savaş arası dönemde iktidara gelen Nasyonal Sosyalist hareketin lideri aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Hitler
Almanya'da Nasyonal Sosyalist hareketin lideri Hitler'dir ve 1933'te iktidara gelmiştir. Mussolini İtalya'da faşist rejimi kurmuş, Franco İspanya'da yönetimi ele geçirmiş, Stalin Sovyetler Birliği'ni yönetmiş, Churchill ise İngiltere'nin savaş yıllarındaki başbakanı olmuştur.
1925'te imzalanan ve Batı Avrupa'da sınırların karşılıklı olarak güvence altına alınmasını öngören antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — Locarno Antlaşması
Locarno Antlaşması 1925'te imzalanmış ve Batı Avrupa'daki sınırların taraflarca karşılıklı olarak tanınmasını sağlamıştır. Briand-Kellogg Paktı 1928'de savaşı politikanın aracı olmaktan çıkarmayı amaçlamış, Trianon ve Neuilly ise Macaristan ve Bulgaristan ile yapılan barış antlaşmalarıdır.
Hatay, Türkiye'ye katılmadan önce 1938'de hangi statüyü kazanmıştır?
Doğru cevap: A — Bağımsız bir devlet hâline gelmiştir.
Hatay'da yapılan seçimlerin ardından 1938'de bağımsız Hatay Devleti kurulmuş, bir yıl sonra da meclisin kararıyla Türkiye'ye katılmıştır. Bölge daha önce Fransız manda yönetimindeki Suriye sınırları içinde bulunuyordu; İngiltere'nin bölgede herhangi bir yönetimi olmadığından bu seçenek de yanlıştır.
1929 Dünya Ekonomik Buhranı'ndan, ekonomisi dünya piyasalarından büyük ölçüde kopuk olduğu için en az etkilenen ülke aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Sovyetler Birliği
Merkezî planlamaya dayanan ve dünya piyasalarıyla bağlantısı sınırlı olan Sovyetler Birliği buhrandan en az etkilenen ülke olmuştur. Buhran ABD'de başlamış ve serbest piyasa ekonomisine dayanan Almanya, İngiltere ve Fransa gibi ülkeleri ağır biçimde sarstığı için diğer seçenekler yanlıştır.
Fransa'nın Hatay konusunda Türkiye ile anlaşmaya yanaşmasında etkili olan başlıca etken aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Yaklaşan savaşta Türkiye'yi yanında tutmak istemesi
Avrupa'da savaş tehlikesinin büyümesi üzerine Fransa, Türkiye'nin desteğini ya da en azından tarafsızlığını sağlamak amacıyla Hatay konusunda uzlaşmaya yönelmiştir. Milletler Cemiyeti Fransa'ya herhangi bir yaptırım uygulamamış, Fransa İtalya ile ittifak da kurmamış olduğundan bu seçenekler tarihsel dayanaktan yoksundur.
I. Sadabat Paktı'nın imzalanması II. Balkan Antantı'nın kurulması III. Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin imzalanması Yukarıdaki gelişmelerin kronolojik sıralaması aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — II - III - I
Balkan Antantı 1934'te, Montrö Sözleşmesi 1936'da, Sadabat Paktı ise 1937'de imzalanmıştır. Buna göre doğru sıra II - III - I'dir. Sadabat Paktı en son gerçekleştiği için başa yerleştirilemez; Balkan Antantı da en eski gelişme olduğundan sona konulamaz.
Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında 1925'te imzalanan ve iki ülke ilişkilerinin uzun süre temelini oluşturan antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: D — Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması
Türkiye ile Sovyetler Birliği arasında 1925'te imzalanan Dostluk ve Saldırmazlık Antlaşması iki ülke arasındaki ilişkilerin uzun yıllar dayanağı olmuştur. Moskova ve Kars antlaşmaları 1921'de Millî Mücadele yıllarında yapılmıştır; Brest-Litovsk ise 1918'de Sovyet Rusya ile Osmanlı Devleti'nin de aralarında bulunduğu İttifak Devletleri arasında imzalanmış, Cumhuriyet öncesine ait bir antlaşmadır.
Lozan Antlaşması'ndan sonra Türkiye ile Yunanistan arasında uzun süre sorun oluşturan ve 1930'da çözüme kavuşturulan konu aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — Nüfus mübadelesinden kaynaklanan anlaşmazlıklar
Lozan'da kararlaştırılan nüfus mübadelesinin uygulanmasında ortaya çıkan anlaşmazlıklar 1930'da imzalanan antlaşmayla çözülmüş ve iki ülke arasında yakınlaşma başlamıştır. Musul sorunu İngiltere ile, Hatay sorunu ise Fransa ile yaşandığından bu seçenekler Yunanistan ile ilgili değildir.
Aşağıdakilerden hangisi Japonya'nın 1930'lu yıllarda Uzak Doğu'da yayılmacı bir politika izlemesinin nedenleri arasında gösterilebilir?
Doğru cevap: A — Ham madde ve pazar ihtiyacının artması
Hızla sanayileşen ve nüfusu artan Japonya, ham madde kaynaklarına ve pazarlara ulaşmak amacıyla Uzak Doğu'da yayılmacı bir politika izlemiştir. Japonya bu yıllarda güçlü bir donanmaya sahiptir ve sanayisi gerilememiş aksine büyümüştür; ordusu da herhangi bir antlaşmayla dağıtılmamıştır.
Almanya'nın Milletler Cemiyeti'nden ayrıldığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — 1933
Almanya, Hitler'in iktidara geldiği 1933 yılında Milletler Cemiyeti'nden ayrılarak silahlanma programını serbestçe yürütmenin yolunu açmıştır. Almanya cemiyete 1926'da üye olduğundan bu tarih ayrılış değil katılış yılıdır; 1920 cemiyetin kuruluş yılıdır. E seçeneğindeki 1945 ise Milletler Cemiyeti'nin değil Birleşmiş Milletler'in kuruluş yılıdır; Milletler Cemiyeti 1946'da kendini feshetmiştir.
1930'lu yıllarda Avrupa'da antlaşmaların tek taraflı olarak bozulması ve işgallerin artması üzerine Türkiye, komşularıyla bölgesel güvenlik antlaşmaları imzalamıştır. Bu bilgiye dayanarak Türk dış politikası için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?
Doğru cevap: E — Koşullara göre önlem geliştirdiği
Türkiye, uluslararası ortamın giderek gerginleşmesi üzerine bölgesel antlaşmalarla güvenliğini güçlendirme yoluna gitmiş, yani değişen koşullara göre önlem geliştirmiştir. Antlaşmaların kendisi barışçı ve savunma amaçlı olduğundan yayılmacılık ya da barış anlayışının terk edilmesi söz konusu değildir; Türkiye bu yıllarda cemiyetten de ayrılmamıştır.
Sadabat Paktı'nın imzalanmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — Bölgede sınır güvenliğini sağlamak
Sadabat Paktı, İtalya'nın yayılmacı politikasının yarattığı endişe üzerine taraflar arasında sınırların dokunulmazlığını ve güvenliği sağlamak amacıyla imzalanmıştır. Pakt ekonomik bir birlik ya da askerî saldırı örgütü olmadığından ortak pazar, petrol paylaşımı ve İngiltere'ye savaş açma seçenekleri yanlıştır.
Aşağıdakilerden hangisi 1929 Dünya Ekonomik Buhranı'nın ardından Türkiye'de yapılan uygulamalardan biridir?
Doğru cevap: C — Beş Yıllık Sanayi Planı'nın uygulanması
Buhranın ardından devletçi politikaya geçilmiş ve 1934'ten itibaren Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı uygulanarak temel sanayi kuruluşları devlet eliyle kurulmuştur. Kapitülasyonların kaldırılması ve Lozan Antlaşması 1923'e, aşarın kaldırılması 1925'e, Teşvik-i Sanayi Kanunu ise 1927'ye ait olduğu için buhran sonrası uygulamalar arasında sayılamaz.
