Çözümlü sorular · okuma modu
KPSS Tarih dersinin İki Savaş Arasında Dünya konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 130 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.
Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Milletler Cemiyeti (10 Ocak 1920, Cenevre), Türkiye'nin dış politikası (1923–1932): Musul, mübadele, Sovyet dostluğu, Milletler Cemiyeti, Balkan Antantı (9 Şubat 1934, Atina), Montrö Boğazlar Sözleşmesi (20 Temmuz 1936), Hatay sorunu ve Hatay'ın katılımı (1936–1939), Avrupa'nın yeni haritası ve manda sistemi, Saint Germain, Neuilly, Trianon ve Sevr antlaşmaları, Sadabat Paktı (8 Temmuz 1937, Tahran). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.
6 kolay8 orta1 zor
Hatay sorunu Türkiye ile aşağıdaki devletlerden hangisi arasında yaşanmıştır?
Doğru cevap: A — Fransa
Hatay, I. Dünya Savaşı sonrasında Fransız manda yönetimindeki Suriye sınırları içinde kaldığı için sorun Türkiye ile Fransa arasında yaşanmıştır. Musul sorunu İngiltere ile, nüfus mübadelesi anlaşmazlıkları ise Yunanistan ile yaşandığından bu seçenekler Hatay ile ilgili değildir.
1937'de imzalanan Sadabat Paktı'na katılan devletler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Doğru cevap: A — Türkiye, İran, Irak, Afganistan
Sadabat Paktı Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında 1937'de Tahran'da imzalanmıştır. Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya 1934'teki Balkan Antantı'nın taraflarıdır; Suriye, Lübnan ve Ürdün ise bu yıllarda manda yönetimi altında bulundukları için pakta taraf olamazlardı.
Montrö Boğazlar Sözleşmesi ile aşağıdakilerden hangisi gerçekleşmiştir?
Doğru cevap: B — Boğazlar Komisyonu'nun kaldırılması
Montrö Sözleşmesi ile Lozan'da kurulan uluslararası Boğazlar Komisyonu kaldırılmış, Boğazların yönetimi ve savunması bütünüyle Türkiye'ye geçmiştir. Türkiye bölgede asker bulundurma hakkı kazandığı için silahsızlandırma seçeneği yanlıştır; kapitülasyonlar ise Lozan'da kesin biçimde kaldırılmıştır.
1934'te imzalanan Balkan Antantı'na katılan devletler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Doğru cevap: E — Türkiye, Yunanistan, Romanya, Yugoslavya
Balkan Antantı 1934'te Türkiye, Yunanistan, Romanya ve Yugoslavya arasında imzalanmıştır. Bulgaristan sınırların değişmesini istediği, Arnavutluk ise İtalya'nın etkisinde bulunduğu için antanta katılmamıştır; Türkiye, İran, Irak ve Afganistan ise 1937'deki Sadabat Paktı'nın taraflarıdır.
1929 Dünya Ekonomik Buhranı'ndan sonra Türkiye'de benimsenen devletçilik uygulamasının ürünü olan kuruluşlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
Doğru cevap: C — Sümerbank ve Etibank
Devletçilik politikası çerçevesinde sanayi yatırımlarını yürütmek üzere 1933'te Sümerbank, madencilik ve enerji alanında ise 1935'te Etibank kurulmuştur. Duyun-ı Umumiye ve Reji İdaresi Osmanlı Devleti'nin dış borçlarıyla ilgili kurumlardır; Ahilik Teşkilatı ise çok daha eski bir esnaf örgütlenmesidir.
Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olmasının önemi aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?
Doğru cevap: A — Barışçı dış politikasının kabul görmesi
Türkiye'nin cemiyete davet edilerek üye olması, izlediği barışçı dış politikanın uluslararası alanda kabul gördüğünü ve saygınlığının arttığını göstermiştir. Boğazlar üzerindeki tam egemenlik 1936 Montrö ile, Hatay'ın Türkiye'ye katılması ise 1939'da gerçekleştiğinden bu sonuçlar üyelikle sağlanmamıştır.
I. Dünya Savaşı'ndan sonra kurulan barış düzeninden hoşnut olmayan devletler, 1930'lu yıllarda antlaşma hükümlerini tek taraflı biçimde çiğnemeye başlamıştır. Bu bilgiye dayanarak dönemle ilgili aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?
Doğru cevap: D — Barış düzeninin kalıcı olamadığına
Antlaşmaların tek taraflı olarak çiğnenmesi, savaş sonrasında kurulan düzenin devletleri bağlamakta yetersiz kaldığını yani kalıcı olamadığını gösterir. Bu gelişmeler karşısında Milletler Cemiyeti etkisiz kaldığı için güçlendiği seçeneği yanlıştır; sınırların değiştiği açık olduğundan hiç değişmediği yönündeki seçenek de metinle çelişir.
Savaşın uluslararası politikanın bir aracı olmaktan çıkarılmasını öngören ve Türkiye'nin de sonradan katıldığı 1928 tarihli antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — Briand-Kellogg Paktı
1928'de imzalanan Briand-Kellogg Paktı savaşı ulusal politikanın bir aracı olmaktan çıkarmayı amaçlamış, Türkiye de bu pakta katılarak barışçı politikasını göstermiştir. Locarno Antlaşması 1925'te Batı Avrupa sınırlarının güvencesiyle ilgilidir; Montrö ve Balkan Antantı ise 1930'lu yıllara aittir.
Almanya'nın 1939'da Çekoslovakya'nın tamamını denetimi altına alması, İngiltere ve Fransa'nın o güne kadar izlediği tutum bakımından hangi sonucu doğurmuştur?
Doğru cevap: C — Yatıştırma politikasının terk edilmesi
Münih'te verilen sözlerin tutulmaması, İngiltere ve Fransa'nın taviz vererek barışı koruma anlayışını bırakmasına ve Polonya'ya güvence vermesine yol açmıştır. Milletler Cemiyeti bu süreçte askerî bir müdahalede bulunmamış, İtalya da Almanya'nın yanında yer almaya devam ettiği için diğer seçenekler yanlıştır.
Bulgaristan'ın Balkan Antantı'nın dışında kalmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Mevcut sınırların değişmesini istemesi
Neuilly Antlaşması ile toprak kaybeden Bulgaristan mevcut sınırların korunmasını öngören Balkan Antantı'na katılmayı reddetmiştir. Bulgaristan Balkan devletleriyle ortak sınırlara sahiptir ve İtalya ile savaş hâlinde değildir; bu nedenle sınır bulunmaması ve savaş hâli seçenekleri gerçek dışıdır.
Sadabat Paktı'nın imzalandığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: C — 1937
Sadabat Paktı 1937'de Türkiye, İran, Irak ve Afganistan arasında imzalanmıştır. 1934 Balkan Antantı'nın, 1936 Montrö Sözleşmesi'nin, 1932 ise Türkiye'nin Milletler Cemiyeti'ne üye olduğu yıl olduğundan bu tarihlerle karıştırılmamalıdır.
Sovyetler Birliği'nde Lenin'in ölümünden sonra yönetimin başına geçen lider aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: B — Stalin
Lenin'in 1924'teki ölümünün ardından Sovyetler Birliği'nin yönetimi Stalin'in eline geçmiş ve ülkede planlı ekonomiye dayalı bir dönem başlamıştır. Kerenski 1917'de devrilen geçici hükûmetin başkanıdır; Kruşçev ve Brejnev ise II. Dünya Savaşı'ndan sonraki dönemin liderleridir.
Hatay'ın Türkiye'ye katıldığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: E — 1939
Hatay, 1938'de bağımsız bir devlet hâline geldikten sonra 1939'da alınan kararla Türkiye'ye katılmıştır. 1921 Ankara Antlaşması ile bölgeye özel bir yönetim tanınmış ancak Türkiye'ye bağlanmamıştır; 1936 Montrö Sözleşmesi'nin, 1932 ise Milletler Cemiyeti üyeliğinin yılıdır.
Aşağıdakilerden hangisi Türkiye'nin iki savaş arası dönemde çözüme kavuşturduğu dış politika sorunları arasında yer almaz?
Doğru cevap: D — Kıbrıs sorunu
Kıbrıs sorunu 1950'li yıllardan itibaren Türk dış politikasının gündemine girmiştir; iki savaş arası dönemde ele alınmamıştır. Musul sorunu 1926'da, nüfus mübadelesi anlaşmazlıkları 1930'da, Boğazlar sorunu 1936'da ve Hatay sorunu 1939'da çözüme kavuşturulmuştur.
Versay Antlaşması'nın imzalandığı yıl aşağıdakilerden hangisidir?
Doğru cevap: A — 1919
Almanya ile imzalanan Versay Antlaşması 1919 yılında yapılmıştır. 1918 savaşın ateşkeslerle sona erdiği yıldır; 1920 Sevr Antlaşması'nın ve Milletler Cemiyeti'nin kuruluşunun, 1923 ise Lozan Antlaşması'nın yılı olduğundan bu tarihler Versay ile karıştırılmamalıdır.
