KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Türk – İslam Devletleri — Test 16

KPSS Tarih dersinin Türk – İslam Devletleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 265 soru kitap sırasına göre 18 teste bölünmüştür; bu sayfa 16. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: İkinci beylikler dönemi: merkezler, Türkçe fermanı, Osmanlı'ya katılış, Anadolu Selçuklu ticaret politikası ve Ahilik, İkta sistemi ve Selçuklu ordusu, Kümbet, darüşşifa, kervansaray, vakıf: Türk-İslam kurumları, Denizlere açılma: Antalya (1207), Sinop (1214), Alaiye, Babailer İsyanı (1240) ve Kösedağ Savaşı (1243), Karahanlı sahası Türkçe eserler: Kutadgu Bilig, Divanü Lugati't-Türk, Atabetü'l-Hakayık, Divan-ı Hikmet, Gazneliler (963–1187) ve Gazneli Mahmud. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

3 kolay6 orta6 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Anadolu Selçuklu ordusunda sultana bağlı hassa birlikleri, ikta sahiplerinin beslediği askerler, uç bölgelerdeki Türkmenler ve gerektiğinde ücretli askerler yer almıştır. Bu yapıya bakılarak ordu için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Farklı kaynaklardan beslendiği
    • B)Uç bölgelerin savunmada rol aldığı
    • C)Tamamen ücretli askerlerden oluştuğu
    • D)İkta sisteminin askerî işlev taşıdığı
    • E)Merkeze bağlı birliklerin bulunduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Tamamen ücretli askerlerden oluştuğu

    Metinde hassa birlikleri, ikta askerleri ve Türkmenler de sayıldığından ordunun tamamen ücretli askerlerden oluştuğu söylenemez; ücretliler yalnızca gerektiğinde başvurulan bir unsurdur. Sayılan farklı unsurlar A ve D seçeneklerini doğrular niteliktedir.

  2. Soru 2

    Orta

    Anadolu Selçuklu Dönemi'nde Kayseri'de yaptırılan Gevher Nesibe Darüşşifası'nda hastaların tedavisi yanında tıp eğitimi de verilmiştir. Bu bilgi aşağıdakilerden hangisinin kanıtıdır?

    • A)Anadolu'da ticaretin gerilemeye başladığının
    • B)Sağlık hizmetlerinin yalnızca ücretle verildiğinin
    • C)Kadınların devlet yönetiminde etkili olduğunun
    • D)Medreselerin yalnızca dinî eğitim verdiğinin
    • E)Sağlık ve eğitimin bir arada yürütüldüğünün
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sağlık ve eğitimin bir arada yürütüldüğünün

    Aynı kurumda hem tedavi hem tıp eğitimi verilmesi, sağlık ve eğitimin birlikte örgütlendiğini kanıtlar. Kurumda tıp eğitimi verilmesi, D seçeneğindeki medreselerin yalnızca dinî eğitim verdiği iddiasını çürütür.

  3. Soru 3

    Orta

    Anadolu Selçuklu Devleti'nde resmî yazışmalarda Farsça, bilim eserlerinde Arapça kullanılırken halk arasında ve orduda Türkçe konuşulmuştur. Bu duruma göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Farklı alanlarda farklı dillerin kullanıldığı
    • B)Türkçenin hiçbir alanda kullanılmadığı
    • C)Arapçanın günlük halk dili hâline geldiği
    • D)Farsçanın yalnızca şiir alanında kullanıldığı
    • E)Bilimsel eserlerin tamamının Türkçe yazıldığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Farklı alanlarda farklı dillerin kullanıldığı

    Yazışma, bilim ve günlük konuşma için farklı dillerin kullanılması, çok dilli bir kültür ortamını gösterir. Türkçe halk ve ordu dili olarak açıkça belirtildiğinden B seçeneği verilen bilgiyle doğrudan çelişir.

  4. Soru 4

    Kolay

    Menteşeoğulları Beyliği aşağıdaki yörelerin hangisinde kurulmuştur?

    • A)Adana
    • B)Maraş
    • C)Muğla
    • D)Manisa
    • E)Kütahya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Muğla

    Menteşeoğulları Beyliği Muğla ve çevresinde kurulmuş, denizcilikle uğraşmıştır. Maraş Dulkadiroğulları'nın, Adana ise Ramazanoğulları'nın merkezi olduğundan A ve B seçenekleri yanlıştır.

  5. Soru 5

    Zor

    Osmanlı Devleti, Anadolu'daki bazı beylik topraklarını savaşla, bazılarını satın alma yoluyla, bazılarını ise evlilik ve çeyiz yoluyla topraklarına katmıştır. Bu bilgi Osmanlı'nın Anadolu siyasetiyle ilgili aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Yalnızca askerî yöntemlere başvurduğunu
    • B)Beyliklerle hiçbir ilişki kurmadığını
    • C)Anadolu'yu bütünüyle Karamanoğulları'na bıraktığını
    • D)Beyliklerin kendiliğinden dağıldığını
    • E)Duruma göre farklı yöntemler kullandığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Duruma göre farklı yöntemler kullandığını

    Savaş, satın alma ve evlilik gibi birbirinden farklı yolların kullanılması, esnek ve duruma uyarlanmış bir siyaset izlendiğini gösterir. Üç ayrı yöntemin sayılması, A seçeneğindeki yalnızca askerî yöntem iddiasını geçersiz kılar.

  6. Soru 6

    Orta

    Maraş ve Elbistan çevresinde kurulan Dulkadiroğulları ile Adana çevresinde kurulan Ramazanoğulları, uzun süre Osmanlı ile Memlükler arasında bir denge unsuru olmuştur. Bu durumun temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bu beyliklerin iki devletin sınır bölgesinde bulunması
    • B)Bu beyliklerin güçlü donanmalara sahip olması
    • C)Bu beyliklerin Moğollarla ittifak kurmuş olması
    • D)Bu beyliklerin Bizans'a bağlı olarak kurulması
    • E)Bu beyliklerin Rumeli'de geniş topraklara sahip olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bu beyliklerin iki devletin sınır bölgesinde bulunması

    Her iki beyliğin de Osmanlı ile Memlük sınırının kesiştiği bölgede yer alması, onları iki güç arasında denge unsuru hâline getirmiştir. Bu beylikler iç kesimlerde kurulmuş kara beylikleri olduğundan B seçeneğindeki donanma iddiası gerçekle bağdaşmaz.

  7. Soru 7

    Zor

    Aşağıdaki beylik – merkez eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)Saruhanoğulları – Manisa
    • B)Karesioğulları – Kastamonu
    • C)Ramazanoğulları – Adana
    • D)Germiyanoğulları – Kütahya
    • E)Karamanoğulları – Karaman
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Karesioğulları – Kastamonu

    Karesioğulları Balıkesir ve çevresinde kurulmuştur; Kastamonu ise Candaroğulları'nın merkezidir. Manisa-Saruhanoğulları, Adana-Ramazanoğulları ve Kütahya-Germiyanoğulları eşleştirmeleri tarihsel olarak doğrudur.

  8. Soru 8

    Orta

    Anadolu Selçuklu Dönemi'nde Beyşehir Gölü kıyısında yaptırılan Kubadabad Sarayı'nın duvarları, av sahneleri ve çeşitli figürlerle bezenmiş çinilerle süslenmiştir. Bu bilgi aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Anadolu'da saray yapımının yasaklandığının
    • B)Anadolu'da mimari faaliyetlerin durduğunun
    • C)Sarayların yalnızca askerî amaçla kullanıldığının
    • D)Süsleme sanatlarının geliştiğinin
    • E)Çini üretiminin bütünüyle ithal edildiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Süsleme sanatlarının geliştiğinin

    Figürlü çinilerle bezenmiş saray duvarları, çini ve süsleme sanatlarının ileri bir düzeye ulaştığını gösterir. Anıtsal bir sarayın inşa edilmiş olması, B seçeneğindeki mimari faaliyetlerin durduğu iddiasıyla doğrudan çelişir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Anadolu Selçuklu Dönemi'nde tüccarların konaklaması, güvenliği ve ihtiyaçlarının karşılanması için yol güzergâhlarında yapılan yapılar aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kervansaraylar
    • B)Darüşşifalar
    • C)Medreseler
    • D)Kümbetler
    • E)Tersaneler
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kervansaraylar

    Yol güzergâhlarında konaklama ve güvenlik sağlayan yapılar kervansaray ve hanlardır. Darüşşifalar hastane, kümbetler ise anıt mezar işlevi taşıdığından B ve D seçenekleri bu tanımı karşılamaz.

  10. Soru 10

    Orta

    Anadolu Selçuklu'nun dağılma sürecinde merkezî otoritenin zayıfladığı bazı şehirlerde Ahi birlikleri düzenin sağlanmasında ve şehrin savunmasında etkili olmuştur. Bu durum Ahilik ile ilgili aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Yalnızca ticari alanla sınırlı kaldığını
    • B)Devlet tarafından tamamen yasaklandığını
    • C)Toplumsal ve siyasi rol de üstlendiğini
    • D)Sadece kırsal kesimde örgütlendiğini
    • E)Moğol yönetimiyle iş birliği yaptığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Toplumsal ve siyasi rol de üstlendiğini

    Otorite boşluğunda şehir düzenini ve savunmasını üstlenmesi, Ahiliğin ekonomik işlevin ötesine geçtiğini gösterir. Şehirlerde etkin olduğu belirtildiği için D seçeneğindeki yalnızca kırsalda örgütlendiği iddiası bilgiyle çelişir.

  11. Soru 11

    Zor

    Anadolu Beylikleri, kurdukları cami, medrese ve kervansaraylarla bulundukları şehirleri imar etmiş; Türkçe eserler yazdırmış, kıyıdaki beylikler ise denizcilikle uğraşmıştır. Buna göre Anadolu Beylikleri için aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Kültürel faaliyetlere önem verdikleri
    • B)Bulundukları şehirleri imar ettikleri
    • C)Türkçenin gelişimine katkı sağladıkları
    • D)Bir bölümünün denizcilikle uğraştığı
    • E)Anadolu'da siyasi birliği sağladıkları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Anadolu'da siyasi birliği sağladıkları

    Beylikler birbirinden bağımsız siyasi birimler olduğundan Anadolu'da siyasi birliği sağladıkları söylenemez; birlik ancak Osmanlı Devleti tarafından kurulmuştur. İmar, Türkçe eser ve denizcilik faaliyetleri metinde doğrudan yer aldığı için B, C ve D seçenekleri bilgiyle uyumludur.

  12. Soru 12

    Kolay

    Saruhanoğulları Beyliği'nin merkezi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Muğla
    • B)Manisa
    • C)Balıkesir
    • D)Kastamonu
    • E)Karaman
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Manisa

    Saruhanoğulları Beyliği Manisa merkezli kurulmuş ve denizcilik faaliyetlerinde bulunmuştur. Balıkesir Karesioğulları'nın, Muğla ise Menteşeoğulları'nın merkezi olduğundan A ve C seçenekleri yanlıştır.

  13. Soru 13

    Orta

    Anadolu Selçuklu Devleti limanları fethetmiş, yabancı devletlerle ticaret antlaşmaları imzalamış, yollar üzerinde kervansaraylar yaptırmış ve zarar gören tüccarın kaybını hazineden karşılamıştır. Bu uygulamalar bir arada değerlendirildiğinde aşağıdakilerden hangisine ulaşılır?

    • A)Devletin tarımı tek gelir kaynağı saydığına
    • B)Ticaretin bütünüyle yabancı tüccarlara bırakıldığına
    • C)Devletin denizcilikten uzak durmayı seçtiğine
    • D)Ticaretin kapsamlı bir devlet politikası olduğuna
    • E)Vergi toplama uygulamasının terk edildiğine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ticaretin kapsamlı bir devlet politikası olduğuna

    Liman fetihleri, antlaşmalar, kervansaraylar ve sigorta uygulaması birbirini tamamlayan adımlar olduğundan ticaret bilinçli bir devlet politikasıdır. Limanların fethedilip tersanelerin kurulması, C seçeneğindeki denizcilikten uzak durulduğu iddiasını çürütür.

  14. Soru 14

    Zor

    Verilen beylik – merkez eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)Saruhanoğulları – Manisa
    • B)Karesioğulları – Kastamonu
    • C)Ramazanoğulları – Adana
    • D)Germiyanoğulları – Kütahya
    • E)Karamanoğulları – Karaman
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Karesioğulları – Kastamonu

    Karesioğulları Balıkesir ve çevresinde kurulmuştur; Kastamonu ise Candaroğulları'nın merkezidir. Manisa-Saruhanoğulları, Adana-Ramazanoğulları ve Kütahya-Germiyanoğulları eşleştirmeleri tarihsel olarak doğrudur.

  15. Soru 15

    Zor

    Karahanlılar ve Gazneliler ile ilgili olarak aşağıdaki yargılar verilmiştir: I. Karahanlılar resmî yazışmalarında ve edebî eserlerinde Türkçeyi kullanmıştır. II. Gazneliler Hindistan'a düzenledikleri seferlerle İslamiyet'in bu bölgede yayılmasına zemin hazırlamıştır. III. Bu iki devlet Dandanakan Savaşı'nda karşı karşıya gelmiştir. Bu yargılardan hangileri doğrudur?

    • A)Yalnız I
    • B)I ve II
    • C)I ve III
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — I ve II

    Karahanlılar Türk nüfusun yoğun olduğu topraklarda kurulduğu için Türkçeyi devlet ve edebiyat dili olarak kullanmış, Kutadgu Bilig ile Divanü Lugati't-Türk bu dönemde yazılmıştır; Gazneli Mahmud'un Hindistan seferleri ise bölgede İslamiyet'in yayılmasının önünü açmıştır. III. yargı yanlıştır: 1040'taki Dandanakan Savaşı Gazneliler ile Büyük Selçuklular arasında yapılmış, savaşın sonunda Gazneliler Horasan'ı kaybetmiş, Büyük Selçuklu Devleti resmen kurulmuştur; Karahanlıların bu savaşta tarafı yoktur. Bu nedenle III'ü içeren C, D ve E elenir ve II doğru olduğu için "yalnız I" diyen A da geçersiz kalır. Cevap B.

Sponsorlu