Karma Sorular — Test 7

Doğru cevap: D — Halkın seçtiği temsilcilerden oluşan bir meclisin açılması

Kanun-i Esasi ile I. Meşrutiyet ilan edilmiş, Mebusan Meclisi açılarak halk ilk kez seçtiği temsilciler aracılığıyla yönetime katılmıştır. A yanlıştır; padişah meclisi kapatma, sürgüne gönderme gibi geniş yetkilerini korumuş, egemenlik hanedanda kalmıştır. B yanlıştır; ayanların varlığının tanınması 1808 Sened-i İttifak ile olmuştur. Müsaderenin kaldırılması ve verginin gelire göre alınması ise 1839 Tanzimat Fermanı'nın düzenlemeleridir.

Doğru cevap: C — Acemi Ocağı

Devşirilen çocuklar önce Türk ailelerin yanına verilir, ardından Acemi Ocağı'nda eğitilir ve buradan kapıkulu ocaklarına, özellikle Yeniçeri Ocağı'na alınırdı. A yanlıştır; Enderun sarayda üst düzey yöneticilerin yetiştirildiği okuldur, ilk askerî eğitim yeri değildir. D de yanlıştır; Sahn-ı Seman, Fatih Dönemi'nde kurulan yüksek düzeyli bir medresedir ve ilmiye sınıfına öğrenci yetiştirir. B seçeneğindeki Cebeci Ocağı yeniçerilerin silahlarını yapan, onaran ve taşıyan; E seçeneğindeki Humbaracı Ocağı ise humbara denilen el bombası ve havan mermilerini yapıp kullanan kapıkulu birlikleridir; ikisi de devşirmelerin ilk eğitim yeri değildir.

Doğru cevap: B — Boğazlar konusunun çok taraflı bir düzenlemeye bağlanması

Hünkâr İskelesi, Osmanlı Devleti ile Rusya arasında imzalanan iki taraflı bir ittifaktı ve Boğazları yalnızca bu iki devletin ilişkisine bağlıyordu. 1841 Londra Boğazlar Sözleşmesi ile konu İngiltere, Fransa, Avusturya, Prusya ve Rusya'nın katıldığı çok taraflı bir düzene bağlanmış, böylece Rusya'nın ayrıcalığı sona ermiştir. A yanlıştır; savaş gemilerine kapalılık ilkesi getirildiği için Rusya bu hakkını yitirmiştir. E de yanlıştır; Boğazlar üzerindeki Osmanlı egemenliği hukuken sürmüştür.

Doğru cevap: B — Dandanakan Savaşı

Dandanakan Savaşı'nda Sultan Mesut komutasındaki Gazneli ordusunun yenilmesiyle Horasan Selçukluların eline geçmiş ve Tuğrul Bey adına hutbe okutularak Büyük Selçuklu Devleti resmen kurulmuştur. A yanlıştır; 1048 Pasinler, Bizans'a karşı kazanılan ilk büyük zaferdir. C de yanlıştır; 1071 Malazgirt, Anadolu'nun kapılarını Türklere açan savaştır. Katvan 1141'de Karahitaylara karşı alınan yenilgi, Miryokefalon ise 1176'da Anadolu Selçuklularının zaferidir.

Doğru cevap: C — Oniki Ada

1912 Uşi Antlaşması ile Trablusgarp ve Bingazi İtalya'ya bırakılmış; Balkan Savaşı başladığı için Osmanlı Devleti, Yunanistan'ın eline geçmemesi koşuluyla Oniki Ada'yı geçici olarak İtalya'ya vermiştir. Ancak adalar geri alınamamıştır. B yanlıştır; Girit, Balkan Savaşları sonunda Yunanistan'a bırakılmıştır. D de yanlıştır; Kıbrıs 1878'de İngiltere'nin yönetimine geçmiştir, İtalya ile ilgisi yoktur.

Doğru cevap: C — Yunanistan - Yugoslavya - Romanya

Balkan Antantı 9 Şubat 1934'te Atina'da Türkiye, Yunanistan, Yugoslavya ve Romanya arasında imzalanmış; amacı İtalya'nın yayılmacılığına ve sınır değişikliği isteklerine karşı bölgesel güvenliği sağlamaktır. A, B ve E yanlıştır; Bulgaristan, kaybettiği toprakları geri almayı amaçladığı için antanta katılmamıştır. D de yanlıştır; Arnavutluk ve Macaristan bu birlikte yer almamıştır.

Doğru cevap: D — İstanbul'un resmen işgal edilmesi

İzmir'in işgali 15 Mayıs 1919, Amasya Genelgesi 22 Haziran 1919, Sivas Kongresi 4-11 Eylül 1919, Misak-ı Millî'nin kabulü 28 Ocak 1920, İstanbul'un resmen işgali ise 16 Mart 1920 tarihlidir; en son gerçekleşen gelişme İstanbul'un işgalidir. Bu işgal Mebusan Meclisinin dağıtılmasına ve 23 Nisan 1920'de TBMM'nin açılmasına ortam hazırlamıştır; dolayısıyla Misak-ı Millî'nin ondan sonra geldiğini savunmak tarih sırasına aykırıdır. Cevap D.

Doğru cevap: C — Vergi toplama hakkının açık artırmayla kişilere devredilmesi

İltizam sisteminde belirli bir bölgenin vergi toplama hakkı, peşin ödeme karşılığında açık artırmayla mültezime devredilir; bu yöntem hazineye hızlı nakit sağlasa da köylü üzerindeki baskıyı artırmıştır. A yanlıştır; toprağın mülkiyetinin devlette olması her iki sistemde de geçerlidir ve ayırt edici değildir. E de yanlıştır; köylüden ürün vergisi alınması tımar düzeninin de temel özelliğidir. Tımarda gelir, sipahinin ve cebelülerin geçimine ayrılırdı.

Doğru cevap: D — Devletçilik

Özel sermayenin yetersiz kaldığı koşullarda devletin sanayi yatırımlarını doğrudan üstlenmesi devletçilik ilkesinin gereğidir; beş yıllık planlar ve devlet bankaları bu ilkenin somut uygulamalarıdır. A yanlıştır; halkçılık, vatandaşlar arasında ayrıcalık tanımama ve toplumsal eşitlik üzerine kuruludur. B de yanlıştır; laiklik din ile devlet işlerinin ayrılmasıyla ilgilidir ve ekonomik yatırım kararlarını açıklamaz.

Doğru cevap: E — Merkezî otoritenin zayıfladığı bir dönem yaşandığının

Bir sadrazamın göreve gelmek için koşul öne sürebilmesi, saltanat çevresinin ve devlet yönetiminin içine düştüğü zaafı gösterir; XVII. yüzyılda saray kadınlarının etkisi ve sık sadrazam değişiklikleri bu zayıflamanın kanıtıdır. C yanlıştır; padişah yetkilerini korumuş, yalnızca sadrazama geniş bir hareket alanı tanımıştır. D de yanlıştır; meşrutiyet ancak 1876'da Kanun-i Esasi ile ilan edilmiştir.

Doğru cevap: D — Kaşgarlı Mahmut

Kaşgarlı Mahmut'un XI. yüzyılda Araplara Türkçe öğretmek amacıyla yazdığı Divanü Lügati't-Türk, sözcüklerin yanı sıra atasözleri, şiirler ve bir dünya haritası da içerdiği için dönemin kültür hazinesi sayılır. A yanlıştır; Yusuf Has Hacip'in eseri, bir siyasetname olan Kutadgu Bilig'dir. C de yanlıştır; Edip Ahmet Yükneki, ahlak öğütleri veren Atabetü'l-Hakayık'ın yazarıdır. Ali Şir Nevai ise çok daha sonraki Çağatay edebiyatına aittir.

Doğru cevap: B — 30 Ekim 1918 - Limni Adası

Mondros Ateşkes Antlaşması 30 Ekim 1918'de Limni Adası'nın Mondros Limanı'nda, Agamemnon zırhlısında imzalanmıştır. C yanlıştır; 11 Ekim 1922 Mudanya Ateşkes Antlaşması'nın tarihidir ve Kurtuluş Savaşı'nın sonunu getirmiştir. D de yanlıştır; 10 Ağustos 1920, Paris yakınlarındaki Sevr'de imzalanan antlaşmanın tarihidir. 24 Temmuz 1923 ise Lozan Barış Antlaşması'na aittir.

Doğru cevap: A — Ermeni sorununun uluslararası bir mesele hâline gelmesine

Berlin Antlaşması'na konulan ıslahat maddesi, Avrupalı devletlere Osmanlı iç işlerine karışma olanağı vermiş ve o güne kadar iç mesele sayılan Ermeni konusunu uluslararası bir soruna dönüştürmüştür. B yanlıştır; Doğu Anadolu Osmanlı toprağı olarak kalmıştır, yalnızca denetim baskısı doğmuştur. D de yanlıştır; Kıbrıs'ın yönetimi 1878'de ayrı bir anlaşmayla Fransa'ya değil İngiltere'ye bırakılmıştır.

Doğru cevap: A — Doğu Almanya'dan Batı'ya yönelen nüfus akışını durdurmak

Doğu Almanya'dan Batı Berlin'e geçen nitelikli iş gücünün sürekli artması Doğu Bloku için ciddi bir sorun hâline gelmiş; bunu durdurmak amacıyla 1961'de duvar örülmüştür. D yanlıştır; hava köprüsü 1948-1949 Berlin Ablukası sırasında Batılı devletlerce kurulmuştur ve duvarla ilgisi yoktur. E de yanlıştır; Almanya'nın işgal bölgelerine ayrılması 1945'te II. Dünya Savaşı'nın hemen sonrasında gerçekleşmiştir.

Doğru cevap: C — III - I - II - IV

Amasya Genelgesi 22 Haziran 1919'da yayımlanmış, Erzurum Kongresi 23 Temmuz 1919'da toplanmış, Sivas Kongresi 4 Eylül 1919'da başlamış, Misak-ı Millî ise 28 Ocak 1920'de Osmanlı Mebusan Meclisi'nde kabul edilmiştir. Doğru sıra III-I-II-IV'tür. B yanlıştır; Erzurum Kongresi Sivas Kongresi'nden önce toplanmıştır. D de yanlıştır; Misak-ı Millî bütün kongrelerden sonra, 1920 yılında kabul edilmiştir.