KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Kuruluş Dönemi — Test 4

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Kuruluş Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: I. Kosova Savaşı (1389), Ankara Savaşı (1402): nedenleri ve sonuçları, Fetret Devri (1402–1413), Orhan Bey'in fetihleri: Bursa (1326), Maltepe (1329), İznik, İzmit, Yıldırım Bayezid: İstanbul kuşatmaları ve Anadolu Türk birliği, Çelebi Mehmed (1413–1421): devletin ikinci kurucusu, Balkanlarda kalıcılık: iskân ve istimâlet politikası, Tımar sistemi, cizye ve millet sistemi. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

4 kolay8 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    I. Murad Dönemi'nde Bizans kuvvetlerinin yenilgiye uğratılmasının ardından Edirne'nin Osmanlı topraklarına katılmasını sağlayan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Koyunhisar Savaşı
    • B)Sazlıdere Savaşı
    • C)Palekanon Savaşı
    • D)Varna Savaşı
    • E)Otlukbeli Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sazlıdere Savaşı

    Sazlıdere Savaşı'nda Bizans kuvvetlerinin yenilmesiyle Edirne Osmanlı'ya geçmiş ve kısa süre sonra devlet merkezi buraya taşınmıştır. Koyunhisar ve Palekanon savaşları Osman Bey ile Orhan Bey dönemlerine ait olduğu için I. Murad ile ilgisi yoktur. Otlukbeli ise 1473'te Akkoyunlulara karşı kazanılmıştır.

  2. Soru 2

    Orta

    Savaşta elde edilen esirlerin beşte birinin devlet payı olarak ayrılıp asker yetiştirilmek üzere eğitime alınması esasına dayanan uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)İltizam usulü
    • B)Müsadere usulü
    • C)Pençik sistemi
    • D)Çift-hane sistemi
    • E)İskân politikası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Pençik sistemi

    Pençik sistemi, savaş esirlerinin beşte birinin devlete ayrılmasına dayanır ve I. Murad Dönemi'nde Kapıkulu Ocaklarına asker kaynağı sağlamak amacıyla uygulanmıştır. İltizam, vergi toplama hakkının açık artırmayla verilmesi olduğundan asker kaynağıyla ilgisi yoktur. Müsadere ise devlet görevlilerinin mal varlığına el konulmasıdır.

  3. Soru 3

    Orta

    Fetret Devri'nde Osmanlı tahtı için mücadele eden şehzadeler aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?

    • A)Şehzade Cem, Şehzade Ahmed ve Şehzade Korkut
    • B)Mustafa, Bayezid ve Selim
    • C)Alaeddin, Savcı ve Yakup
    • D)Orhan, Halil ve Ahmed
    • E)Süleyman, İsa, Musa ve Mehmed Çelebi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Süleyman, İsa, Musa ve Mehmed Çelebi

    Ankara Savaşı'ndan sonra Yıldırım Bayezid'in oğulları Süleyman, İsa, Musa ve Mehmed Çelebi taht için mücadele etmiş, bu süreç 1413'te Mehmed Çelebi'nin üstünlüğüyle sona ermiştir. Cem Sultan, II. Bayezid Dönemi'nin taht rakibi olduğu için Fetret Devri'yle ilgisi yoktur. Mustafa, Bayezid ve Selim ise Kanuni Sultan Süleyman'ın oğullarıdır.

  4. Soru 4

    Kolay

    Orhan Bey Dönemi'nde bastırılan ve uzun yıllar Osmanlı'nın temel gümüş parası olarak kullanılan sikke aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kuruş
    • B)Sultani
    • C)Mangır
    • D)Akçe
    • E)Dirhem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Akçe

    Orhan Bey Dönemi'nde bastırılan gümüş akçe, uzun süre Osmanlı para sisteminin temel birimi olmuştur. Sultani, ilk Osmanlı altın parası olarak Fatih Sultan Mehmed Dönemi'nde bastırıldığı için kuruluş yıllarına ait değildir. Mangır ise bakırdan yapılan küçük değerli sikkedir.

  5. Soru 5

    Orta

    Osman Bey, ele geçirdiği Yenişehir'i beyliğin yönetim merkezi yapmış ve fetihlerini buradan İznik ile Bursa yönünde sürdürmüştür. Bu durum Osman Bey'in aşağıdakilerden hangisini amaçladığını gösterir?

    • A)Anadolu beylikleriyle savaşa girişmeyi
    • B)Bizans üzerine yapılan fetihleri sürekli kılmayı
    • C)Denizlerde ticaret üstünlüğü kurmayı
    • D)Memlüklerle sınır anlaşmazlığını çözmeyi
    • E)Balkanlarda Haçlı devletleriyle mücadeleye girişmeyi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bizans üzerine yapılan fetihleri sürekli kılmayı

    Yenişehir'in merkez seçilmesi, Bizans'a ait İznik ve Bursa yönündeki fetihleri kesintisiz sürdürme amacını yansıtır. Osmanlı'nın Balkanlarda Haçlılarla karşılaşması ise 1364 Sırpsındığı Savaşı'yla başladığı için Osman Bey Dönemi'nde söz konusu değildir. Memlüklerle sınır sorunları da ancak XV. yüzyılın sonlarında ortaya çıkmıştır.

  6. Soru 6

    Kolay

    Osmanlı tarihinde savaş meydanında şehit düşen tek padişah aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)I. Murad
    • B)Yıldırım Bayezid
    • C)Orhan Bey
    • D)II. Murad
    • E)Çelebi Mehmed
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I. Murad

    I. Murad, 1389 I. Kosova Savaşı'nın kazanılmasının ardından savaş alanını gezerken şehit edilmiştir ve savaş meydanında hayatını kaybeden tek Osmanlı padişahıdır. Yıldırım Bayezid, Ankara Savaşı'nda esir düştüğü için savaş meydanında şehit olmamıştır. II. Murad ise Edirne'de vefat etmiştir.

  7. Soru 7

    Orta

    Çelebi Mehmed, tahta geçtikten sonra Balkanlarda büyük çaplı yeni fetihlere girişmemiş, komşu devletlerle barışı sürdürmeye özen göstermiştir. Bu tutumun nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Balkanlarda tımar sisteminin kaldırılmış olması
    • B)Osmanlı donanmasının Akdeniz'e yönelmesi
    • C)Devletin iç düzenini yeniden kurma önceliği
    • D)Halifelik makamının devlete geçmiş olması
    • E)Anadolu'da hiçbir beyliğin kalmamış olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Devletin iç düzenini yeniden kurma önceliği

    Fetret Devri'nden yeni çıkan devletin önceliği toparlanmak olduğu için Çelebi Mehmed dış siyasette temkinli davranmış ve barışı korumuştur. Halifeliğin Osmanlı'ya geçmesi 1517'de gerçekleştiğinden bu dönemle ilgili değildir. Ankara Savaşı'ndan sonra Anadolu'da beylikler yeniden kurulduğu için hiçbir beyliğin kalmadığı da söylenemez.

  8. Soru 8

    Zor

    I. Murad Dönemi'nde Germiyanoğullarından çeyiz yoluyla, Hamitoğullarından ise para karşılığında topraklar alınmıştır. Aynı dönemde Rumeli'deki genişleme savaşlarla sürdürülmüştür. Bu bilgilere göre Osmanlı Devleti'nin Anadolu'daki Türk beylikleriyle ilişkilerinde gözettiği ilke aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Beyliklerden alınan toprakların kısa sürede geri verilmesi
    • B)Beyliklerle yalnızca deniz ticareti antlaşmaları yapılması
    • C)Müslüman Türk beylikleriyle savaşmaktan olabildiğince kaçınılması
    • D)Beyliklerin yönetiminin Bizans'a bırakılması
    • E)Anadolu fetihlerinin Haçlılarla birlikte yürütülmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Müslüman Türk beylikleriyle savaşmaktan olabildiğince kaçınılması

    Çeyiz ve satın alma gibi barışçıl yollarla toprak elde edilmesi, Osmanlı'nın Müslüman Türk beylikleriyle savaşmaktan kaçınma siyasetini yansıtır. Beyliklerin yönetiminin Bizans'a bırakılması Osmanlı'nın Anadolu'daki genişleme amacına aykırı olduğu için doğru değildir. Osmanlı'nın Haçlılarla ortak fetih yürütmesi ise tarihsel olarak hiçbir dönemde söz konusu olmamıştır.

  9. Soru 9

    Zor

    Aşağıdaki yenilik ve padişah eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)İlk düzenli ordunun kurulması - Orhan Bey
    • B)İlk medresenin açılması - I. Murad
    • C)Kapıkulu Ocaklarının kurulması - I. Murad
    • D)İlk vezirin atanması - Orhan Bey
    • E)Rumeli Beylerbeyliği'nin kurulması - I. Murad
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İlk medresenin açılması - I. Murad

    İlk Osmanlı medresesi Orhan Bey Dönemi'nde İznik'te açıldığı için bu yeniliğin I. Murad ile eşleştirilmesi yanlıştır. Yaya ve müsellemlerin kurulması ile ilk vezir ataması Orhan Bey'e, Kapıkulu Ocakları ve Rumeli Beylerbeyliği ise I. Murad'a ait olduğundan bu eşleştirmeler doğrudur.

  10. Soru 10

    Kolay

    II. Murad Dönemi'nde Arnavutluk'ta Osmanlı'ya karşı uzun süre direniş yürüten kişi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Uzun Hasan
    • B)Şah İsmail
    • C)İskender Bey
    • D)Vlad Tepeş
    • E)Sırp Kralı Lazar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — İskender Bey

    İskender Bey, II. Murad Dönemi'nde Arnavutluk'ta Osmanlı'ya karşı uzun yıllar süren bir direniş örgütlemiştir. Uzun Hasan, Fatih Dönemi'nde Otlukbeli'nde yenilen Akkoyunlu hükümdarıdır. Kral Lazar ise 1389 I. Kosova Savaşı'nda Osmanlı'nın karşısında yer alan Sırp yöneticisidir.

  11. Soru 11

    Orta

    1389'da yapılan I. Kosova Savaşı Osmanlı zaferiyle sonuçlanmış, ancak savaş alanını gezen I. Murad şehit edilmiştir. Ordu dağılmamış, hemen şehzade Bayezid'in çevresinde toplanarak yönetimi sürdürmüştür. Bu durum Osmanlı Devleti ile ilgili aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Merkezî otoritenin ve devlet düzeninin yerleşmiş olduğunun
    • B)Denizcilik faaliyetlerine öncelik verildiğinin
    • C)Anadolu'da siyasi birliğin tamamlandığının
    • D)Ordunun tamamen ücretli askerlerden oluştuğunun
    • E)Balkanlardaki yönetimin tümüyle yerel beylere bırakıldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Merkezî otoritenin ve devlet düzeninin yerleşmiş olduğunun

    Hükümdarın savaş meydanında ölmesine rağmen ordunun dağılmayıp yeni hükümdar çevresinde toplanması, devlet teşkilatının ve merkezî otoritenin kurumsallaştığını gösterir. Anadolu Türk siyasi birliği bu tarihte henüz tamamlanmadığı için o seçenek yanlıştır. Ordu, tımarlı sipahileri de içerdiğinden tamamen ücretli askerlerden oluştuğu da söylenemez.

  12. Soru 12

    Orta

    Ahi teşkilatı, üyesi olan esnafın ürettiği malın kalitesini ve fiyatını denetlemiş, mesleğe girişi belirli bir eğitim şartına bağlamıştır. Bu uygulamaların aşağıdakilerden hangisini amaçladığı söylenebilir?

    • A)Devlete asker kaynağı sağlanmasını
    • B)Üretimde kalitenin ve mesleki düzenin korunmasını
    • C)Fethedilen yerlere nüfus yerleştirilmesini
    • D)Toprak gelirlerinin askerî görevlilere dağıtılmasını
    • E)Gayrimüslimlerin vergiden muaf tutulmasını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Üretimde kalitenin ve mesleki düzenin korunmasını

    Kalite ve fiyat denetimi ile mesleğe giriş şartları, üretimde standardı ve esnaf arasındaki düzeni korumaya yöneliktir. Toprak gelirlerinin askerlere dağıtılması tımar sisteminin konusudur. Fethedilen yerlere nüfus yerleştirilmesi ise iskân politikasıyla ilgilidir.

  13. Soru 13

    Orta

    Fetret Devri boyunca Bizans İmparatorluğu, taht mücadelesi veren Osmanlı şehzadelerinden bir bölümünü desteklemiş ve aralarındaki çekişmenin sürmesi için çaba göstermiştir. Bizans'ın bu tutumunun amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Balkanlarda Osmanlı iskânını hızlandırmak
    • B)Osmanlı'nın toparlanmasını olabildiğince geciktirmek
    • C)Osmanlı ile kalıcı bir ittifak kurmak
    • D)Anadolu'daki Timur egemenliğine kısa sürede son vermek
    • E)Osmanlı donanmasını kendi hizmetine almak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Osmanlı'nın toparlanmasını olabildiğince geciktirmek

    Şehzadeler arasındaki mücadelenin uzaması Osmanlı'yı zayıf tutacağı için Bizans bu çekişmeyi körüklemiş, kendi varlığını sürdürmeye çalışmıştır. Osmanlı ile kalıcı ittifak kurmak, şehzadeleri birbirine düşürme siyasetiyle çelişir. Timur egemenliğine son vermek de Bizans'ın gücünü aşan bir hedeftir.

  14. Soru 14

    Orta

    Çelebi Mehmed Dönemi'nde ortaya çıkan ve toplumsal-dinî içerikli görüşleriyle geniş bir çevreyi etkileyerek devlet düzenini tehdit eden ayaklanma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Şeyh Bedreddin İsyanı
    • B)Celali İsyanları
    • C)Patrona Halil İsyanı
    • D)Baba İshak İsyanı
    • E)Kabakçı Mustafa İsyanı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Şeyh Bedreddin İsyanı

    Şeyh Bedreddin İsyanı, Çelebi Mehmed Dönemi'nde çıkmış ve dinî-toplumsal içeriğiyle Osmanlı düzenini sarsan ilk büyük ayaklanma olarak değerlendirilir. Celali İsyanları ilk kez 1519'da Yavuz Sultan Selim Dönemi'nde (Bozoklu Şeyh Celal) çıkmış, XVI. yüzyılın sonlarından itibaren Anadolu'da yaygınlaşmıştır; bu nedenle B seçeneği dönem bakımından uymaz. Baba İshak İsyanı ise Anadolu Selçuklu Devleti zamanında ortaya çıkmıştır.

  15. Soru 15

    Zor

    Aşağıda Osmanlı tarihine ait bazı olaylar verilmiştir: I. Varna Savaşı'nın kazanılması II. Fetret Devri'nin sona ermesi III. II. Kosova Savaşı'nın kazanılması Bu olayların kronolojik sırası aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)II - I - III
    • B)I - II - III
    • C)III - II - I
    • D)II - III - I
    • E)I - III - II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — II - I - III

    Fetret Devri 1413'te sona ermiş, Varna Savaşı 1444'te, II. Kosova Savaşı ise 1448'de kazanılmıştır; doğru sıralama II - I - III biçimindedir. Varna'yı en başa alan seçenekler yanlıştır, çünkü Fetret Devri'nin bitişi bu savaşlardan öncedir. II. Kosova'nın Varna'dan önce gösterildiği seçenek de tarih bakımından tutarsızdır.

Sponsorlu