KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Kuruluş Dönemi — Test 7

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Kuruluş Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Çelebi Mehmed (1413–1421): devletin ikinci kurucusu, Rumeli'ye geçiş: Çimpe (1353), Gelibolu ve kolaylaştıran etkenler, Ankara Savaşı (1402): nedenleri ve sonuçları, Devşirme sistemi, Kapıkulu ve ordunun bölümleri, I. Murad'ın Balkan fetihleri: Edirne (1362), Sırpsındığı (1364), Çirmen (1371), I. Murad'ın teşkilat yenilikleri: kazaskerlik, defterdarlık, Pençik, Yeniçeri, Tımar sistemi, cizye ve millet sistemi, Orhan Bey'in fetihleri: Bursa (1326), Maltepe (1329), İznik, İzmit. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

4 kolay8 orta3 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Orhan Bey Dönemi'nde yapılan düzenlemeler arasında yer almaz?

    • A)İlk düzenli ordu birlikleri olan yaya ve müsellemlerin oluşturulması
    • B)Yeniçeri Ocağı'nın kurulması
    • C)İznik'te ilk Osmanlı medresesinin açılması
    • D)İlk kez divan teşkilatının oluşturulması
    • E)İlk kez vezir atanması ve beylikten devlete geçiş adımlarının atılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yeniçeri Ocağı'nın kurulması

    Yeniçeri Ocağı'nın da içinde yer aldığı Kapıkulu Ocakları I. Murad Dönemi'nde kurulmuştur; bu nedenle Orhan Bey'e ait bir düzenleme değildir. Yaya ve müsellemler, İznik'teki ilk medrese, divan teşkilatı ve ilk vezir ataması ise Orhan Bey Dönemi'nin bilinen yeniliklerindendir.

  2. Soru 2

    Orta

    Osmanlıların Balkanlarda karşılaştığı ilk Haçlı ordusunun 1364'te bir gece baskınıyla dağıtıldığı ve Edirne'nin elde tutulmasını sağlayan savaş aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Çirmen Savaşı
    • B)I. Kosova Savaşı
    • C)Varna Savaşı
    • D)Niğbolu Savaşı
    • E)Sırpsındığı Savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sırpsındığı Savaşı

    1364'te Sırp, Macar, Bosna ve Eflak kuvvetlerinden oluşan Haçlı ordusu Sırpsındığı'nda gece baskınıyla dağıtılmıştır ve bu, Osmanlı'nın Haçlılarla ilk büyük karşılaşmasıdır. I. Kosova 1389'da, Niğbolu ise 1396'da yapıldığı için tarih bakımından uymaz. Varna Savaşı 1444'te II. Murad Dönemi'nde gerçekleşmiştir.

  3. Soru 3

    Orta

    Edirne'nin alınıp devlet merkezi hâline getirilmesinin Bizans İmparatorluğu bakımından en önemli sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Bizans'ın Anadolu'da yeniden toprak kazanması
    • B)Bizans'ın Karadeniz ticaretini ele geçirmesi
    • C)Bizans'ın Osmanlı'dan vergi almaya başlaması
    • D)Bizans'ın Balkanlarla kara bağlantısının kesilmesi
    • E)Bizans'ın Venedik ile savaşa girmek zorunda kalması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bizans'ın Balkanlarla kara bağlantısının kesilmesi

    Edirne'nin Osmanlı'ya geçmesi Bizans'ı Balkanlardaki müttefiklerinden yalıtmış, başkentin kara bağlantısını fiilen kesmiştir. Bizans'ın Anadolu'da toprak kazanması, bu yıllardaki gerileme tablosuyla açıkça çelişir. Osmanlı'dan vergi alması da söz konusu olmamış, tersine Bizans Osmanlı'ya vergi ödemiştir.

  4. Soru 4

    Orta

    I. Murad Dönemi'nde kazaskerlik ve defterdarlık makamlarının oluşturulması aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Devlet teşkilatının kurumsallaşmayı sürdürdüğünün
    • B)Ordunun tamamen kaldırıldığının
    • C)Fetihlere ara verildiğinin
    • D)Başkentin Bursa'ya taşındığının
    • E)Denizcilik alanındaki faaliyetlerin tümüyle bırakıldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Devlet teşkilatının kurumsallaşmayı sürdürdüğünün

    Adalet ve maliye alanlarında ayrı makamların kurulması, devlet işlerinin uzmanlaşmış birimler eliyle yürütülmeye başlandığını, yani kurumsallaşmanın sürdüğünü gösterir. I. Murad Dönemi'nde fetihler yoğun biçimde sürdüğü için fetihlere ara verildiği söylenemez. Başkent ise Bursa'dan Edirne'ye taşınmıştır, tersi değildir.

  5. Soru 5

    Orta

    Osmanlı Devleti, Balkanlarda fethettiği toprakları tımar sistemine dâhil ederek buradaki gelirleri sipahilere bırakmış, sipahiler de bulundukları yerde asker beslemiş ve güvenliği sağlamıştır. Bu bilgilere göre tımar sisteminin Balkanlardaki en önemli işlevi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Deniz ticaretinin Venedik'ten alınması
    • B)Devşirme sisteminin sona erdirilmesi
    • C)Halkın tamamının Müslümanlaştırılması
    • D)Balkanlarda vakıf kurulmasının tümüyle yasaklanması
    • E)Toprakların üretim ve güvenlik düzenine bağlanması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Toprakların üretim ve güvenlik düzenine bağlanması

    Tımar sistemi Balkanlarda hem toprağın işlenmesini hem de yerinde asker beslenerek güvenliğin sağlanmasını mümkün kılmış, böylece fethedilen yerler kalıcı bir düzene bağlanmıştır. Osmanlı halkı zorla Müslümanlaştırmadığı için o seçenek yönetim anlayışına aykırıdır. Vakıf kurulması da yasaklanmamış, aksine teşvik edilmiştir.

  6. Soru 6

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde uygulanan devşirme sisteminin özellikleri arasında gösterilemez?

    • A)Alınan çocuklara Türkçenin ve İslam kültürünün öğretilmesi
    • B)Tek çocuğu olan ailelerden çocuk alınmaması
    • C)Seçilen çocukların önce Türk ailelerin yanına verilmesi
    • D)Yetenekli olanların Enderun'da eğitim görmesi
    • E)Müslüman Türk ailelerin çocuklarından devşirme yapılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Müslüman Türk ailelerin çocuklarından devşirme yapılması

    Devşirme sistemi gayrimüslim tebaanın çocuklarına uygulanan bir yöntemdir; Müslüman Türk ailelerden devşirme alınmadığı için bu ifade sistemin özelliği sayılamaz. Türkçe ve İslam kültürünün öğretilmesi, tek çocuklu ailelerin muaf tutulması, çocukların önce Türk ailelerin yanına verilmesi ve Enderun eğitimi ise sistemin bilinen uygulamalarıdır.

  7. Soru 7

    Kolay

    Osmanlı tarihinde tahttan kendi isteğiyle çekildikten sonra gelişmeler üzerine yeniden tahta çıkan padişah aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Orhan Bey
    • B)II. Murad
    • C)Çelebi Mehmed
    • D)I. Murad
    • E)Yıldırım Bayezid
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II. Murad

    II. Murad, Edirne-Segedin Antlaşması'ndan sonra tahtı oğluna bırakmış, Haçlı saldırısı üzerine yeniden tahta geçmiştir. Yıldırım Bayezid Ankara Savaşı'nda esir düştüğü için böyle bir durum yaşamamıştır. Çelebi Mehmed ise vefatına kadar tahtta kalmıştır.

  8. Soru 8

    Orta

    Bizans'ta taht mücadelesi sürerken Kantakuzenos, Orhan Bey'den askerî yardım istemiş; bu yardımın karşılığında Osmanlılara Gelibolu Yarımadası'ndaki Çimpe Kalesi verilmiştir. Bu duruma bakılarak Osmanlıların Rumeli'ye yerleşmesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Bir Haçlı ordusunun yenilgiye uğratılmasıyla gerçekleştiği
    • B)Papalıkla imzalanan bir antlaşmaya dayandığı
    • C)Venedik donanmasının desteğiyle sağlandığı
    • D)Bizans'ın iç sorunlarından yararlanılarak gerçekleştiği
    • E)Memlüklerle kurulan ittifakın bir sonucu olduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bizans'ın iç sorunlarından yararlanılarak gerçekleştiği

    Çimpe Kalesi, Bizans'taki taht kavgasında bir tarafa verilen destek karşılığında elde edilmiştir; yani Rumeli'ye ilk yerleşme Bizans'ın iç zaafından yararlanılarak gerçekleşmiştir. Osmanlıların Balkanlarda ilk kez bir Haçlı ordusuyla karşılaşması 1364 Sırpsındığı'nda olduğu için o seçenek zaman bakımından uygun değildir. Memlüklerle ilişkiler ise bu dönemde Rumeli siyasetini belirleyen bir etken değildir.

  9. Soru 9

    Orta

    Çelebi Mehmed Dönemi'nde Anadolu'da Aydın, Menteşe ve Saruhan yörelerinde yeniden Osmanlı denetimi kurulmuş, Karamanoğullarıyla mücadele sürdürülmüştür. Bu faaliyetlerin temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Karadeniz ticaretinin denetimini Cenevizlilerden almak
    • B)Balkanlarda yeni fetihlere girişmek
    • C)Memlüklerle sınırı kesin olarak çizmek
    • D)Ankara Savaşı'yla bozulan birliği yeniden kurmak
    • E)Akdeniz'de donanma üstünlüğü kurmak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ankara Savaşı'yla bozulan birliği yeniden kurmak

    Çelebi Mehmed'in Batı Anadolu'daki bu faaliyetleri, Ankara Savaşı sonrasında dağılan Anadolu birliğini yeniden kurma amacını taşır. Karadeniz ticaretinin Cenevizlilerden alınması Fatih Dönemi'nin konusudur. Memlüklerle sınır meselesi ise ancak XV. yüzyılın sonlarında ciddi bir sorun hâline gelmiştir.

  10. Soru 10

    Orta

    Karesi Beyliği'nin Osmanlı topraklarına katılmasıyla Osmanlılar Çanakkale Boğazı kıyılarına ulaşmış, ayrıca beyliğin deneyimli komutanları ve gemicileri Osmanlı hizmetine girmiştir. Bu gelişmenin aşağıdakilerden hangisini kolaylaştırdığı söylenebilir?

    • A)Halifelik makamının İstanbul'a taşınmasını
    • B)Osmanlıların Rumeli'ye geçişini
    • C)Anadolu Selçuklu Devleti'nin yıkılmasını
    • D)Karadeniz'in bir Türk gölü hâline gelmesini
    • E)Fransa'ya kapitülasyonların verilmesini
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Osmanlıların Rumeli'ye geçişini

    Karesi'nin alınması Osmanlılara Çanakkale Boğazı kıyılarını ve denizci bir insan kaynağını kazandırarak Rumeli'ye geçiş sürecini hazırlamıştır. Anadolu Selçuklu Devleti Karesi'nin alınmasından çok önce yıkıldığı için o seçenek bir sonuç olarak gösterilemez. Karadeniz'in Türk gölü hâline gelmesi ise 1475'te Kırım'ın Osmanlı'ya bağlanmasıyla ilgilidir.

  11. Soru 11

    Orta

    Yıldırım Bayezid, İstanbul'u kuşatmaları sırasında Boğaziçi'nin Anadolu yakasına Anadolu Hisarı'nı yaptırmış; bir kuşatmayı kaldırırken Bizans'a şehirde Türk mahallesi kurulmasını, cami açılmasını ve kadı bulundurulmasını kabul ettirmiştir. Bu bilgilerden hareketle aşağıdakilerden hangisine ulaşılabilir?

    • A)İstanbul'un bu dönemde fethedilmiş olduğuna
    • B)Bizans'ın Balkanlarda toprak kazandığına
    • C)Osmanlı'nın İstanbul üzerindeki siyasi etkisini artırdığına
    • D)Osmanlı donanmasının Akdeniz'de üstünlük kurduğuna
    • E)Osmanlı'nın Rumeli'deki ilerleyişini durdurduğuna
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Osmanlı'nın İstanbul üzerindeki siyasi etkisini artırdığına

    Anadolu Hisarı'nın yapılması ve Bizans'a kabul ettirilen şartlar, Osmanlı'nın İstanbul üzerindeki askerî ve siyasi baskısını artırdığını gösterir. İstanbul 1453'te II. Mehmed tarafından fethedildiği için şehrin bu dönemde alındığı söylenemez. Osmanlı'nın Akdeniz'de üstünlük kurması ise 1538 Preveze Deniz Savaşı ile ilgilidir.

  12. Soru 12

    Zor

    Ankara Savaşı'ndan sonra Osmanlı Devleti'nin Balkanlardaki topraklarında büyük bir kayıp yaşanmamış, buna karşılık Anadolu'daki hâkimiyeti çökmüştür. Bu farklılığın nedeni olarak aşağıdakilerden hangisi gösterilebilir?

    • A)Balkanlarda tımar sisteminin uygulanmamış olması
    • B)Timur'un Anadolu beyliklerini yeniden kurdurması
    • C)Haçlıların Osmanlı Devleti'ni desteklemesi
    • D)Bizans'ın Osmanlı ile ittifak yapması
    • E)Osmanlı donanmasının Balkanları savunması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Timur'un Anadolu beyliklerini yeniden kurdurması

    Timur, Ankara Savaşı'ndan sonra Anadolu beyliklerini yeniden kurdurmuş, ancak Balkanlara geçmediği için oradaki Osmanlı düzeni bozulmamıştır. Haçlıların Osmanlı'yı desteklemesi tarihsel olarak gerçekleşmemiştir. Osmanlı donanması bu dönemde Balkanları savunacak güçte olmadığından o seçenek de geçerli değildir.

  13. Soru 13

    Zor

    Osmanlı Beyliği kurulduğu sırada Bizans'ta taht kavgaları sürüyor, Anadolu'da Moğol baskısı nedeniyle beylikler birbirleriyle mücadele ediyor, Balkanlarda ise Sırp, Bulgar ve Macar krallıkları arasında sürekli çatışma yaşanıyordu. Bu bilgilere göre Osmanlı'nın büyümesiyle ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Yalnızca deniz gücüne dayandığı
    • B)Rakiplerinin siyasi dağınıklığından yararlandığı
    • C)Haçlı devletlerinin desteğiyle gerçekleştiği
    • D)Memlük Devleti'nin himayesinde geliştiği
    • E)Abbasi halifeliğinin yönlendirmesiyle olduğu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Rakiplerinin siyasi dağınıklığından yararlandığı

    Metinde hem Bizans'ın hem Anadolu beyliklerinin hem de Balkan krallıklarının kendi içlerinde bölünmüş olduğu belirtilmektedir; Osmanlı bu dağınıklıktan yararlanarak genişlemiştir. Osmanlı'nın kuruluş yıllarında henüz bir donanması bulunmadığı için yalnızca deniz gücüne dayandığı söylenemez. Haçlılar Osmanlı'nın karşısında yer aldığından destek verdikleri de ileri sürülemez.

  14. Soru 14

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde 1402-1413 yılları arasında yaşanan, merkezî otoritenin zayıfladığı ve şehzadelerin taht mücadelesi verdiği döneme verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Fetret Devri
    • B)Lale Devri
    • C)Yükselme Dönemi
    • D)Duraklama Dönemi
    • E)Tanzimat Dönemi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Fetret Devri

    Ankara Savaşı'nın ardından 1402-1413 arasında yaşanan taht mücadelesi dönemine Fetret Devri denir. Lale Devri, III. Ahmed Dönemi'ne ait çok daha geç bir süreçtir. Duraklama Dönemi ise XVI. yüzyılın sonlarından itibaren başlatıldığı için tarih bakımından uymaz.

  15. Soru 15

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi I. Murad Dönemi'nde gerçekleşen gelişmeler arasında yer alır?

    • A)İstanbul'un fethedilmesi
    • B)Karesi Beyliği'nin Osmanlı'ya katılması
    • C)Fetret Devri'nin sona ermesi
    • D)Kapıkulu Ocaklarının kurulması
    • E)Çimpe Kalesi'nin ele geçirilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kapıkulu Ocaklarının kurulması

    Kapıkulu Ocakları, pençik sistemiyle birlikte I. Murad Dönemi'nde kurulmuş ve Osmanlı'nın ilk sürekli maaşlı ordusunu oluşturmuştur. Karesi Beyliği'nin alınması ve Çimpe Kalesi'nin ele geçirilmesi Orhan Bey Dönemi'ne aittir. Fetret Devri'nin sona ermesi ise Çelebi Mehmed Dönemi'nde gerçekleşmiştir.

Sponsorlu