KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Duraklama Dönemi — Test 4

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Duraklama Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Karlofça Antlaşması (1699) ve sonuçları, Merzifonlu Kara Mustafa Paşa ve II. Viyana Kuşatması (1683), Osmanlı-Venedik: Girit'in fethi (1645–1669), Osmanlı-Lehistan: Hotin (1621) ve Bucaş (1672), Kemankeş Kara Mustafa Paşa ve Tarhuncu Ahmed Paşa (maliye ıslahatları), Köprülü Mehmed Paşa (1656–1661), Köprülü Fazıl Ahmed Paşa (1661–1676), Osmanlı-Rusya: Çehrin (1678), Bahçesaray (1681), İstanbul (1700). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

7 kolay6 orta2 zor

  1. Soru 1

    Zor

    Aşağıda Osmanlı Devleti'nin Duraklama Dönemi'ne girmesinde etkili olan bazı gelişmeler verilmiştir. I. Devşirme sisteminin kurallarının bozulması II. Avrupa'da merkezî krallıkların güçlenmesi III. Coğrafi Keşifler'le ticaret yollarının yön değiştirmesi Bunlardan hangileri dış nedenler arasında sayılır?

    • A)II ve III
    • B)I ve II
    • C)I ve III
    • D)Yalnız I
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — II ve III

    Avrupa'da güçlü merkezî krallıkların ortaya çıkması ve Coğrafi Keşifler'le ticaret yollarının değişmesi, Osmanlı'nın denetimi dışındaki gelişmeler olduğu için dış nedenlerdir. I numaralı yargı ise devletin kendi kurumsal yapısıyla ilgili bir iç nedendir; bu nedenle I'i içeren B, C, D ve E seçenekleri elenir.

  2. Soru 2

    Orta

    Celali İsyanları sırasında Anadolu'da can ve mal güvenliği kalmayan köylülerin topraklarını bırakıp daha güvenli yerlere göç etmesine Büyük Kaçgun adı verilmiştir. Bu gelişmenin aşağıdakilerden hangisine neden olduğu savunulabilir?

    • A)Tarımsal üretimin ve vergi gelirlerinin azalmasına
    • B)Anadolu'da şehir nüfusunun kalıcı biçimde azalmasına
    • C)Tımar sisteminin yeniden düzenlenerek güçlenmesine
    • D)Devşirme sisteminin bütünüyle yürürlükten kaldırılmasına
    • E)Anadolu'daki ticaret yollarının yeniden canlanmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Tarımsal üretimin ve vergi gelirlerinin azalmasına

    Köylünün toprağını terk etmesi ekilen alanları daraltmış, üretim düşünce devletin vergi gelirleri de azalmıştır. B yanlıştır; kaçan köylü kitlesi şehirlere yığıldığı için şehir nüfusu azalmamıştır. E de yanlıştır; asayişin bozulduğu bir ortamda ticaret yolları canlanamaz, tersine güvensizleşmiştir.

  3. Soru 3

    Kolay

    Girit'in fethini 1669'da Kandiye'nin alınmasıyla tamamlayan ve Uyvar Seferi'ni de yöneten sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Köprülü Mehmed Paşa
    • B)Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
    • C)Tarhuncu Ahmed Paşa
    • D)Köprülü Fazıl Ahmed Paşa
    • E)Amcazade Hüseyin Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Köprülü Fazıl Ahmed Paşa

    Köprülü Fazıl Ahmed Paşa, Uyvar'ı fethetmiş ve Kandiye'yi alarak Girit'in fethini tamamlamıştır. A seçeneğindeki Köprülü Mehmed Paşa babası olup 1661'de ölmüştür; B seçeneğindeki Merzifonlu Kara Mustafa Paşa ise 1683 II. Viyana Kuşatması'nı yöneten sadrazamdır.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki devlet adamlarından hangisi, Osmanlı maliyesinde gelir ve giderleri karşılaştıran ilk bütçe denemesini yapmasıyla tanınır?

    • A)Köprülü Mehmed Paşa
    • B)Tarhuncu Ahmed Paşa
    • C)Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
    • D)Kuyucu Murad Paşa
    • E)Amcazade Hüseyin Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Tarhuncu Ahmed Paşa

    Tarhuncu Ahmed Paşa, IV. Mehmed döneminde gelir ve giderleri gösteren ilk bütçeyi hazırlayarak açığı kapatmaya çalışmıştır. D seçeneğindeki Kuyucu Murad Paşa Celali isyanlarını bastırmasıyla tanınır; E seçeneğindeki Amcazade Hüseyin Paşa ise Karlofça Antlaşması'nın imzalandığı dönemin sadrazamıdır.

  5. Soru 5

    Orta

    XVII. yüzyılda Osmanlı Devleti'nin giriştiği savaşlar uzun sürmüş, çoğu kez yeni toprak ve ganimet kazandırmadığı hâlde ordunun masrafları sürekli artmıştır. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?

    • A)Tımar sisteminin eski gücüne yeniden kavuşmasına
    • B)Avrupa'ya verilen kapitülasyonların kaldırılmasına
    • C)Kapıkulu asker sayısının hızla azaltılmasına
    • D)Bütçe açığının büyümesine ve yeni vergiler konulmasına
    • E)Osmanlı sanayisinin Avrupa ile rekabet edebilecek düzeye ulaşmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bütçe açığının büyümesine ve yeni vergiler konulmasına

    Gelir getirmeyen uzun savaşlar hazineyi zorlamış, açığı kapatmak için avarız gibi olağanüstü vergiler yaygınlaştırılmıştır. A yanlıştır; bu dönemde tımar sistemi güçlenmemiş, tersine bozulmuştur. C de yanlıştır; kapıkulu sayısı azalmamış, aksine sürekli artmıştır.

  6. Soru 6

    Orta

    Karlofça görüşmelerinde Osmanlı Devleti ile karşı taraf arasındaki uzlaşmayı sağlamak üzere iki Avrupa devleti arabuluculuk yapmıştır. Bu devletler aşağıdakilerden hangisinde birlikte verilmiştir?

    • A)İngiltere ve Hollanda
    • B)Fransa ve İspanya Krallığı
    • C)Rusya ve Prusya
    • D)Venedik ve Malta
    • E)Fransa ve İsveç
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — İngiltere ve Hollanda

    Karlofça görüşmelerinde arabuluculuğu İngiltere ve Hollanda üstlenmiştir. C seçeneğindeki Rusya ile Karlofça'da barış sağlanamamış, yalnızca iki yıllık ateşkes yapılmış; kesin barış 1700 İstanbul Antlaşması ile imzalanmıştır. D seçeneğindeki Venedik ise arabulucu değil, Osmanlı'nın karşısındaki taraflardan biridir.

  7. Soru 7

    Orta

    XVII. yüzyılda ıslahat girişiminde bulunan devlet adamlarının önemli bir bölümü görevinden alınmış ya da öldürülmüştür. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Islahatlara karşı güçlü bir direncin bulunduğunun
    • B)Padişahların ıslahatlara bütünüyle karşı çıktığının
    • C)Islahatların yalnızca eğitim alanında yapıldığının
    • D)Halkın ıslahat taleplerini yönetime kabul ettirdiğinin
    • E)Islahat yapan devlet adamlarının Avrupa'dan getirildiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Islahatlara karşı güçlü bir direncin bulunduğunun

    Islahatçıların tasfiye edilmesi, çıkarları zedelenen asker ve saray çevrelerinin güçlü bir direnç oluşturduğunu gösterir. B yanlıştır; kimi padişahlar bu girişimleri desteklemiştir. E de yanlıştır; XVII. yüzyıl ıslahatçıları Osmanlı devlet adamlarıdır, Avrupa'dan getirilen uzmanlar XVIII. yüzyılda gündeme gelmiştir.

  8. Soru 8

    Kolay

    IV. Murad Dönemi'nde 1639'da İran ile imzalanan ve bugünkü Türkiye-İran sınırının büyük ölçüde temelini oluşturan antlaşma hangisidir?

    • A)Ferhat Paşa Antlaşması
    • B)Nasuh Paşa Antlaşması
    • C)Serav Antlaşması
    • D)Amasya Antlaşması
    • E)Kasr-ı Şirin Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kasr-ı Şirin Antlaşması

    1639 Kasr-ı Şirin Antlaşması ile Bağdat Osmanlı Devleti'nde kalmış ve doğu sınırı büyük ölçüde bugünkü çizgiye yakın biçimde belirlenmiştir. D seçeneğindeki Amasya Antlaşması ise 1555'te Kanuni Dönemi'nde imzalanmıştır.

  9. Soru 9

    Kolay

    1656'da geniş yetkilerle sadrazamlığa getirilerek devlet otoritesini yeniden kuran ve adıyla anılan dönemi başlatan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Tarhuncu Ahmed Paşa
    • B)Köprülü Fazıl Ahmed Paşa
    • C)Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
    • D)Köprülü Mehmed Paşa
    • E)Amcazade Hüseyin Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Köprülü Mehmed Paşa

    Köprülü Mehmed Paşa 1656'da sadrazam olmuş ve Köprülüler Dönemi olarak anılan süreci başlatmıştır. B seçeneğindeki Köprülü Fazıl Ahmed Paşa 1661'de babasının yerine geçmiştir; C seçeneğindeki Merzifonlu Kara Mustafa Paşa ise 1676'da sadrazam olmuştur.

  10. Soru 10

    Kolay

    II. Viyana Kuşatması aşağıdaki padişahlardan hangisinin döneminde gerçekleşmiştir?

    • A)IV. Mehmed
    • B)II. Süleyman
    • C)II. Mustafa
    • D)II. Ahmed
    • E)III. Ahmed
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — IV. Mehmed

    1683'teki II. Viyana Kuşatması IV. Mehmed döneminde yapılmış, bozgunun ardından padişah 1687'de tahttan indirilmiştir. C seçeneğindeki II. Mustafa döneminde Zenta yenilgisi ve Karlofça Antlaşması yaşanmıştır; E seçeneğindeki III. Ahmed ise Lale Devri padişahıdır.

  11. Soru 11

    Zor

    1699 Karlofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti Macaristan ve Erdel'i Avusturya'ya, Mora ile Dalmaçya kıyılarını Venedik'e, Podolya ve Ukrayna'yı Lehistan'a bırakmıştır. Bu antlaşmaya bakılarak aşağıdakilerden hangisine ulaşılamaz?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki hâkimiyetinin büyük ölçüde sona erdiğine
    • B)Birden çok Avrupa devletinin aynı anda Osmanlı'dan toprak kazandığına
    • C)Osmanlı Devleti'nin Karadeniz kıyısındaki kaleleri Rusya'ya bıraktığına
    • D)Osmanlı Devleti'nin savunma konumuna geçtiğine
    • E)Balkanlarda Osmanlı sınırlarının güneye çekildiğine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Osmanlı Devleti'nin Karadeniz kıyısındaki kaleleri Rusya'ya bıraktığına

    Karlofça'ya Rusya taraf olmamış, Azak Kalesi bir yıl sonra 1700 İstanbul Antlaşması ile Rusya'ya bırakılmıştır. A ve E seçenekleri ise metinde verilen toprak kayıplarından doğrudan çıkarılabilir.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki antlaşma-taraf eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)Zitvatorok Antlaşması - Avusturya
    • B)Bucaş Antlaşması - Lehistan
    • C)Vasvar Antlaşması - Venedik
    • D)Kasr-ı Şirin Antlaşması - İran
    • E)İstanbul Antlaşması (1700) - Rusya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Vasvar Antlaşması - Venedik

    Vasvar Antlaşması 1664'te Venedik ile değil Avusturya ile imzalanmıştır. B seçeneğindeki Bucaş gerçekten Lehistan ile, E seçeneğindeki 1700 İstanbul Antlaşması ise Rusya ile yapılmıştır; bu eşleştirmeler doğrudur.

  13. Soru 13

    Kolay

    Karlofça'da barış antlaşması imzalamayıp yalnızca iki yıllık ateşkes yapan ve Osmanlı Devleti ile 1700 yılında ayrı bir antlaşma imzalayan devlet aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Avusturya
    • B)Venedik
    • C)Lehistan
    • D)Fransa
    • E)Rusya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Rusya

    Karlofça'da barış yerine iki yıllık ateşkes imzalayan Rusya, kesin barışı 1700'de İstanbul Antlaşması ile yapmıştır. A, B ve C seçeneklerindeki Avusturya, Venedik ve Lehistan ise Karlofça'ya taraf olan devletlerdir; D seçeneğindeki Fransa savaşa katılmamıştır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nin Avusturya başkentini ikinci kez kuşattığı ve başarısızlıkla sonuçlanan sefer hangi yılda gerçekleşmiştir?

    • A)1663
    • B)1683
    • C)1699
    • D)1672
    • E)1606
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 1683

    II. Viyana Kuşatması 1683 yılında gerçekleşmiş ve bozgunla sonuçlanmıştır. C seçeneğindeki 1699 Karlofça Antlaşması'nın, E seçeneğindeki 1606 ise Zitvatorok Antlaşması'nın tarihidir; D seçeneğindeki 1672 Bucaş Antlaşması'na aittir.

  15. Soru 15

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nin Batı'da ilk kez büyük ölçüde toprak kaybettiği ve Duraklama Dönemi'nin sonu kabul edilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Zitvatorok Antlaşması
    • B)Vasvar Antlaşması
    • C)Bucaş Antlaşması
    • D)Karlofça Antlaşması
    • E)Pasarofça Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Karlofça Antlaşması

    1699 Karlofça Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin Batı'da ilk büyük toprak kaybıdır ve Duraklama Dönemi'nin sonunu belirler. A seçeneğindeki Zitvatorok'ta toprak kaybı yaşanmamıştır; E seçeneğindeki Pasarofça ise 1718 tarihli olup Gerileme Dönemi'ne aittir.

Sponsorlu