KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Duraklama Dönemi — Test 5

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Duraklama Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Osmanlı-Lehistan: Hotin (1621) ve Bucaş (1672), Merzifonlu Kara Mustafa Paşa ve II. Viyana Kuşatması (1683), Karlofça Antlaşması (1699) ve sonuçları, Köprülü Mehmed Paşa (1656–1661), Osmanlı-Venedik: Girit'in fethi (1645–1669), Kutsal İttifak (1684) ve on altı yıl savaşları, Osmanlı-İran antlaşmaları (1590–1639), Ordunun bozulması: kapıkulu ocakları ve tımar. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

2 kolay11 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    1683'teki II. Viyana Kuşatması sırasında ordusuyla şehrin yardımına gelerek Osmanlı kuvvetlerinin yenilgiye uğramasında belirleyici rol oynayan Lehistan kralı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)I. Leopold
    • B)I. Petro
    • C)XII. Şarl
    • D)Büyük Friedrich
    • E)Jan Sobieski
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Jan Sobieski

    Viyana'nın imdadına yetişen Lehistan Kralı Jan Sobieski komutasındaki kuvvetler Osmanlı ordusunun bozguna uğramasında etkili olmuştur. A seçeneğindeki I. Leopold kuşatılan Avusturya'nın hükümdarıdır; B seçeneğindeki I. Petro ise Rus çarı olup 1711 Prut Savaşı'nda Osmanlı ile karşı karşıya gelmiştir; D seçeneğindeki Büyük Friedrich XVIII. yüzyıl Prusya kralıdır.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti ile İran arasındaki XVII. yüzyıl mücadelelerinin nedenleri arasında gösterilemez?

    • A)Doğu ticaret yollarının denetimini elde tutma isteği
    • B)Mezhep farklılığına dayalı propaganda faaliyetleri
    • C)Kafkasya ve Azerbaycan üzerindeki egemenlik çekişmesinin sürmesi
    • D)İran'ın Osmanlı'ya karşı kurulan Kutsal İttifak'a katılması
    • E)İran'ın Anadolu'daki karışıklıkları desteklemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — İran'ın Osmanlı'ya karşı kurulan Kutsal İttifak'a katılması

    Kutsal İttifak, 1683 II. Viyana Kuşatması'ndan sonra Papa'nın girişimiyle Avrupa devletleri arasında kurulmuştur; İran bu ittifakta yer almamıştır. A ve C seçeneklerindeki ticaret yolları ile Kafkasya üzerindeki egemenlik çekişmesi ise savaşların başlıca nedenleridir.

  3. Soru 3

    Orta

    Karlofça Antlaşması'nda toprakların paylaşımıyla ilgili aşağıdaki eşleştirmelerden hangisi yanlıştır?

    • A)Avusturya - Macaristan ve Erdel
    • B)Lehistan - Mora ve Dalmaçya kıyıları
    • C)Venedik - Mora Yarımadası
    • D)Osmanlı Devleti - Temeşvar ve Banat bölgesi
    • E)Lehistan - Podolya ve Ukrayna
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Lehistan - Mora ve Dalmaçya kıyıları

    Mora ve Dalmaçya kıyıları Lehistan'a değil Venedik'e bırakıldığı için B seçeneğindeki eşleştirme yanlıştır. A seçeneğinde belirtildiği gibi Macaristan ve Erdel Avusturya'ya, E seçeneğinde belirtildiği gibi Podolya ve Ukrayna ise Lehistan'a verilmiştir; D seçeneğinde belirtildiği gibi Temeşvar ve Banat bölgesi de Osmanlı Devleti'nde kalmıştır.

  4. Soru 4

    Orta

    II. Osman'ın Hotin Seferi büyük bir toprak kazancı sağlamamış, sefer sonunda imzalanan antlaşmayla iki devlet arasındaki sınırlar korunmuştur. Bu sonuç aşağıdakilerden hangisinin göstergesi sayılabilir?

    • A)Lehistan'ın Osmanlı Devleti'ne bağlandığının
    • B)Osmanlı ordusunda ateşli silahların terk edildiğinin
    • C)Kapıkulu ordusunun eski savaş gücünü yitirdiğinin
    • D)Osmanlı Devleti'nin kuzeyde yayılma amacından vazgeçtiğinin
    • E)Lehistan'ın Kutsal İttifak'a katıldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kapıkulu ordusunun eski savaş gücünü yitirdiğinin

    Kalabalık bir orduyla çıkılan seferden sonuç alınamaması, kapıkulu ordusunun eski etkinliğini kaybettiğini gösterir; nitekim padişah da bu nedenle yeni bir ordu kurmayı düşünmüştür. A yanlıştır; Lehistan Osmanlı'ya bağlanmamıştır. E de yanlıştır; Kutsal İttifak 1683'ten sonra kurulmuştur.

  5. Soru 5

    Orta

    II. Viyana Kuşatması'nın bozgunla sonuçlanmasından kısa süre sonra Osmanlı Devleti'nde padişah değişikliği yaşanmış ve IV. Mehmed tahttan indirilmiştir. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Askerî başarısızlıkların iç siyasi dengeleri doğrudan etkilediğinin
    • B)Padişahların ordu komutanlığını bıraktığının
    • C)Kapıkulu ocaklarının bu dönemde dağıtıldığının
    • D)Avusturya'nın Osmanlı Devleti'nin iç işlerine doğrudan müdahale ettiğinin
    • E)Saltanat veraset sisteminin değiştirildiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Askerî başarısızlıkların iç siyasi dengeleri doğrudan etkilediğinin

    Cephedeki başarısızlığın tahtın el değiştirmesine yol açması, askerî yenilgilerin doğrudan siyasi sonuçlar doğurduğunu gösterir. C yanlıştır; kapıkulu ocakları dağıtılmamıştır. E de yanlıştır; veraset sistemi bu olay nedeniyle değiştirilmiş değildir.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi II. Viyana Kuşatması'nın başarısızlıkla sonuçlanmasının nedenleri arasında gösterilemez?

    • A)Kuşatmada surları yıkacak ağır topların kullanılmaması
    • B)Kırım kuvvetlerinin kendilerinden bekleneni yapmaması
    • C)Lehistan kralının ordusuyla şehrin yardımına gelmesi
    • D)Kuşatmanın uzun sürmesi ve hazırlığın yetersiz kalması
    • E)Osmanlı ordusunun İran cephesinde savaşıyor olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Osmanlı ordusunun İran cephesinde savaşıyor olması

    1683'te İran cephesinde bir savaş bulunmamaktadır; Kasr-ı Şirin'den sonra doğu sınırı uzun süre sakin kalmıştır. A ve C seçeneklerindeki ağır top eksikliği ile Lehistan kralının yardıma gelmesi ise bozgunun bilinen nedenleri arasındadır.

  7. Soru 7

    Orta

    Karlofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti'ne bağlı bir voyvodalık olan Erdel, Avusturya yönetimine bırakılmıştır. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisiyle sonuçlanmıştır?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Balkanlar'daki bütün topraklarını bir anda yitirmesiyle
    • B)Avusturya'nın Osmanlı Devleti'ne vergi ödemeye başlamasıyla
    • C)Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki bağlı yönetimlerini kaybetmesiyle
    • D)Erdel'in bağımsız bir krallık hâline gelmesiyle
    • E)Macaristan'ın Osmanlı Devleti'ne yeniden bağlanmasıyla
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki bağlı yönetimlerini kaybetmesiyle

    Erdel'in elden çıkması, Osmanlı'nın Orta Avrupa'daki bağlı yönetimlerini yitirmesi anlamına gelir. A yanlıştır; Balkanlar'ın büyük bölümü hâlâ Osmanlı Devleti'ndedir. D de yanlıştır; Erdel bağımsız olmamış, Avusturya yönetimine girmiştir.

  8. Soru 8

    Orta

    Karlofça Antlaşması ile Macaristan ve Erdel Avusturya'ya bırakılmış, ancak Temeşvar ve Banat bölgesi Osmanlı Devleti'nde kalmıştır. Buna göre aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin bölgeyle bağını tümüyle koparmadığı
    • B)Avusturya'nın Osmanlı egemenliğini tanıdığı
    • C)Macaristan'ın bağımsız bir devlet hâline geldiği
    • D)Osmanlı Devleti'nin Balkan topraklarından tamamen çekildiği
    • E)Erdel'in Venedik yönetimine bırakıldığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Osmanlı Devleti'nin bölgeyle bağını tümüyle koparmadığı

    Temeşvar ve Banat'ın Osmanlı'da kalması, devletin Orta Avrupa'daki varlığının tümüyle sona ermediğini gösterir. C yanlıştır; Macaristan bağımsız olmamış, Avusturya'ya bırakılmıştır. E de yanlıştır; Erdel Venedik'e değil Avusturya'ya verilmiştir.

  9. Soru 9

    Orta

    Karlofça Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin birden çok Avrupa devletiyle aynı masada, arabulucular gözetiminde yürüttüğü görüşmeler sonunda imzalanmıştır. Bu durum Osmanlı diplomasisi açısından aşağıdakilerden hangisini göstermektedir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da daimî elçilikler açtığını
    • B)Antlaşma şartlarının Osmanlı Devleti'nce belirlendiğini
    • C)Çok taraflı bir barış konferansına ilk kez katıldığını
    • D)Avrupa devletlerinin Osmanlı himayesini kabul ettiğini
    • E)Kapitülasyonların bu görüşmelerde kaldırıldığını
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Çok taraflı bir barış konferansına ilk kez katıldığını

    Karlofça, Osmanlı Devleti'nin çok taraflı bir barış konferansına katıldığı ilk örnektir. A yanlıştır; Avrupa'da daimî elçilikler ancak III. Selim döneminde, 1793'ten itibaren açılmıştır. B de yanlıştır; şartları belirleyen taraf Osmanlı Devleti değildir.

  10. Soru 10

    Orta

    Osmanlı Devleti 1672'de Lehistan üzerine sefer düzenlemiş ve bu sefer Bucaş Antlaşması ile sonuçlanmıştır. Seferin düzenlenmesinde etkili olan gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Lehistan'ın Kutsal İttifak'a katılması
    • B)Avusturya'nın Vasvar Antlaşması'nın hükümlerini uygulamaktan kaçınması
    • C)Rusya'nın Azak Kalesi'ni ele geçirmesi
    • D)Venedik'in Çanakkale Boğazı'nı kapatması
    • E)Ukrayna Kazaklarının Osmanlı Devleti'nden yardım istemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ukrayna Kazaklarının Osmanlı Devleti'nden yardım istemesi

    Lehistan baskısı altındaki Ukrayna Kazakları Osmanlı Devleti'nden yardım isteyince sefer düzenlenmiştir. A yanlıştır; Kutsal İttifak 1684'te, yani seferden sonra kurulmuştur. C de yanlıştır; Azak Kalesi 1696'da Rusya tarafından ele geçirilmiş, 1700 İstanbul Antlaşması ile de Rusya'ya bırakılmıştır; her iki tarih de 1672'deki seferden sonradır.

  11. Soru 11

    Orta

    Kasr-ı Şirin Antlaşması'ndan sonra Osmanlı Devleti ile İran arasında uzun yıllar büyük çaplı bir savaş yaşanmamıştır. Bu durumun Osmanlı Devleti açısından sonucu aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Doğu ticaret yollarının tümüyle Osmanlı Devleti'nin denetimine girmesi
    • B)İran'ın Osmanlı Devleti'ne vergi vermeye başlaması
    • C)Anadolu'daki Celali isyanlarının tümüyle sona ermesi
    • D)Kafkasya'nın bütünüyle Osmanlı topraklarına katılması
    • E)Doğu sınırının güvenliğinin sağlanarak batıya yönelinebilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Doğu sınırının güvenliğinin sağlanarak batıya yönelinebilmesi

    Doğu sınırının uzun süre sakin kalması, Osmanlı Devleti'nin askerî gücünü Avusturya, Venedik ve Lehistan cephelerinde kullanabilmesine imkân vermiştir. B yanlıştır; antlaşmada İran'ın vergi ödemesi öngörülmemiştir. D de yanlıştır; Kafkasya bütünüyle Osmanlı topraklarına katılmamıştır.

  12. Soru 12

    Orta

    II. Viyana Kuşatması'nın başarısızlıkla sonuçlanmasının ardından Osmanlı Devleti'ne karşı kurulan Kutsal İttifak'ta aşağıdaki devletlerden hangisi yer almamıştır?

    • A)Avusturya
    • B)İsveç
    • C)Venedik
    • D)Lehistan
    • E)Rusya
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İsveç

    Kutsal İttifak Papa'nın girişimiyle Avusturya, Venedik, Lehistan ve Malta arasında kurulmuş, 1686'da Rusya da katılmıştır. İsveç bu ittifakta yer almamıştır; E seçeneğindeki Rusya ise Azak yönünde harekete geçerek ittifakın parçası olmuştur.

  13. Soru 13

    Zor

    Karlofça Antlaşması'ndan sonra Osmanlı Devleti Avrupa'daki siyasi gelişmeleri yakından izleme ihtiyacı duymuş, elçilik ve görüşme yollarına daha çok başvurmuştur. Bu değişimin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sorunların yalnızca askerî güçle çözülemeyeceğinin anlaşılması
    • B)Avrupa devletlerinin Osmanlı himayesine girmek istemesi
    • C)Kapitülasyonların Osmanlı Devleti tarafından kaldırılmak istenmesi
    • D)Osmanlı ordusunun bütünüyle dağıtılmış olması
    • E)Avrupa'da mezhep savaşlarının yeniden başlaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sorunların yalnızca askerî güçle çözülemeyeceğinin anlaşılması

    Uzun savaşlarda alınan yenilgiler, meselelerin yalnızca silahla çözülemeyeceğini göstermiş ve diplomasiye ağırlık verilmesine yol açmıştır. B yanlıştır; Avrupa devletlerinin böyle bir talebi olmamıştır. D de yanlıştır; ordu dağıtılmamış, yalnızca eski üstünlüğünü yitirmiştir.

  14. Soru 14

    Orta

    Osmanlı Devleti'nin 1672'de Lehistan ile imzaladığı ve Podolya'yı topraklarına kattığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Hotin Antlaşması
    • B)Zitvatorok Antlaşması
    • C)Vasvar Antlaşması
    • D)Bucaş Antlaşması
    • E)Karlofça Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bucaş Antlaşması

    1672'de Lehistan ile imzalanan Bucaş Antlaşması ile Podolya Osmanlı Devleti'ne bırakılmıştır. A seçeneğindeki Hotin Antlaşması 1621'de II. Osman döneminde yapılmıştır; C seçeneğindeki Vasvar ise 1664'te Avusturya ile imzalanmıştır.

  15. Soru 15

    Zor

    Osmanlı Devleti XVII. yüzyılda kimi zaman doğuda İran, batıda ise Avusturya ile aynı yıllarda savaşmak zorunda kalmıştır. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulabilir?

    • A)Askerî ve mali kaynakların iki cephe arasında bölünmesine
    • B)Kapıkulu ocaklarında devşirme kuralına sıkı biçimde uyulmasına
    • C)Anadolu'da tarımsal üretimin belirgin biçimde artmasına
    • D)Avrupa'da yeni ittifaklar kurularak sınırların genişletilmesine
    • E)Deniz ticaretinin Osmanlı lehine yeniden düzenlenmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Askerî ve mali kaynakların iki cephe arasında bölünmesine

    İki cepheli savaş, sınırlı olan asker ve para kaynaklarının bölünmesine yol açarak her iki cephede de kesin sonuç alınmasını güçleştirmiştir. C yanlıştır; savaşların uzaması ve vergi yükü üretimi artırmamıştır. D de yanlıştır; bu dönemde Osmanlı Devleti Avrupa'da kalıcı bir genişleme sağlayamamıştır.

Sponsorlu