KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Duraklama Dönemi — Test 6

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Duraklama Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Karlofça Antlaşması (1699) ve sonuçları, Köprülü Fazıl Ahmed Paşa (1661–1676), Merzifonlu Kara Mustafa Paşa ve II. Viyana Kuşatması (1683), Kutsal İttifak (1684) ve on altı yıl savaşları, Osmanlı-Venedik: Girit'in fethi (1645–1669), Osmanlı-İran antlaşmaları (1590–1639), Osmanlı-Lehistan: Hotin (1621) ve Bucaş (1672), Osmanlı-Avusturya: 1593–1606 savaşları ve Zitvatorok. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

4 kolay7 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    XVII. yüzyılda tımar topraklarının, savaşta yararlılık gösterenler yerine merkezdeki nüfuzlu kişilere dağıtılması yaygınlaşmıştır. Bu uygulamanın aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?

    • A)Kapıkulu ocaklarının tamamen kaldırılmasına
    • B)Devlet gelirlerinin büyük ölçüde dış borçlarla karşılanmasına
    • C)Eyalet askerlerinin azalarak taşrada güvenliğin bozulmasına
    • D)Osmanlı ordusunun Avrupa tarzında yeniden düzenlenmesine
    • E)Ülke genelinde toprakların köylülere mülk olarak dağıtılmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Eyalet askerlerinin azalarak taşrada güvenliğin bozulmasına

    Tımarların hak edenlere verilmemesi tımarlı sipahi sayısını azaltmış, taşrada asayiş bozulmuş ve tarımsal üretim gerilemiştir. B seçeneği dönemle bağdaşmaz; Osmanlı Devleti ilk dış borcu 1854'te Kırım Savaşı sırasında almıştır.

  2. Soru 2

    Orta

    1664'te Avusturya ile imzalanan Vasvar Antlaşması ile Uyvar ve Novigrad kaleleri Osmanlı Devleti'nde kalmış, Avusturya savaş tazminatı ödemeyi kabul etmiştir. Buna göre Vasvar Antlaşması için aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Duraklama Dönemi'nde Avusturya karşısında kazançlı çıkılan son antlaşma olduğu
    • B)Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki topraklarının tamamını kaybettiği
    • C)Avusturya'nın Osmanlı Devleti'nin himayesine girmeyi kabul ettiği
    • D)Osmanlı Devleti'nin tarihinde ilk kez toprak kaybettiği
    • E)Kutsal İttifak'ın bu antlaşmayla dağıldığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Duraklama Dönemi'nde Avusturya karşısında kazançlı çıkılan son antlaşma olduğu

    Vasvar, Duraklama Dönemi'nde Osmanlı'nın Avusturya karşısında üstün konumda imzaladığı son antlaşmadır; bundan sonra bu cephede kayıplar başlamıştır. D seçeneği yanlıştır; geniş çaplı toprak kaybı 1699 Karlofça ile yaşanmıştır.

  3. Soru 3

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi Duraklama Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nin toprak kazandığı gelişmelerden biri değildir?

    • A)Uyvar Kalesi'nin fethedilmesi
    • B)Girit adasının Osmanlı topraklarına katılması
    • C)Podolya'nın Osmanlı Devleti'ne bırakılması
    • D)Mora Yarımadası'nın Venedik'e bırakılması
    • E)Kanije Kalesi'nin ele geçirilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Mora Yarımadası'nın Venedik'e bırakılması

    Mora'nın Venedik'e bırakılması bir kazanç değil, Karlofça Antlaşması ile yaşanan toprak kaybıdır. A ve C seçeneklerindeki Uyvar'ın fethi ile Podolya'nın alınması ise bu dönemin toprak kazançlarıdır.

  4. Soru 4

    Orta

    Rusya, Karlofça'dan sonra 1700'de imzalanan İstanbul Antlaşması ile Azak Kalesi ve çevresini ele geçirmiştir. Rusya'nın bu kaleyi elde etmekteki temel amacı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Balkanlarda Ortodoksları koruma hakkı elde etmek
    • B)Osmanlı Devleti'nden ticari ayrıcalıklar koparmak
    • C)Karadeniz'e açılarak sıcak denizlere inmek
    • D)Lehistan üzerindeki egemenliğini pekiştirmek
    • E)İran ile kurulacak ittifakı güçlendirmek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Karadeniz'e açılarak sıcak denizlere inmek

    Azak Kalesi, Rusya'nın Karadeniz'e ulaşma ve sıcak denizlere inme siyasetinin ilk büyük adımıdır. A yanlıştır; Ortodoksları koruma iddiası 1774 Küçük Kaynarca ile gündeme gelmiştir. B de yanlıştır; Rusya'ya kapitülasyon verilmesi yine Küçük Kaynarca'nın sonucudur.

  5. Soru 5

    Orta

    Karlofça Antlaşması'ndan sonra Osmanlı Devleti'nin dış politikasında belirgin bir amaç değişikliği yaşanmıştır. Bu değişiklik aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

    • A)Avrupa'da yeni fetihler yapma hedefinin öne çıkması
    • B)Doğuda İran ile mücadelenin öncelikli hâle gelmesi
    • C)Akdeniz'de yeni adalar ele geçirilmesinin amaçlanması
    • D)Avrupa devletleriyle bütün ilişkilerin kesilmesi
    • E)Kaybedilen toprakları geri alma çabasının öne çıkması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kaybedilen toprakları geri alma çabasının öne çıkması

    Karlofça'dan sonra Osmanlı Devleti'nin temel hedefi yeni fetihler değil, kaybettiği toprakları geri almak olmuştur. A yanlıştır; fetih siyaseti terk edilmiştir. D de yanlıştır; ilişkiler kesilmemiş, tersine Avrupa ile diplomasiye daha çok önem verilmeye başlanmıştır.

  6. Soru 6

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi IV. Murad Dönemi'nde gerçekleşen gelişmeler arasında yer almaz?

    • A)Revan'ın Osmanlı topraklarına katılması
    • B)Bağdat Seferi'nin düzenlenmesi
    • C)Girit'in fethine başlanması
    • D)Kasr-ı Şirin Antlaşması'nın imzalanması
    • E)Koçi Bey'in risalesini padişaha sunması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Girit'in fethine başlanması

    Girit'in fethine 1645'te Sultan İbrahim döneminde başlanmıştır; IV. Murad 1640'ta ölmüştür. A ve D seçeneklerindeki Revan'ın alınması ve Kasr-ı Şirin Antlaşması ise doğrudan IV. Murad döneminin gelişmeleridir.

  7. Soru 7

    Kolay

    Karlofça Antlaşması'nın imzalandığı sırada Osmanlı Devleti'nin sadrazamlık görevinde bulunan devlet adamı aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
    • B)Köprülü Fazıl Ahmed Paşa
    • C)Köprülü Mehmed Paşa
    • D)Amcazade Hüseyin Paşa
    • E)Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Amcazade Hüseyin Paşa

    Karlofça Antlaşması 1699'da Amcazade Hüseyin Paşa'nın sadrazamlığı sırasında imzalanmıştır. A seçeneğindeki Merzifonlu Kara Mustafa Paşa 1683 Viyana bozgunundan sonra idam edilmiştir; E seçeneğindeki Nevşehirli Damat İbrahim Paşa ise Lale Devri'nin sadrazamıdır.

  8. Soru 8

    Kolay

    Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında 1593'te başlayan uzun savaş dönemi, 1606'da imzalanan bir antlaşmayla sona ermiştir. Bu antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Vasvar Antlaşması
    • B)Zitvatorok Antlaşması
    • C)Karlofça Antlaşması
    • D)Bucaş Antlaşması
    • E)Kasr-ı Şirin Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Zitvatorok Antlaşması

    1593-1606 arasındaki Osmanlı-Avusturya savaşları Zitvatorok Antlaşması ile sona ermiştir. A seçeneğindeki Vasvar 1664, C seçeneğindeki Karlofça ise 1699 tarihlidir; E seçeneğindeki Kasr-ı Şirin ise Avusturya ile değil, 1639'da İran ile imzalanmıştır.

  9. Soru 9

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nin XVII. yüzyıl sonunda Avrupa karşısında savunmaya çekildiğinin göstergesi değildir?

    • A)Karlofça ile geniş toprakların birden çok devlete bırakılması
    • B)Sınır boylarındaki kalelerin onarımına ağırlık verilmesi
    • C)II. Viyana Kuşatması'ndan sonra sürekli geri çekilinmesi
    • D)Barış görüşmelerinde arabulucu devletlerin devreye girmesi
    • E)Uyvar Kalesi'nin Avusturya'dan alınarak fethedilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Uyvar Kalesi'nin Avusturya'dan alınarak fethedilmesi

    Uyvar'ın 1663'te fethi, Osmanlı Devleti'nin hâlâ ileri harekât yapabildiği bir aşamayı yansıtır ve savunmaya çekilmenin göstergesi olamaz. A ve C seçeneklerindeki toprak kayıpları ve sürekli geri çekilme ise savunma konumunun açık kanıtlarıdır.

  10. Soru 10

    Orta

    1697'de Avusturya karşısında alınan Zenta yenilgisi, uzun süredir devam eden savaşların Osmanlı Devleti aleyhine sonuçlanmasında belirleyici olmuştur. Bu yenilgi aşağıdakilerden hangisine ortam hazırlamıştır?

    • A)II. Viyana Kuşatması'nın başlatılmasına
    • B)Kutsal İttifak'ın kurulmasına
    • C)Karlofça Antlaşması'nın imzalanmasına
    • D)Vasvar Antlaşması'nın yenilenmesine
    • E)Girit adasının Venedik'e bırakılmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Karlofça Antlaşması'nın imzalanmasına

    Zenta yenilgisinden sonra barış zorunlu hâle gelmiş ve 1699'da Karlofça Antlaşması imzalanmıştır. A yanlıştır; II. Viyana Kuşatması 1683'te, yani Zenta'dan önce gerçekleşmiştir. B de yanlıştır; Kutsal İttifak 1684'te kurulmuştur.

  11. Soru 11

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi Osmanlı Devleti'nde Duraklama Dönemi'nin iç nedenleri arasında gösterilemez?

    • A)Doğal sınırlara ulaşılması ve güçlü devletlerle komşu olunması
    • B)Tımar sisteminin bozularak eski işlevini yitirmesi
    • C)Devşirme sisteminin kurallarına uyulmaması ve bozulması
    • D)Saray çevresinin devlet yönetiminde etkili olması
    • E)İlmiye sınıfında liyakat ilkesinin terk edilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Doğal sınırlara ulaşılması ve güçlü devletlerle komşu olunması

    Doğal sınırlara ulaşılması ve güçlü devletlerle komşu olunması dış nedenler arasında sayılır. B ve C seçeneklerindeki tımar ve devşirme sistemlerindeki bozulmalar ise doğrudan iç yapıya ilişkin nedenlerdir.

  12. Soru 12

    Orta

    Mora Yarımadası'nın Karlofça Antlaşması ile Venedik'e bırakılması Osmanlı Devleti açısından önemli bir kayıp olmuştur. Bu kaybın aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulabilir?

    • A)Girit adasının da Venedik yönetimine geçmesine
    • B)Doğu Akdeniz'deki Osmanlı üstünlüğünün sarsılmasına
    • C)Venedik'in Kutsal İttifak'tan ayrılmasına
    • D)Osmanlı donanmasının bütünüyle dağıtılmasına
    • E)Ege Denizi'ndeki adaların tamamının Venedik'e bırakılmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Doğu Akdeniz'deki Osmanlı üstünlüğünün sarsılmasına

    Mora'nın elden çıkması, Osmanlı Devleti'nin Doğu Akdeniz'deki hâkim konumunu zayıflatmıştır. A yanlıştır; Girit bu antlaşmayla el değiştirmemiş, Osmanlı Devleti'nde kalmıştır. E de yanlıştır; Ege adalarının tamamı Venedik'e bırakılmamıştır.

  13. Soru 13

    Zor

    Karlofça Antlaşması ile ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. Osmanlı Devleti Batı'da ilk kez büyük ölçüde toprak kaybetmiştir. II. Osmanlı Devleti'nin Avrupa'daki üstünlüğü sona ermiştir. III. Antlaşma Rusya'nın da taraf olmasıyla imzalanmıştır.

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve II
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — I ve II

    Karlofça, Osmanlı'nın Batı'da büyük çaplı ilk toprak kaybı olup Avrupa'daki üstünlüğünün sona erdiğini göstermiştir. III numaralı yargı yanlıştır; Karlofça Antlaşması Avusturya, Venedik ve Lehistan ile imzalanmış, Rusya ise Karlofça'da yalnızca iki yıllık ateşkes imzalamış, barışı 1700 İstanbul Antlaşması ile ayrıca yapmıştır. Bu nedenle III'ü içeren D ve E seçenekleri elenir.

  14. Soru 14

    Kolay

    II. Viyana Kuşatması'nın ardından Papa'nın çağrısıyla Osmanlı Devleti'ne karşı kurulan Avrupa birliğine verilen ad aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Haçlı Birliği
    • B)Kutsal İttifak
    • C)Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu
    • D)Avrupa Uyumu
    • E)Üçlü İttifak
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Kutsal İttifak

    1684'te Papa'nın girişimiyle kurulan birlik Kutsal İttifak adını taşır. C seçeneğindeki Kutsal Roma Cermen İmparatorluğu bir ittifak değil, Orta Avrupa'da uzun süre varlığını sürdüren siyasi yapıdır; E seçeneğindeki Üçlü İttifak ise I. Dünya Savaşı öncesinde kurulan bloklardan biridir.

  15. Soru 15

    Orta

    Zitvatorok Antlaşması ile Avusturya'nın Osmanlı Devleti'ne ödemekte olduğu yıllık vergi kaldırılmış, ayrıca Avusturya arşidükü protokol bakımından Osmanlı padişahına denk sayılmıştır. Bu durumun aşağıdakilerden hangisinin göstergesi olduğu savunulabilir?

    • A)Avusturya'nın Osmanlı Devleti'nin himayesine girmeyi kabul ettiğinin
    • B)Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'da geniş topraklar kazanmayı sürdürdüğünün
    • C)İki devlet arasındaki bütün ticari ilişkilerin kesildiğinin
    • D)Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısındaki siyasi üstünlüğünün zayıfladığının
    • E)Avusturya'nın Kutsal İttifak'tan ayrılmayı kabul ettiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısındaki siyasi üstünlüğünün zayıfladığının

    Vergi yükümlülüğünün kalkması ve hükümdarların denk sayılması, Osmanlı'nın Avusturya üzerindeki üstün konumunun sarsıldığını gösterir. E seçeneği dönem bakımından uygun değildir; Kutsal İttifak 1683 Viyana Kuşatması'ndan sonra kurulmuştur.

Sponsorlu