KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Duraklama Dönemi — Test 7

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Duraklama Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Ordunun bozulması: kapıkulu ocakları ve tımar, Karlofça Antlaşması (1699) ve sonuçları, Köprülü Mehmed Paşa (1656–1661), Merzifonlu Kara Mustafa Paşa ve II. Viyana Kuşatması (1683), Osmanlı-Lehistan: Hotin (1621) ve Bucaş (1672), Kemankeş Kara Mustafa Paşa ve Tarhuncu Ahmed Paşa (maliye ıslahatları), Köprülü Fazıl Ahmed Paşa (1661–1676), Osmanlı-Venedik: Girit'in fethi (1645–1669). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

4 kolay7 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Hotin Seferi'nin ardından askerî düzeni yeniden kurmak isteyen II. Osman yeni bir ordu oluşturma hazırlığına girişmiş, bu durumdan rahatsız olan kapıkulu askerleri 1622'de padişahı tahttan indirerek öldürmüştür. Bu olay aşağıdakilerden hangisinin kanıtı sayılabilir?

    • A)Osmanlı ordusunun Avrupa karşısındaki üstünlüğünü koruduğunun
    • B)Padişahların ordu üzerindeki denetimini artırdığının
    • C)Taşradaki yerel güçlerin merkeze bağlılığının pekiştiğinin
    • D)Devşirme usulünün bu dönemde tamamen kaldırıldığının
    • E)Askerî ocakların yönetim üzerinde belirleyici bir güç hâline geldiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Askerî ocakların yönetim üzerinde belirleyici bir güç hâline geldiğinin

    Bir padişahın ıslahat girişimi nedeniyle askerler tarafından tahttan indirilip öldürülmesi, ocakların siyasi bir güç merkezine dönüştüğünü gösterir. B seçeneği olayın sonucuyla çelişmektedir; padişahın denetimi artmamış, tersine sarsılmıştır.

  2. Soru 2

    Kolay

    Osmanlı Devleti ile Avusturya arasında 1593-1606 yılları arasında süren ve Zitvatorok Antlaşması ile sona eren savaşlar tarihte hangi adla anılır?

    • A)Otuz Yıl Savaşları
    • B)On Beş Yıl Savaşları
    • C)Yedi Yıl Savaşları
    • D)Yüz Yıl Savaşları
    • E)Kutsal İttifak Savaşları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — On Beş Yıl Savaşları

    1593-1606 arasındaki Osmanlı-Avusturya mücadelesi On Beş Yıl Savaşları olarak anılır. Bu ad Macar tarihçiliğinde savaşın 1591'deki sınır çatışmalarından itibaren sayılmasından gelir; Türkçe kaynaklarda aynı mücadele Uzun Savaş (Uzun Türk Savaşı) olarak da anılır. A seçeneğindeki Otuz Yıl Savaşları 1618-1648 arasında Avrupa'da mezhep çatışmaları ekseninde yaşanmıştır; E seçeneğindeki Kutsal İttifak Savaşları ise 1683-1699 dönemini kapsar.

  3. Soru 3

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi Karlofça Antlaşması'nın sonuçları arasında gösterilemez?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Orta Avrupa'daki egemenliğinin sona ermesi
    • B)Avusturya'nın Macaristan üzerindeki gücünü artırması
    • C)Osmanlı Devleti'nin savunma siyasetine yönelmesi
    • D)Kırım Hanlığı'nın Rusya topraklarına katılması
    • E)Venedik'in Mora Yarımadası'na yerleşmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Kırım Hanlığı'nın Rusya topraklarına katılması

    Kırım'ın Rusya'ya katılması 1783'te, yani Karlofça'dan çok sonra gerçekleşmiştir ve bu antlaşmanın sonucu değildir. A ve E seçeneklerindeki gelişmeler ise doğrudan Karlofça'nın sonuçlarıdır.

  4. Soru 4

    Zor

    XVII. yüzyıl Osmanlı ıslahatları büyük ölçüde askerî düzeni ve maliyeyi eski hâline getirmeyi amaçlamış; eğitim, bilim ve teknoloji alanında yeni bir arayışa girilmemiştir. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulabilir?

    • A)Kapıkulu ocaklarının bu yüzyılda işlevini yitirerek kaldırılmasına
    • B)Osmanlı Devleti ile Avrupa arasındaki teknik farkın kapanmamasına
    • C)Avrupa'dan uzmanların ülkeye çağrılmasına
    • D)Medreselerde pozitif bilimlere ağırlık verilmesine
    • E)Devletin denizlerde yeniden üstünlük kurmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Osmanlı Devleti ile Avrupa arasındaki teknik farkın kapanmamasına

    Teknoloji ve eğitim alanına yönelmeyen ıslahatlar, Avrupa'da hızla ilerleyen askerî ve bilimsel gelişmenin gerisinde kalınmasını önleyememiştir. C yanlıştır; Avrupa'dan uzman getirilmesi XVIII. yüzyıl uygulamasıdır. D de yanlıştır; medreselerde pozitif bilimlerin ağırlığı bu yüzyılda artmamıştır.

  5. Soru 5

    Zor

    Aşağıdaki gelişmelerin kronolojik sırası hangi seçenekte doğru olarak verilmiştir? I. Bucaş Antlaşması'nın imzalanması II. Vasvar Antlaşması'nın imzalanması III. Karlofça Antlaşması'nın imzalanması IV. II. Viyana Kuşatması'nın yapılması

    • A)II - I - IV - III
    • B)I - II - IV - III
    • C)IV - II - I - III
    • D)II - IV - I - III
    • E)I - IV - II - III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — II - I - IV - III

    Vasvar 1664, Bucaş 1672, II. Viyana Kuşatması 1683 ve Karlofça 1699 tarihlidir; doğru sıra II-I-IV-III biçimindedir. B seçeneği Bucaş'ı Vasvar'dan önceye almaktadır; C seçeneği ise Viyana Kuşatması'nı en başa yerleştirdiği için yanlıştır.

  6. Soru 6

    Orta

    XVII. yüzyıl ortalarında Venedik donanmasının Çanakkale Boğazı'nı kapatması İstanbul'da ciddi sıkıntılara yol açmıştır. Bu sıkıntının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Boğazın kapanmasıyla Karadeniz üzerinden yürütülen ticaretin sona ermesi
    • B)İstanbul'daki kapıkulu ocaklarının dağıtılmak istenmesi
    • C)Venedik'in İstanbul'u karadan kuşatma altına alması
    • D)Osmanlı ordusunun İran cephesine kaydırılmış olması
    • E)Başkentin ihtiyaç maddelerinin önemli bölümünün deniz yoluyla gelmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Başkentin ihtiyaç maddelerinin önemli bölümünün deniz yoluyla gelmesi

    İstanbul'un beslenmesi büyük ölçüde deniz yoluyla taşınan ürünlere bağlı olduğundan boğazın kapanması iaşe sıkıntısı doğurmuştur. C yanlıştır; Venedik'in İstanbul'u karadan kuşatması söz konusu değildir. A da yanlıştır; Çanakkale Boğazı'nın kapanması Karadeniz ile İstanbul arasındaki ulaşımı değil, Akdeniz (özellikle Mısır) üzerinden başkente gelen tahıl ve ihtiyaç maddelerinin akışını kesmiştir.

  7. Soru 7

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nde şehzadeyken sancağa gönderilen ve bu usule göre yetişen son padişah aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)II. Selim
    • B)III. Mehmed
    • C)I. Ahmed
    • D)IV. Murad
    • E)II. Osman (Genç Osman)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — III. Mehmed

    Sancağa çıkarak yönetim deneyimi kazanan son padişah III. Mehmed'dir; ondan sonra bu usul terk edilmiştir. C seçeneğindeki I. Ahmed sancağa çıkmadan tahta geçmiş ve döneminde ekber ve erşed usulü benimsenmiştir; E seçeneğindeki II. Osman ise kafes usulünün uygulandığı yıllarda tahta çıkmıştır.

  8. Soru 8

    Orta

    1606 Zitvatorok Antlaşması'yla Eğri, Kanije ve Estergon kaleleri Osmanlı Devleti'nde kalmıştır. Yalnızca bu maddeye bakılarak aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

    • A)Avusturya'nın Osmanlı Devleti'ne bağlandığı
    • B)Osmanlı Devleti'nin savaştan toprak kaybetmeden çıktığı
    • C)Avusturya'nın Erdel üzerinde egemenlik kurduğu
    • D)Avusturya'nın Macaristan'daki egemenliğinin sona erdiği
    • E)İki devlet arasındaki savaşların bir daha yaşanmadığı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Osmanlı Devleti'nin savaştan toprak kaybetmeden çıktığı

    Söz konusu kalelerin Osmanlı'da kalması, uzun savaşlardan toprak kaybı olmadan çıkıldığını gösterir. C yanlıştır; Erdel bu antlaşmayla Avusturya egemenliğine girmemiştir. E de yanlıştır; iki devlet 1663-1664 ve 1683-1699'da yeniden savaşmıştır.

  9. Soru 9

    Kolay

    Karlofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti'nin Avusturya'ya bıraktığı topraklar aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Mora Yarımadası
    • B)Podolya
    • C)Azak Kalesi
    • D)Macaristan ve Erdel
    • E)Kırım Yarımadası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Macaristan ve Erdel

    Karlofça'da Temeşvar dışındaki Macaristan ve Erdel Avusturya'ya bırakılmıştır. A seçeneğindeki Mora Venedik'e, B seçeneğindeki Podolya ise Lehistan'a verilmiştir.

  10. Soru 10

    Zor

    XVII. yüzyılda kapıkulu asker sayısı sürekli artmış, devşirme kurallarına uyulmayarak askerlikle ilgisi olmayan kişiler de ocaklara alınmıştır. Bu durumun aşağıdakilerden hangisine yol açtığı söylenebilir?

    • A)Taşrada tımarlı sipahi sayısının hızla artarak orduyu güçlendirmesine
    • B)Ordunun Avrupa örnek alınarak yeniden yapılandırılmasına
    • C)Savaşlarda ateşli silah kullanımının tamamen terk edilmesine
    • D)Devlet gelirlerinin düzenli biçimde artarak bütçenin denkleşmesine
    • E)Hazinenin ulufe yükünün artmasına ve ordunun niteliğinin düşmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Hazinenin ulufe yükünün artmasına ve ordunun niteliğinin düşmesine

    Ocak mevcudunun niteliksiz biçimde büyümesi hem maaş giderlerini artırmış hem de ordunun savaş gücünü zayıflatmıştır. A seçeneği yanlıştır; aynı dönemde tımar sistemi bozulduğu için eyalet askerleri azalmıştır.

  11. Soru 11

    Kolay

    I. Ahmed Dönemi'nde Anadolu'daki Celali İsyanları'nı sert yöntemlerle bastırmasıyla tanınan devlet adamı hangisidir?

    • A)Tarhuncu Ahmed Paşa
    • B)Merzifonlu Kara Mustafa Paşa
    • C)Kuyucu Murad Paşa
    • D)Baltacı Mehmed Paşa
    • E)Köprülü Fazıl Ahmed Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Kuyucu Murad Paşa

    Kuyucu Murad Paşa, I. Ahmed Dönemi'nde Celali isyanlarını şiddet yoluyla bastırmıştır. A seçeneğindeki Tarhuncu Ahmed Paşa mali alandaki bütçe çalışmasıyla, B seçeneğindeki Merzifonlu ise 1683 Viyana Kuşatması ile tanınır.

  12. Soru 12

    Orta

    Karlofça'da barış antlaşmasını imzalamayıp yalnızca iki yıllık ateşkes yapan Rusya ile 1700 yılında imzalanan İstanbul Antlaşması'yla Osmanlı Devleti aşağıdakilerden hangisini Rusya'ya bırakmıştır?

    • A)Kırım Yarımadası
    • B)Kefe Limanı
    • C)Azak Kalesi
    • D)Podolya
    • E)Mora Yarımadası
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Azak Kalesi

    1700 İstanbul Antlaşması ile Azak Kalesi Rusya'ya bırakılmış, böylece Rusya Karadeniz'e açılma yolunda ilk adımı atmıştır. A seçeneğindeki Kırım'ın kaybı ise çok daha sonra, 1774 Küçük Kaynarca ve 1792 Yaş antlaşmaları sürecinde gerçekleşmiştir.

  13. Soru 13

    Orta

    Köprülü Mehmed Paşa, sadrazamlık görevini ancak devlet işlerinde kendisine tam yetki verilmesi ve hakkındaki şikâyetlere itibar edilmemesi gibi koşulların kabul edilmesi üzerine üstlenmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Padişahlık makamının kaldırılarak yerine sadrazamlığın geçtiğinin
    • B)Sadrazamların halk tarafından seçilmeye başlandığının
    • C)Osmanlı Devleti'nde anayasal bir yönetime geçildiğinin
    • D)Merkezî otoritenin zayıfladığı ve güçlü bir yürütmeye ihtiyaç duyulduğunun
    • E)Ordunun devlet yönetiminden tamamen çekildiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Merkezî otoritenin zayıfladığı ve güçlü bir yürütmeye ihtiyaç duyulduğunun

    Sadrazamın olağanüstü yetkiler istemesi ve bunun kabul edilmesi, merkezî otoritenin zayıfladığını ve düzenin ancak geniş yetkiyle sağlanabileceğinin düşünüldüğünü gösterir. C seçeneği yanlıştır; anayasal yönetime geçiş 1876'da I. Meşrutiyet ile olmuştur.

  14. Soru 14

    Orta

    Tarhuncu Ahmed Paşa, devletin gelir ve giderlerini karşılaştıran bir bütçe hazırlayarak açığı kapatmaya çalışmış, bu amaçla saray masraflarını kısmayı denemiştir. Bu girişim aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Devletin mali sorunlarının ciddi boyutlara ulaştığının
    • B)Osmanlı ekonomisinin sanayi üretimine dayandığının
    • C)Dış ticaret açığının tamamen kapatıldığının
    • D)Devletin giderlerini Avrupa'dan aldığı borçlarla karşıladığının
    • E)Tımar sisteminin eski işleyişine kavuşturulduğunun
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Devletin mali sorunlarının ciddi boyutlara ulaştığının

    Denk bütçe hazırlama girişimi, hazinenin açık verdiğini ve mali sıkıntının ağırlaştığını ortaya koyar. D seçeneği dönemle bağdaşmaz; Osmanlı Devleti ilk dış borcu 1854'te almıştır.

  15. Soru 15

    Orta

    Coğrafi Keşifler sonucunda Akdeniz limanlarının eski önemini yitirmesi ve Avrupa'ya taşınan değerli madenlerin artması Osmanlı ekonomisini de etkilemiştir. Bu durumun Osmanlı Devleti açısından aşağıdakilerden hangisine yol açtığı savunulabilir?

    • A)Tımar sisteminin yeniden güçlenmesine
    • B)Hazine gelirlerinin sürekli biçimde artmasına
    • C)Osmanlı Devleti'nin okyanuslarda sömürge imparatorluğu kurmasına
    • D)Gümrük gelirlerinin azalmasına ve paranın değer kaybetmesine
    • E)Kapitülasyonların tamamen yürürlükten kaldırılmasına
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Gümrük gelirlerinin azalmasına ve paranın değer kaybetmesine

    Ticaret yollarının yön değiştirmesi transit gelirlerini azaltmış, Avrupa'dan gelen ucuz gümüş enflasyona yol açmıştır. B seçeneği bu ekonomik tabloyla çelişir; dönemde hazine sürekli açık vermiştir.

Sponsorlu