KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Gerileme Dönemi — Test 4

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Gerileme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: I. Mahmud dönemi ve Humbaracı Ahmet Paşa, 1740 Kapitülasyonları ve Fransa ile yakınlaşma, Lale Devri (1718–1730), İbrahim Müteferrika ve ilk Türk matbaası (1727), 1768–1774 Osmanlı-Rus Savaşı ve Çeşme Baskını (1770), III. Mustafa dönemi: Koca Ragıp Paşa ve Baron de Tott, Belgrad Antlaşmaları (1739), I. Abdülhamid dönemi ıslahatları. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

6 kolay8 orta1 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Zor

    Lale Devri'nde gerçekleştirilen yeniliklerle ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. Avrupa'nın çeşitli başkentlerine geçici elçiler gönderilmiştir. II. Matbaa kurularak kitap basımına başlanmıştır. III. Avrupa başkentlerinde daimî elçilikler açılmıştır.

    • A)Yalnız I
    • B)I ve II
    • C)Yalnız III
    • D)II ve III
    • E)I, II ve III
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — I ve II

    Lale Devri'nde Paris, Viyana ve Moskova gibi merkezlere geçici elçiler gönderilmiş ve 1727'de matbaa kurulmuştur. III numaralı yargı yanlıştır; Avrupa'da daimî elçilikler ancak III. Selim döneminde, 1793'ten itibaren açılmıştır. Bu nedenle III'ü içeren C, D ve E seçenekleri elenir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Lale Devri'nde sağlık alanında atılan ve salgın hastalıklarla mücadeleye yönelik adım aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Çiçek hastalığına karşı aşı uygulanmaya başlanması
    • B)İstanbul'da modern anlamda ilk hastanenin kurulması
    • C)Tıp eğitimi veren bir yüksekokulun açılması
    • D)Karantina uygulamasının yürürlüğe konulması
    • E)Eczacılık mesleğinin devlet denetimine alınması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Çiçek hastalığına karşı aşı uygulanmaya başlanması

    Lale Devri'nde çiçek hastalığına karşı aşı uygulaması başlatılmıştır. C seçeneğindeki tıp okulu (Tıphane) II. Mahmud döneminde açılmıştır; D seçeneğindeki karantina uygulaması da yine XIX. yüzyılda yürürlüğe girmiştir.

  3. Soru 3

    Orta

    İbrahim Müteferrika'nın kurduğu matbaada basılan ilk kitap aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Seyahatname
    • B)Naima Tarihi
    • C)Tarih-i Hind-i Garbi
    • D)Vankulu Lügati
    • E)Cihannüma
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Vankulu Lügati

    Müteferrika matbaasında basılan ilk eser Vankulu Lügati adlı Arapça-Türkçe sözlüktür. A seçeneğindeki Seyahatname Evliya Çelebi'ye ait olup bu matbaada basılmamıştır; E seçeneğindeki Cihannüma Kâtip Çelebi'nin eseridir ve daha sonraki basımlar arasında yer alır.

  4. Soru 4

    Orta

    Lale Devri'nde İstanbul'da sık görülen yangınlara karşı örgütlü bir söndürme birliği oluşturulmuştur. Bu birlik ve kurucusu aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A)Humbaracı Ocağı - Ahmet Paşa
    • B)Sürat Topçuları - Baron de Tott
    • C)Lağımcı Ocağı - Gerçek Davut
    • D)Cebeci Ocağı - İbrahim Müteferrika
    • E)Tulumbacı Ocağı - Gerçek Davut
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Tulumbacı Ocağı - Gerçek Davut

    Lale Devri'nde yangınlarla mücadele için Gerçek Davut'un öncülüğünde Tulumbacı Ocağı kurulmuştur. A seçeneğindeki Humbaracı Ocağı'nın düzenlenmesi I. Mahmud döneminde Humbaracı Ahmet Paşa tarafından yapılmıştır; B seçeneğindeki Sürat Topçuları ise III. Mustafa dönemine aittir.

  5. Soru 5

    Orta

    Gerileme Dönemi'nde imzalanan bazı antlaşmalarda Avrupa devletleri arabuluculuk yapmış, barış şartlarının belirlenmesinde etkili olmuştur. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da kalıcı ve güçlü müttefikler edinmeyi başardığının
    • B)Osmanlı Devleti'nin Avrupa siyasi dengelerine bağımlı hâle geldiğinin
    • C)Avrupa devletlerinin Osmanlı Devleti'ni koruduğunun
    • D)Antlaşma şartlarının Osmanlı Devleti'nce belirlendiğinin
    • E)Osmanlı Devleti'nin savaşlardan galip ayrıldığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Osmanlı Devleti'nin Avrupa siyasi dengelerine bağımlı hâle geldiğinin

    Barış şartlarının belirlenmesinde başka devletlerin etkili olması, Osmanlı Devleti'nin Avrupa dengelerine bağımlı duruma geldiğini gösterir. C yanlıştır; arabuluculuk bir koruma değil, çıkar ilişkisidir; nitekim Osmanlı Devleti, Fransa'nın Belgrad Antlaşması'ndaki (1739) arabuluculuğuna karşılık 1740'ta Fransa'ya verilen kapitülasyonları sürekli hâle getirmiştir. D de yanlıştır; şartları belirleyen taraf Osmanlı Devleti değildir. Cevap B.

  6. Soru 6

    Orta

    Yirmisekiz Çelebi Mehmed Efendi Paris'e gönderilirken kendisinden Fransa'nın eğitim, sanayi ve savunma alanındaki kurumlarını incelemesi ve uygulanabilir olanları rapor etmesi istenmiştir. Bu talimat aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Avrupa'nın üstünlüğünün fark edilerek örnek alınmaya başlandığının
    • B)Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da daimî elçilikler açtığının
    • C)Fransa ile siyasi bir ittifak kurulduğunun
    • D)Avrupa'daki bütün yeniliklerin doğrudan uygulandığının
    • E)Osmanlı Devleti'nin Avrupa'da toprak kazandığının
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Avrupa'nın üstünlüğünün fark edilerek örnek alınmaya başlandığının

    Elçiden inceleme ve rapor istenmesi, Avrupa'nın örnek alınacak bir model olarak görülmeye başlandığını gösterir. B seçeneği yanlıştır; Avrupa'da daimî elçilikler 1793'te III. Selim Dönemi'nde açılmıştır.

  7. Soru 7

    Orta

    XVIII. yüzyılda vergi kaynaklarının kaydıhayat şartıyla, yani ömür boyu kullanılmak üzere kişilere verildiği malikâne uygulaması yaygınlaşmıştır. Bu uygulamanın aşağıdakilerden hangisine ortam hazırladığı savunulabilir?

    • A)Tımarlı sipahi sayısının hızla artmasına
    • B)Merkezî hazinenin gelirlerinin sürekli çoğalmasına
    • C)Köylünün ödemekte olduğu vergi yükünün büsbütün ortadan kalkmasına
    • D)Taşrada ayan denilen güçlü yerel ailelerin ortaya çıkmasına
    • E)Devşirme sisteminin yeniden düzenlenmesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Taşrada ayan denilen güçlü yerel ailelerin ortaya çıkmasına

    Gelir kaynaklarını uzun süre elinde tutan kişiler taşrada güçlenerek ayan adı verilen yerel nüfuz sahiplerine dönüşmüştür. B yanlıştır; merkezî hazinenin denetimi zayıflamıştır. C de yanlıştır; köylünün vergi yükü hafiflememiş, tersine artmıştır.

  8. Soru 8

    Kolay

    1739 Belgrad antlaşmaları aşağıdaki padişahlardan hangisinin döneminde imzalanmıştır?

    • A)I. Mahmud
    • B)III. Ahmed
    • C)III. Mustafa
    • D)I. Abdülhamid
    • E)III. Selim
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I. Mahmud

    Belgrad antlaşmaları 1739'da I. Mahmud döneminde imzalanmıştır. B seçeneğindeki III. Ahmed 1730'da tahttan indirilmiştir; C seçeneğindeki III. Mustafa ise 1757'de tahta çıktığı için tarih bakımından uygun değildir.

  9. Soru 9

    Orta

    I. Mahmud döneminde Osmanlı ordusunda Avrupa tarzı düzenlemelere gidilmesinin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Avrupa devletlerinin Osmanlı yönetimine bu yönde baskı yapması
    • B)Yeniçeri Ocağı'nın kendisini yenilemek istemesi
    • C)Osmanlı hazinesinde büyük bir birikim oluşması
    • D)Avrupa ordularının teknik üstünlüğünün savaşlarda görülmesi
    • E)Tımarlı sipahi sayısının hızla artmış olması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Avrupa ordularının teknik üstünlüğünün savaşlarda görülmesi

    Art arda yaşanan savaşlar Avrupa ordularının teknik ve örgütsel üstünlüğünü açıkça göstermiş, bu da Batı tarzı düzenlemeleri gerekli kılmıştır. B yanlıştır; yeniçeriler yeniliklere direnen kesimin başında gelir. C de yanlıştır; hazinede bir birikim değil, sürekli sıkıntı söz konusudur.

  10. Soru 10

    Orta

    XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti, Avrupa devletleri arasında özellikle Fransa ile yakın ilişkiler kurmaya özen göstermiştir. Bu tercihin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Fransa'nın Osmanlı Devleti'ne toprak vaat etmesi
    • B)Fransa ile ortak bir donanma kurulmak istenmesi
    • C)Fransa'nın Osmanlı ülkesindeki Ortodoksların koruyucusu sayılması
    • D)Fransa'nın Osmanlı Devleti'ne savaş tazminatı ödemesi
    • E)Avusturya ve Rusya'ya karşı bir denge arayışında olunması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Avusturya ve Rusya'ya karşı bir denge arayışında olunması

    Osmanlı Devleti, kuzeyde Rusya ve batıda Avusturya baskısına karşı Fransa'yı denge unsuru olarak görmüştür. C yanlıştır; Ortodoksların koruyuculuğunu iddia eden devlet Rusya'dır. A da yanlıştır; Fransa'nın toprak vaadi gibi bir durum söz konusu değildir.

  11. Soru 11

    Kolay

    I. Abdülhamid döneminde donanmanın yeniden düzenlenmesi çalışmalarını yürüten Osmanlı denizcisi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Cezayirli Gazi Hasan Paşa
    • B)Humbaracı Ahmet Paşa (Bonneval)
    • C)Baron de Tott
    • D)Halil Hamid Paşa
    • E)Koca Yusuf Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Cezayirli Gazi Hasan Paşa

    Donanmanın yeniden düzenlenmesi çalışmalarını Cezayirli Gazi Hasan Paşa yürütmüştür. B seçeneğindeki Humbaracı Ahmet Paşa kara ordusundaki humbaracı birliklerini düzenlemiştir; C seçeneğindeki Baron de Tott ise topçu sınıfında görev alan Fransız uzmandır.

  12. Soru 12

    Kolay

    III. Mustafa döneminde topçu sınıfını Avrupa yöntemleriyle eğitmek üzere Osmanlı hizmetinde çalışan Fransız uzman aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Humbaracı Ahmet Paşa
    • B)Gerçek Davut
    • C)İbrahim Müteferrika
    • D)Cezayirli Gazi Hasan Paşa
    • E)Baron de Tott
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Baron de Tott

    III. Mustafa döneminde topçu sınıfının düzenlenmesinde ve Sürat Topçularının kurulmasında Baron de Tott görev almıştır. A seçeneğindeki Humbaracı Ahmet Paşa I. Mahmud döneminde humbaracı birliklerini düzenlemiştir; D seçeneğindeki Cezayirli Gazi Hasan Paşa ise donanmanın başındaki Osmanlı komutanıdır.

  13. Soru 13

    Kolay

    Lale Devri'nde İbrahim Müteferrika ve Said Efendi'nin öncülüğünde 1727'de kurulan yenilik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Mühendishane-i Berrî-i Hümâyun'un açılması
    • B)İlk Türk matbaasının açılması
    • C)Nizam-ı Cedid ordusunun kurulması
    • D)Takvim-i Vekayi'nin yayımlanmaya başlaması
    • E)Sürat Topçuları Ocağı'nın kurulması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — İlk Türk matbaasının açılması

    1727'de kurulan matbaada ilk kitap 1729'da basılmıştır. A seçeneğindeki Mühendishane-i Berrî-i Hümâyun 1795'te III. Selim Dönemi'nde, D seçeneğindeki Takvim-i Vekayi ise 1831'de II. Mahmud Dönemi'nde ortaya çıkmıştır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Küçük Kaynarca Antlaşması aşağıdaki savaşlardan hangisini sona erdirmiştir?

    • A)1683-1699 savaşları
    • B)1768-1774 savaşı
    • C)1787-1792 savaşları
    • D)1736-1739 savaşları
    • E)1710-1711 savaşı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — 1768-1774 savaşı

    Küçük Kaynarca Antlaşması, 1768'de başlayıp 1774'te biten Osmanlı-Rus Savaşı'nı sona erdirmiştir. A seçeneğindeki 1683-1699 savaşları Karlofça ile, D seçeneğindeki 1736-1739 savaşları ise Belgrad antlaşmalarıyla sonuçlanmıştır.

  15. Soru 15

    Orta

    I. Abdülhamid döneminde donanmanın yenilenmesine ve tersanelerin geliştirilmesine öncelik verilmiştir. Bu çabanın en önemli nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Akdeniz'de yeni adalar ele geçirmek istenmesi
    • B)Venedik'in yeniden savaş hazırlığına girişmesi
    • C)Kapitülasyonların Osmanlı deniz ticaretini engellemesi
    • D)Hint Okyanusu'nda yeni seferler planlanması
    • E)Çeşme'de yakılan donanmanın yeniden kurulması gereği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Çeşme'de yakılan donanmanın yeniden kurulması gereği

    1770'te Çeşme'de donanmanın büyük bölümünün yakılması, deniz gücünün yeniden kurulmasını zorunlu kılmıştır. A yanlıştır; amaç yeni fetihler değil, kaybedilen gücün telafisidir. D de yanlıştır; XVIII. yüzyılda Hint Okyanusu'na yönelik bir sefer planı bulunmamaktadır.

Sponsorlu