KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Osmanlı Gerileme Dönemi — Test 5

KPSS Tarih dersinin Osmanlı Gerileme Dönemi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 139 soru kitap sırasına göre 10 teste bölünmüştür; bu sayfa 5. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Gerileme Dönemi'nin sınırları (1699–1792), Pasarofça Antlaşması (1718), Lale Devri (1718–1730), Belgrad Antlaşmaları (1739), 1787–1792 Savaşları: Ziştovi (1791) ve Yaş (1792), XVIII. yüzyıl ıslahatlarının genel özellikleri, Prut Savaşı ve Prut Antlaşması (1711), Yirmisekiz Çelebi Mehmet Efendi ve geçici elçilikler. Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

7 kolay6 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    1787'de başlayan savaşlar sırasında Avrupa'da yaşanan bir gelişme, Avusturya ve Rusya'nın Osmanlı Devleti ile barış yapmasını kolaylaştırmıştır. Bu gelişme aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sanayi Devrimi'nin başlaması
    • B)Avrupa'da Reform hareketlerinin yayılması
    • C)Coğrafi Keşifler'in hızlanması
    • D)Otuz Yıl Savaşları'nın çıkması
    • E)Fransız İhtilali'nin patlak vermesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Fransız İhtilali'nin patlak vermesi

    1789 Fransız İhtilali Avrupa'da yeni bir tehdit ortamı doğurmuş, Avusturya ve Rusya doğudaki savaşı bitirerek Ziştovi ve Yaş antlaşmalarını imzalamıştır. D yanlıştır; Otuz Yıl Savaşları 1618-1648 arasında yaşanmıştır. C de yanlıştır; Coğrafi Keşifler XV-XVI. yüzyıl olgusudur.

  2. Soru 2

    Orta

    Gerileme Dönemi'nde yapılan yeniliklerin büyük bölümünün askerî alanda yoğunlaşmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Halkın ısrarla askerî yenilik talep etmesi
    • B)Avrupa devletlerinin bunu şart koşması
    • C)Toprak kayıplarının askerî yetersizliğe bağlanması
    • D)Hazinede yalnızca ordu için kaynak bulunması
    • E)Ulemanın diğer alanlardaki yenilikleri desteklemesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Toprak kayıplarının askerî yetersizliğe bağlanması

    Savaş meydanlarındaki yenilgiler ve toprak kayıpları öncelikle ordunun yetersizliğine bağlandığı için yenilikler askerî alanda yoğunlaşmıştır. E yanlıştır; ulema çoğu yeniliğe mesafeli durmuştur. B de yanlıştır; Avrupa devletlerinin böyle bir şartı söz konusu değildir.

  3. Soru 3

    Orta

    1711'de Prut Nehri kıyısında kuşatılan Rus ordusuyla yapılan antlaşma sonucunda Azak Kalesi Osmanlı Devleti'ne geri verilmiş, Rusya İstanbul'da daimî elçi bulundurmaktan vazgeçmiştir. Bu durum aşağıdakilerden hangisinin göstergesidir?

    • A)Rusya'nın Karadeniz'e açılma hedefinden tamamen vazgeçtiğinin
    • B)Osmanlı Devleti'nin Avusturya karşısında üstünlük kurduğunun
    • C)Kırım'ın Rusya egemenliğine bırakıldığının
    • D)Rusya ile Osmanlı arasında kalıcı bir dostluk kurulduğunun
    • E)Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'deki konumunu güçlendirdiğinin
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Osmanlı Devleti'nin Karadeniz'deki konumunu güçlendirdiğinin

    Azak'ın geri alınması Karadeniz'deki Osmanlı konumunu güçlendirmiştir; ancak bu durum kalıcı olmamıştır. A seçeneği yanlıştır; Rusya sıcak denizlere inme siyasetini yüzyıl boyunca sürdürmüştür.

  4. Soru 4

    Kolay

    III. Mustafa döneminde topçu sınıfında yapılan düzenlemeler sonucunda oluşturulan birlik aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Humbaracı Ocağı
    • B)Lağımcı Ocağı
    • C)Cebeci Ocağı
    • D)Tulumbacı Ocağı
    • E)Sürat Topçuları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sürat Topçuları

    III. Mustafa döneminde Baron de Tott'un katkılarıyla Sürat Topçuları adlı birlik kurulmuştur. A seçeneğindeki Humbaracı Ocağı I. Mahmud döneminde yeniden düzenlenmiştir; D seçeneğindeki Tulumbacı Ocağı ise Lale Devri'nde yangınlarla mücadele için kurulmuştur.

  5. Soru 5

    Kolay

    Pasarofça Antlaşması aşağıdaki padişahlardan hangisinin döneminde imzalanmıştır?

    • A)II. Mustafa
    • B)I. Mahmud
    • C)III. Ahmed
    • D)III. Mustafa
    • E)I. Abdülhamid
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III. Ahmed

    1718 Pasarofça Antlaşması III. Ahmed döneminde imzalanmış ve bu antlaşmayla Lale Devri başlamıştır. A seçeneğindeki II. Mustafa 1703'te tahttan indirilmiştir; B seçeneğindeki I. Mahmud ise 1730'da tahta çıkmıştır.

  6. Soru 6

    Kolay

    Osmanlı Devleti'nin Avusturya ve Venedik ile 1718'de imzaladığı, Belgrad ve çevresinin Avusturya'ya bırakıldığı, buna karşılık Mora'nın Osmanlı'da kaldığı antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Karlofça Antlaşması
    • B)Belgrad Antlaşması
    • C)Pasarofça Antlaşması
    • D)Prut Antlaşması
    • E)Ziştovi Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Pasarofça Antlaşması

    1718 Pasarofça Antlaşması ile Belgrad, Banat ve Kuzey Sırbistan Avusturya'ya bırakılmış, Mora Venedik'ten alınmıştır. A seçeneğindeki Karlofça 1699, B seçeneğindeki Belgrad Antlaşması ise 1739 tarihlidir.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi Lale Devri'nde gerçekleştirilen yenilikler arasında gösterilemez?

    • A)Yalova'da kâğıt üretim atölyesinin kurulması
    • B)İstanbul'da yangınlara karşı bir tulumbacı örgütünün oluşturulması
    • C)Çiçek hastalığına karşı aşı uygulamasının denenmesi
    • D)Yeniçeri Ocağı kaldırılarak yeni bir ordunun kurulması
    • E)Avrupa'ya geçici görevle elçiler gönderilmesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yeniçeri Ocağı kaldırılarak yeni bir ordunun kurulması

    Yeniçeri Ocağı 1826'da II. Mahmud Dönemi'nde kaldırılmıştır; Lale Devri'nde askerî alanda köklü bir düzenleme yapılmamıştır. A ve E seçeneklerindeki kâğıt atölyesi ve elçilik girişimleri ise doğrudan bu döneme aittir.

  8. Soru 8

    Kolay

    1792 yılında imzalanan Yaş Antlaşması, Osmanlı Devleti ile aşağıdaki devletlerden hangisi arasında yapılmıştır?

    • A)Avusturya
    • B)Venedik
    • C)Lehistan
    • D)Rusya
    • E)İran
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Rusya

    Yaş Antlaşması 1792'de Rusya ile imzalanmış ve Gerileme Dönemi'nin sonu kabul edilmiştir. A seçeneğindeki Avusturya ile 1791'de Ziştovi Antlaşması yapılmıştır; B seçeneğindeki Venedik ile son antlaşma ise 1718 Pasarofça'dır.

  9. Soru 9

    Orta

    Yaş Antlaşması ile Dinyester Nehri iki devlet arasında sınır kabul edilmiştir. Bu hükmün aşağıdakilerden hangisini gösterdiği söylenebilir?

    • A)Osmanlı Devleti'nin Kırım'ı geri aldığını
    • B)Rusya'nın Karadeniz'den çekildiğini
    • C)Rusya'nın Osmanlı sınırlarına daha da yaklaştığını
    • D)Osmanlı Devleti'nin Kafkasya'da genişlediğini
    • E)İki devlet arasında tampon bir bölge oluşturulduğunu
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Rusya'nın Osmanlı sınırlarına daha da yaklaştığını

    Sınırın Dinyester'e çekilmesi, Rus egemenliğinin batıya doğru genişlediğini ve Osmanlı sınırına yaklaştığını gösterir. A yanlıştır; Yaş Antlaşması ile Kırım'ın Rusya'ya ait olduğu kabul edilmiştir. B de yanlıştır; Rusya Karadeniz'den çekilmemiş, tersine konumunu güçlendirmiştir.

  10. Soru 10

    Kolay

    Aşağıdaki padişahlardan hangisi Gerileme Dönemi'nde tahtta bulunanlar arasında yer almaz?

    • A)III. Ahmed
    • B)II. Mahmud
    • C)I. Mahmud
    • D)III. Mustafa
    • E)I. Abdülhamid
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II. Mahmud

    II. Mahmud 1808-1839 yılları arasında tahtta bulunmuş olup Dağılma Dönemi padişahlarındandır. A seçeneğindeki III. Ahmed Lale Devri'nin, C seçeneğindeki I. Mahmud ise Belgrad antlaşmalarının imzalandığı dönemin padişahıdır.

  11. Soru 11

    Zor

    Osmanlı Devleti'nde XVIII. yüzyılda yürütülen yenilik hareketlerinin genel özellikleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangileri doğrudur? I. Yeniliklerde Avrupa örnek alınmıştır. II. Yenilikler büyük ölçüde kişilere bağlı kalmış, kalıcı olamamıştır. III. Yenilikler toplumun her kesimi tarafından benimsenmiştir.

    • A)Yalnız I
    • B)Yalnız II
    • C)I ve III
    • D)I, II ve III
    • E)I ve II
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — I ve II

    XVIII. yüzyıl yeniliklerinde Batı örnek alınmış, ancak girişimler onları yürüten devlet adamlarının görevde kalmasına bağlı kaldığı için kalıcı olamamıştır. III numaralı yargı yanlıştır; yenilikler yeniçerilerin ve bazı ulema çevrelerinin tepkisiyle karşılaşmış, geniş bir toplumsal destek bulamamıştır. Bu nedenle III'ü içeren C ve D seçenekleri elenir.

  12. Soru 12

    Orta

    I. Abdülhamid döneminde askerî ve mali alandaki düzenleme çabalarıyla tanınan sadrazam aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Koca Yusuf Paşa
    • B)Halil Hamid Paşa
    • C)Nevşehirli Damat İbrahim Paşa
    • D)Baltacı Mehmed Paşa
    • E)Amcazade Hüseyin Paşa
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Halil Hamid Paşa

    I. Abdülhamid döneminde ıslahat girişimleriyle öne çıkan sadrazam Halil Hamid Paşa'dır. C seçeneğindeki Nevşehirli Damat İbrahim Paşa Lale Devri'nin sadrazamıdır; D seçeneğindeki Baltacı Mehmed Paşa ise 1711 Prut Savaşı'nda orduya komuta etmiştir.

  13. Soru 13

    Zor

    XVII. yüzyıl ıslahatları ile XVIII. yüzyıl ıslahatları arasındaki temel fark aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)XVII. yüzyılda ıslahatların yalnızca padişahlarca yürütülmesi
    • B)XVIII. yüzyılda ıslahatların halk desteğiyle gerçekleştirilmesi
    • C)XVII. yüzyılda ıslahatların ekonomiyle hiç ilgilenmemesi
    • D)XVIII. yüzyılda ıslahatların yalnızca eğitim alanında kalması
    • E)XVIII. yüzyılda Avrupa'nın örnek alınarak yenilik yapılması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — XVIII. yüzyılda Avrupa'nın örnek alınarak yenilik yapılması

    XVII. yüzyılda amaç Kanuni dönemindeki eski düzene dönmekken XVIII. yüzyılda Avrupa örnek alınmıştır; temel fark budur. B yanlıştır; XVIII. yüzyıl ıslahatları da halkın geniş desteğinden yoksundur. D de yanlıştır; bu yüzyılda yenilikler ağırlıklı olarak askerî alanda yapılmıştır.

  14. Soru 14

    Kolay

    Osmanlı tarihinde Gerileme Dönemi'nin sona erdiği kabul edilen yıl aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)1792
    • B)1774
    • C)1699
    • D)1718
    • E)1739
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — 1792

    Gerileme Dönemi 1699 Karlofça Antlaşması ile başlar ve 1792 Yaş Antlaşması ile sona erer. B seçeneğindeki 1774 Küçük Kaynarca'nın, D seçeneğindeki 1718 ise Pasarofça Antlaşması'nın tarihidir; bunlar dönemin sonunu değil, içindeki gelişmeleri gösterir.

  15. Soru 15

    Kolay

    Osmanlı Devleti ile Venedik arasında imzalanan son antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Pasarofça Antlaşması
    • B)Karlofça Antlaşması
    • C)Belgrad Antlaşması
    • D)Prut Antlaşması
    • E)Küçük Kaynarca Antlaşması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Pasarofça Antlaşması

    Venedik'in taraf olduğu son antlaşma 1718 Pasarofça Antlaşması'dır; bu tarihten sonra iki devlet arasında yeni bir savaş ve antlaşma yaşanmamıştır. C seçeneğindeki Belgrad antlaşmaları Avusturya ve Rusya ile, E seçeneğindeki Küçük Kaynarca ise Rusya ile imzalanmıştır.

Sponsorlu