KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Cümle Bilgisi — Test 4

KPSS Türkçe dersinin Cümle Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 130 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay11 orta1 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    'Çocukluğumun geçtiği şehri, o güzelim Mardin'i, hiç unutamadım.' cümlesindeki ara söz hangi ögenin açıklayıcısıdır?

    • A)Özne
    • B)Belirtili nesne
    • C)Dolaylı tümleç
    • D)Zarf tümleci
    • E)Yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Belirtili nesne

    Cümle '(Ben) | Çocukluğumun geçtiği şehri, o güzelim Mardin'i, | hiç | unutamadım.' biçiminde ayrılır. Yükleme 'Neyi unutamadım?' diye sorulduğunda 'çocukluğumun geçtiği şehri' cevabı alınır; iki virgül arasındaki 'o güzelim Mardin'i' ara sözü bu belirtili nesneyi açıklamaktadır. Ara söz de belirtme (-i) hâl ekini taşıdığından açıkladığı öge dolaylı tümleç (C) olamaz.

  2. Soru 2

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi ortak öge bulunduğu için bağımlı sıralı cümledir?

    • A)Ninem masal anlatır, bizi tatlı bir uykuya daldırırdı.
    • B)Güneş battı, sokak lambaları yandı.
    • C)Ben konuştum, o sadece dinledi.
    • D)Hava soğudu, kuşlar güneye göçtü.
    • E)Yemek pişti, sofra kuruldu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Ninem masal anlatır, bizi tatlı bir uykuya daldırırdı.

    A'da 'ninem' öznesi hem 'anlatır' hem 'daldırırdı' yüklemlerinin ortak öznesidir; ortak öge bulunan sıralı cümle bağımlı sıralıdır. B, C, D ve E'de her yüklemin öznesi ayrıdır (güneş/lambalar, ben/o, hava/kuşlar, yemek/sofra); bu cümleler bağımsız sıralı cümledir.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi isim cümlesi değildir?

    • A)Bahçede yüz yıllık bir çınar vardı.
    • B)Bu davranışın hiçbir açıklaması yok.
    • C)En büyük hayali bir kitap yazmaktı.
    • D)Sorularımızı sabırla yanıtladı.
    • E)Buranın kışları oldukça sertmiş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sorularımızı sabırla yanıtladı.

    D'nin yüklemi 'yanıtladı' çekimli bir fiildir; bu cümle fiil cümlesidir. A ve B'de yüklem olan 'var' ve 'yok' sözcükleri isim soylu olduğundan bu cümleler isim cümlesidir. C'de yüklem, ek fiil almış isim-fiildir ('yazmaktı'); E'de ise ek fiil almış sıfattır ('sertmiş').

  4. Soru 4

    Orta

    'Ressam bu sergide ilk kez portrelerini sergiledi.' cümlesinde vurgulanan öge aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne
    • B)Yüklem
    • C)Dolaylı tümleç
    • D)Zarf tümleci
    • E)Belirtili nesne
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Belirtili nesne

    Cümle 'Ressam | bu sergide | ilk kez | portrelerini | sergiledi.' biçiminde ayrılır. Vurgu, yüklemden hemen önceki ögededir; 'Neyi sergiledi?' sorusuna cevap veren 'portrelerini' belirtili nesnedir. 'Bu sergide' (C) dolaylı tümleçtir ama vurgulu konumda değildir.

  5. Soru 5

    Orta

    "Sokağın köşesindeki fırından her sabah taze ekmek alırız." cümlesinin öge dizilişi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Dolaylı tümleç – zarf tümleci – belirtisiz nesne – yüklem
    • B)Dolaylı tümleç – zarf tümleci – belirtili nesne – yüklem
    • C)Özne – zarf tümleci – belirtisiz nesne – yüklem
    • D)Dolaylı tümleç – belirtisiz nesne – zarf tümleci – yüklem
    • E)Zarf tümleci – dolaylı tümleç – belirtili nesne – yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Dolaylı tümleç – zarf tümleci – belirtisiz nesne – yüklem

    Cümle "Sokağın köşesindeki fırından | her sabah | taze ekmek | alırız" biçiminde ayrılır; özne (biz) gizli olduğu için dizilişte yer almaz. "Nereden?" → dolaylı tümleç, "ne zaman?" → zarf tümleci, "ne alırız?" → belirtisiz nesne. B seçeneği "taze ekmek" ögesini belirtili nesne saymıştır; oysa öge belirtme eki (-i) taşımadığından belirtisiz nesnedir.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerden hangisi üç ögeden oluşmaktadır?

    • A)Yaşlı kadın torunlarını çok özlemişti.
    • B)Küçük çocuk sabaha kadar ağladı.
    • C)Öğrenciler sınav sonuçlarını dün öğrendi.
    • D)Bu dar sokağa iki araba zor sığar.
    • E)Ninem eski sandığı tavan arasında saklarmış.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Küçük çocuk sabaha kadar ağladı.

    B'deki cümle "Küçük çocuk | sabaha kadar | ağladı" biçiminde üç ögeye ayrılır: özne, zarf tümleci, yüklem. "Sabaha kadar" öbeği zamanda süre bildirdiği için tek öge sayılır. A (özne, belirtili nesne, zarf tümleci, yüklem), C, D ve E'deki cümleler dörder ögeden oluşur.

  7. Soru 7

    Kolay

    "Kapının önünde bekleyen adam bize yolu tarif etti." cümlesinde altı çizili bölüm cümlenin hangi ögesidir?

    • A)Belirtili nesne
    • B)Özne
    • C)Dolaylı tümleç
    • D)Zarf tümleci
    • E)Belirtisiz nesne
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Özne

    Cümle "Kapının önünde bekleyen adam | bize | yolu | tarif etti" biçiminde ayrılır. "Yolu bize kim tarif etti?" sorusunun cevabı sıfat-fiil öbeği olan altı çizili bölümdür; dolayısıyla öznedir. Öbeğin içindeki "kapının önünde" sözüne bakıp dolaylı tümleç demek yanlış olur çünkü fiilimsi öbeği bölünmeden tek öge sayılır.

  8. Soru 8

    Kolay

    Aşağıdakilerden hangisi biçimce olumlu olduğu hâlde anlamca olumsuz bir cümledir?

    • A)Toplantı yarına ertelendi.
    • B)Bugün kimseyle görüşmedi.
    • C)Ne aradı ne sordu.
    • D)Seni anlamıyor değilim.
    • E)Sonunda bütün sorunlar çözüldü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ne aradı ne sordu.

    C'de yüklemler (aradı, sordu) olumsuzluk eki almadığı için cümle biçimce olumludur; ancak “ne...ne” bağlacı yargıyı anlamca olumsuz yapar (aramadı, sormadı). A ve E hem biçimce hem anlamca olumlu, B hem biçimce hem anlamca olumsuzdur. D ise biçimce olumsuz olduğu hâlde çift olumsuzluk nedeniyle anlamca olumludur (anlıyorum).

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi ki'li birleşik cümledir?

    • A)Öyle hızlı koşuyordu ki kimse ona yetişemiyordu.
    • B)Masadaki kitapları rafa kaldırdım.
    • C)Seninki yine geç kalmış.
    • D)Yanımdaki yolcu yol boyunca uyudu.
    • E)Evdeki hesap çarşıya uymadı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Öyle hızlı koşuyordu ki kimse ona yetişemiyordu.

    A'da 'ki' bağlacı iki yargıyı ('koşuyordu' ve 'yetişemiyordu') birbirine bağladığından cümle ki'li birleşik cümledir. B, D ve E'deki '-ki' bağlaç değil sıfat yapan ektir; C'deki '-ki' ise ilgi zamiridir. Bu dört seçenekte tek yargı bulunduğundan cümleler basittir.

  10. Soru 10

    Orta

    "kitap" sözcüğü, aşağıdaki cümlelerin hangisinde cümlenin öznesi durumundadır?

    • A)Kitabı raftan ben aldım.
    • B)Bu kitap hepimizi derinden etkiledi.
    • C)Kitaba yanlışlıkla kahve döküldü.
    • D)Kardeşime doğum gününde kitap aldım.
    • E)Kitapta bu konuyla ilgili ayrıntılı bilgiler vardı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bu kitap hepimizi derinden etkiledi.

    B'de cümle "Bu kitap | hepimizi | derinden | etkiledi" biçiminde ayrılır; "Hepimizi ne etkiledi?" sorusunun cevabı "bu kitap" olduğundan sözcük öznedir. A'da "kitabı" belirtili nesne, D'de "kitap" belirtisiz nesnedir. C'de özne "kahve"dir; "kitaba" ise "neye?" sorusuna cevap veren dolaylı tümleçtir.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi yapısına göre birleşik cümledir?

    • A)Bu tablo büyükbabamdan hatıradır.
    • B)Çocuklar sessizce sınıfa girdi.
    • C)Kitaplarını çantasına koydu, ışığı söndürdü.
    • D)Eve varır varmaz haberleri açtı.
    • E)Telefonu çaldı ama duymadı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Eve varır varmaz haberleri açtı.

    D'deki 'varır varmaz' zarf-fiil kalıbı yan cümlecik kurduğundan cümle girişik birleşiktir. C virgülle bağlandığı için sıralı, E 'ama' bağlacıyla kurulduğu için bağlı cümledir; sıralı ve bağlı cümleler birleşik cümle sayılmaz. A ile B tek yargılı basit cümlelerdir.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümlecik zarf tümleci görevindedir?

    • A)Haberi alır almaz yola çıktı.
    • B)Şiir okumak ona iyi geliyordu.
    • C)Yazdıklarını kimseyle paylaşmazdı.
    • D)Bekleyenlere haber verildi.
    • E)İsteği, biraz yalnız kalmaktı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Haberi alır almaz yola çıktı.

    A'da “haberi alır almaz” öbeği zarf-fiil yapısıyla kurulmuş, “Ne zaman yola çıktı?” sorusunu karşılayarak zarf tümleci olmuştur. B'de “şiir okumak” özne, C'de “yazdıklarını” belirtili nesnedir. D'de “bekleyenlere” dolaylı tümleç, E'de “biraz yalnız kalmaktı” yüklem görevindedir.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yan cümlecik dolaylı tümleç görevindedir?

    • A)Kitap okumayı alışkanlık hâline getirdi.
    • B)Gülmek insanı dinlendirir.
    • C)Yorulunca bir bankta oturduk.
    • D)Planı, erkenden yola çıkmaktı.
    • E)Söylediklerine kimse inanmadı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Söylediklerine kimse inanmadı.

    E'de “söylediklerine” sıfat-fiil kökenli öbek, yönelme eki alarak “Neye inanmadı?” sorusunu karşılar; yan cümlecik dolaylı tümleçtir. A'da “kitap okumayı” belirtili nesne, B'de “gülmek” öznedir. C'de “yorulunca” zarf tümleci, D'de “erkenden yola çıkmaktı” yüklemdir.

  14. Soru 14

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerden hangisi anlamca olumludur?

    • A)Bu havada dışarı çıkılır mı hiç?
    • B)Yok değil bende o kitaptan.
    • C)Sanki söylediklerini anlayan var!
    • D)Ne kendisi geldi ne haber gönderdi.
    • E)Bu işin üstesinden gelemezsin.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yok değil bende o kitaptan.

    B'de 'yok' ve 'değil' sözcükleri çifte olumsuzlama oluşturur; cümle 'bende o kitaptan var' anlamına geldiği için anlamca olumludur. A soru biçimindedir ama 'bu havada dışarı çıkılmaz' yargısı taşıdığından anlamca olumsuzdur; C'de 'sanki' alay yoluyla 'anlayan yok' anlamı verir. D'deki 'ne ... ne' yapısı ve E'deki olumsuz çekim de cümleleri anlamca olumsuz yapar.

  15. Soru 15

    Kolay

    "Genç öğretmen dün akşam velileri okulda topladı." cümlesinin öge dizilişi aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Özne – zarf tümleci – belirtili nesne – dolaylı tümleç – yüklem
    • B)Özne – dolaylı tümleç – belirtili nesne – zarf tümleci – yüklem
    • C)Özne – zarf tümleci – dolaylı tümleç – belirtisiz nesne – yüklem
    • D)Zarf tümleci – özne – belirtili nesne – dolaylı tümleç – yüklem
    • E)Özne – belirtili nesne – zarf tümleci – dolaylı tümleç – yüklem
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Özne – zarf tümleci – belirtili nesne – dolaylı tümleç – yüklem

    Cümle "Genç öğretmen | dün akşam | velileri | okulda | topladı" biçiminde ayrılır. "Kim topladı?" sorusu özneyi (genç öğretmen), "ne zaman?" zarf tümlecini (dün akşam), "kimleri?" belirtili nesneyi (velileri), "nerede?" dolaylı tümleci (okulda) verir. E seçeneğinde nesne ile zarf tümlecinin sırası yanlış verilmiştir.

Sponsorlu