KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Dil Bilgisi — Test 2

KPSS Türkçe dersinin Karma Dil Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 2. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

6 kolay8 orta1 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Yazarın (I) anlatımındaki içtenlik, okuru ilk sayfadan (II) yakalıyor; (III) sürükleyici olaylar, kitabın sonuna dek (IV) merakı hep canlı (V) tutuyor. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, -ki ekiyle sıfat görevi kazanmıştır.
    • B)II. sözcükte ünlü daralması vardır.
    • C)III. sözcük, fiilden türemiş bir sıfattır.
    • D)IV. sözcük, cümlenin dolaylı tümlecidir.
    • E)V. sözcük, geçişli bir fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV. sözcük, cümlenin dolaylı tümlecidir.

    “Merakı”, yükleme sorulan “neyi canlı tutuyor?” sorusuna cevap veren belirtili nesnedir; dolaylı tümleç değildir. “Yakalıyor” sözcüğünde “yakala-” fiilinin son ünlüsü -yor ekinin etkisiyle daraldığından B'deki tespit doğrudur.

  2. Soru 2

    Orta

    Toplantıda (I) alınan kararlar (II) herkese duyuruldu; (III) itirazı olanların bir dilekçeyle (IV) başvurması (V) istendi. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, sıfat-fiildir.
    • B)II. sözcük, belgisiz zamirdir.
    • C)III. sözcükte ünsüz türemesi vardır.
    • D)IV. sözcük, isim-fiil eki almıştır.
    • E)V. sözcük, edilgen çatılı bir fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III. sözcükte ünsüz türemesi vardır.

    “İtirazı” sözcüğü yalnızca iyelik eki almıştır; ünsüz türemesi “his-hissetti, af-affetti” örneklerindeki gibi ünsüzün ikizleşmesiyle gerçekleşir, burada böyle bir olay yoktur. “İstendi” sözcüğü -n ekiyle edilgen çatıya girdiğinden E doğrudur.

  3. Soru 3

    Kolay

    “Kitaplığındaki romanları arkadaşlarına seve seve ödünç verirdi.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Öznesi cümlede açıkça belirtilmiştir.
    • B)Belirtili nesne vardır.
    • C)İkileme, zarf göreviyle kullanılmıştır.
    • D)Yüklem, birleşik zamanlı bir fiildir.
    • E)Dolaylı tümleç vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Öznesi cümlede açıkça belirtilmiştir.

    Cümlede özne açıkça yazılmamıştır; yüklemin çekiminden anlaşılan "o" gizli öznesi vardır. “Seve seve” ikilemesi fiili durum yönünden belirten bir zarf olduğundan C söylenebilir.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem hem türemiş hem geçişli bir fiildir?

    • A)Komşular bahçedeki havuzu kışa girerken boşalttı.
    • B)Çamaşırlar rüzgârda çabucak kurudu.
    • C)Ressam tabloyu iki günde yaptı.
    • D)Yaralı kuş akşama doğru canlandı.
    • E)Öğrenciler soruları dikkatle okudu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Komşular bahçedeki havuzu kışa girerken boşalttı.

    A'da “boşalttı” fiili, “boş” adından -al ve -t yapım ekleriyle türemiştir; “havuzu” nesnesini aldığı için de geçişlidir. C ve E'de yüklem geçişli olsa da kök hâlindedir; B ve D'de yüklem geçişsizdir.

  5. Soru 5

    Kolay

    Yaşlı adam, (I) torununun elinden (II) tutup (III) yavaşça caddenin (IV) karşısına (V) geçti. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, hem iyelik hem ilgi eki almıştır.
    • B)II. sözcük, zarf-fiil eki almıştır.
    • C)III. sözcük, durum zarfıdır.
    • D)IV. sözcükte kaynaştırma ünsüzü vardır.
    • E)V. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.

    “Geçti” sözcüğünde -di eki, ç sert ünsüzünden sonra -ti biçimine girmiştir; bu, ünsüz benzeşmesidir, yumuşama değildir. “Torununun” sözcüğünde hem iyelik (-u) hem ilgi (-nun) eki bulunduğundan A'daki tespit doğrudur.

  6. Soru 6

    Kolay

    Kardeşim, (I) okuldan gelir gelmez (II) çantasını bir kenara (III) bıraktı ve mutfakta (IV) hazırlanan böreklerden (V) yedi. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, ayrılma durumu eki almıştır.
    • B)II. sözcükte iyelik ve belirtme durumu eki vardır.
    • C)III. sözcükte ünsüz benzeşmesi vardır.
    • D)IV. sözcük, isim-fiildir.
    • E)V. sözcük, geçişli bir fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV. sözcük, isim-fiildir.

    “Hazırlanan” sözcüğü -an ekiyle kurulmuş bir sıfat-fiildir ve börekleri niteler; isim-fiil ekleri -ma, -ış, -mak'tır. “Bıraktı” sözcüğünde -dı ekinin k sert ünsüzünden sonra -tı biçimine girmesi ünsüz benzeşmesi olduğundan C doğrudur.

  7. Soru 7

    Kolay

    “Yaşlı balıkçı, ağlarını sabahın ilk ışıklarıyla denize bıraktı.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Yüklemi geçişli bir fiildir.
    • B)Edilgen çatılıdır.
    • C)Kurallı (düz) bir cümledir.
    • D)Belirtili nesnesi vardır.
    • E)İçinde sıfat tamlaması vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Edilgen çatılıdır.

    Cümlenin öznesi (yaşlı balıkçı) işi kendisi yaptığı için yüklem etken çatılıdır; edilgen çatılı olduğu söylenemez. “Ağlarını” sözcüğü belirtme durumu eki almış belirtili nesne olduğundan D söylenebilir.

  8. Soru 8

    Kolay

    Çocuklar (I) parktaki salıncaklara (II) koşarak bindiler; (III) neşeleri (IV) herkesin yüzünü (V) güldürdü. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.
    • B)II. sözcük, zarf-fiil eki almıştır.
    • C)III. sözcük, iyelik eki almıştır.
    • D)IV. sözcük, belgisiz zamirdir.
    • E)V. sözcükte fiilden fiil yapan bir ek vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.

    “Parktaki” sözcüğünde -da eki, sert ünsüzle biten sözcüğe -ta biçiminde eklenmiştir; burada ünsüz benzeşmesi (sertleşme) vardır, yumuşama yoktur. “Koşarak” ise -arak ekini almış bir zarf-fiil olduğundan B doğru bir tespittir.

  9. Soru 9

    Zor

    Sabahın (I) köründe yola çıkan dağcılar, (II) zirveye (III) ulaştıklarında yorgunluklarını (IV) unutup manzaranın (V) büyüsüne kapıldılar. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, iyelik ve bulunma durumu eki almıştır.
    • B)II. sözcük, yönelme durumu eki almıştır.
    • C)III. sözcük, cümleye zaman anlamı katmaktadır.
    • D)IV. sözcük, sıfat-fiil eki almıştır.
    • E)V. sözcükte kaynaştırma ünsüzü vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — IV. sözcük, sıfat-fiil eki almıştır.

    “Unutup” sözcüğü -up ekiyle kurulmuş bir zarf-fiildir; sıfat-fiil ekleri -an, -ası, -mez, -ar, -dık, -ecek, -miş'tir. “Büyüsüne” sözcüğünde iyelik ekinden önce s kaynaştırma ünsüzü getirildiğinden E'deki tespit doğrudur.

  10. Soru 10

    Orta

    Şair, (I) gördüklerini okuyucuya (II) yalın bir dille (III) aktarmayı her zaman (IV) başarmış, bunu yaparken (V) özgün imgeler kullanmıştır. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, sıfat-fiil eki aldığı için cümlede sıfat görevindedir.
    • B)II. sözcük, niteleme sıfatıdır.
    • C)III. sözcük, isim-fiil eki almıştır.
    • D)IV. sözcük, öğrenilen (duyulan) geçmiş zamanla çekimlenmiştir.
    • E)V. sözcük, kendisinden sonraki ismi nitelemektedir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I. sözcük, sıfat-fiil eki aldığı için cümlede sıfat görevindedir.

    “Gördüklerini” adlaşmış sıfat-fiildir; nitelediği ad düştüğü için sıfat değil, ad görevinde kullanılmıştır ve fiilimsinin nesnesi konumundadır. “Başarmış” öğrenilen geçmiş zaman ekiyle çekimlendiğinden D'deki tespit doğrudur.

  11. Soru 11

    Orta

    “Yazar, çocukluğunda dinlediği masalları yıllar sonra kendi üslubuyla yeniden kaleme aldı.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Belirtili nesne, bir söz öbeğidir.
    • B)Sıfat-fiil vardır.
    • C)Yüklem, tek sözcükten oluşmuştur.
    • D)Özne açıkça belirtilmiştir.
    • E)Zaman anlamı taşıyan bir söz öbeği vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yüklem, tek sözcükten oluşmuştur.

    Yüklem, “kaleme aldı” biçimindeki deyimleşmiş birleşik fiildir; tek sözcükten oluştuğu söylenemez. “Çocukluğunda dinlediği masalları” öbeği belirtili nesne olduğundan A söylenebilir.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem belirtili nesne hem dolaylı tümleç vardır?

    • A)Bütün gün sahilde yürüdü.
    • B)Yeni şiirlerini büyük bir heyecanla okudu.
    • C)Elindeki mektubu masanın çekmecesine yavaşça koydu.
    • D)Akşamki toplantıya biraz geç kaldı.
    • E)Küçük kardeşini sabahtan beri bekliyordu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Elindeki mektubu masanın çekmecesine yavaşça koydu.

    C'de “elindeki mektubu” belirtili nesne, “masanın çekmecesine” dolaylı tümleçtir. A ve D'de nesne yoktur; B ve E'de belirtili nesne bulunsa da dolaylı tümleç yoktur.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşçı, (I) hamuru mermer tezgâhta (II) incecik açtı; içine (III) kavrulmuş fıstık (IV) serpip özenle (V) sardı. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.
    • B)II. sözcük, fiili durum yönünden belirtmektedir.
    • C)III. sözcük, sıfat-fiildir.
    • D)IV. sözcük, zarf-fiil eki almıştır.
    • E)V. sözcük, geçişli bir fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.

    “Hamuru” sözcüğünde yalnızca belirtme durumu eki vardır; r sesi ek alınca değişmediği için yumuşama söz konusu değildir (krş. kitap-kitabı). “Kavrulmuş” -muş ekiyle kurulup fıstığı niteleyen bir sıfat-fiil olduğundan C doğrudur.

  14. Soru 14

    Kolay

    “Sınavdan çıkan öğrenciler, soruların cevaplarını hemen tartışmaya başladılar.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Girişik birleşik bir cümledir.
    • B)Özne, bir söz öbeğidir.
    • C)Yüklemi edilgen çatılıdır.
    • D)Cümlede isim-fiil vardır.
    • E)Yüklem, üçüncü çoğul kişiyle çekimlenmiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yüklemi edilgen çatılıdır.

    “Başladılar” fiili -ıl ya da -n gibi bir edilgenlik eki taşımaz; işi yapan özne belli olduğundan cümle etken çatılıdır. “Tartışmaya” sözcüğündeki -ma isim-fiil eki olduğundan D söylenebilir.

  15. Soru 15

    Orta

    “Dağın eteklerindeki köyde yaşayanlar, kışın şehirle bağlantısı kesilen yollardan yakınıyordu.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Adlaşmış sıfat-fiil, özne görevindedir.
    • B)Yüklemi geçişli bir fiildir.
    • C)Birden çok sıfat-fiil vardır.
    • D)Dolaylı tümleç vardır.
    • E)Yüklem, şimdiki zamanın hikâyesiyle çekimlenmiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yüklemi geçişli bir fiildir.

    “Yakınıyordu” nesne almayan geçişsiz bir fiildir; yükleme “neyi, kimi” sorusu sorulamaz. Cümlede “yaşayan(lar)” ve “kesilen” olmak üzere birden çok sıfat-fiil bulunduğundan C söylenebilir.

Sponsorlu