KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Dil Bilgisi — Test 3

KPSS Türkçe dersinin Karma Dil Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

3 kolay9 orta3 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem bağlaç hem edat vardır?

    • A)Sabahtan beri seni bekliyorum.
    • B)Sınav için çok çalıştı ama istediği sonucu alamadı.
    • C)Hem yürüyor hem şarkı söylüyordu.
    • D)Rüzgâr çıktı ve yağmur başladı.
    • E)Kuş gibi hafif hissediyordu kendini.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sınav için çok çalıştı ama istediği sonucu alamadı.

    B'de “için” edat, “ama” bağlaçtır. A'da yalnızca edat (beri), C ve D'de yalnızca bağlaç (hem ... hem, ve), E'de yalnızca edat (gibi) vardır.

  2. Soru 2

    Orta

    “Kaza yapan sürücüye çevredekiler hemen yardım etti.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Cümlede sıfat-fiil vardır.
    • B)Öznede aitlik eki (-ki) vardır.
    • C)Yüklem, yardımcı fiille kurulmuştur.
    • D)Dolaylı tümleç vardır.
    • E)Cümlenin belirtisiz nesnesi vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Cümlenin belirtisiz nesnesi vardır.

    Cümlede nesne yoktur; “yardım” adı, “etti” yardımcı fiiliyle kaynaşarak yüklemi oluşturduğundan ayrıca belirtisiz nesne sayılmaz. “Kaza yapan sürücüye” öbeği dolaylı tümleç olduğundan D söylenebilir. ("Kaza" sözcüğü "yapan" fiilimsisinin belirtisiz nesnesidir; sıfat-fiil öbeğinin içinde kaldığı için cümlenin ögesi sayılmaz.)

  3. Soru 3

    Kolay

    “Bahçedeki çiçekler, dün akşamki yağmurla iyice canlandı.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Fiil cümlesidir.
    • B)Öznesi bir sıfat tamlamasıdır.
    • C)Zarf tümleci vardır.
    • D)Yüklemi, isimden türemiş bir fiildir.
    • E)Devrik bir cümledir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Devrik bir cümledir.

    Yüklem (canlandı) cümlenin sonunda yer aldığından bu, kurallı bir cümledir; devrik olduğu söylenemez. “Canlandı” fiili “can” adından -lan ekiyle türediği için D söylenebilir.

  4. Soru 4

    Orta

    (I) Küçücük bir kasabada büyüyen ressam, (II) doğanın renklerini tuvaline (III) ustalıkla (IV) yansıtmasıyla (V) tanındı. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcükte ünsüz düşmesi vardır.
    • B)II. sözcük, cümlenin öznesidir.
    • C)III. sözcük, isimden isim yapan bir ek almıştır.
    • D)IV. sözcük, isim-fiil eki almıştır.
    • E)V. sözcük, bilinen (görülen) geçmiş zamanla çekimlenmiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II. sözcük, cümlenin öznesidir.

    “Doğanın” sözcüğü isim tamlamasının tamlayanıdır; cümlenin öznesi “Küçücük bir kasabada büyüyen ressam” öbeğidir. “Küçücük” sözcüğünde “küçük” sözcüğünün sonundaki k sesi, -cük eki gelince düştüğü için A'daki tespit doğrudur.

  5. Soru 5

    Orta

    “Sanatçının son albümü, eleştirmenlerce büyük bir beğeniyle karşılandı.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Gerçek özne vardır.
    • B)Yüklem, edilgen çatılıdır.
    • C)Belirtili isim tamlaması vardır.
    • D)Yapıca basit bir cümledir.
    • E)“Eleştirmenlerce” sözcüğü, işi yapanı belirtmektedir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Gerçek özne vardır.

    Yüklem edilgen çatılı olduğundan işi yapan gerçek özne cümlede yoktur; “sanatçının son albümü” işten etkilenen sözde öznedir. “Sanatçının son albümü” aynı zamanda belirtili isim tamlaması olduğundan C söylenebilir.

  6. Soru 6

    Orta

    Kar, (I) geceden beri (II) aralıksız yağıyor; belediye ekipleri ana (III) yolları açmak için (IV) durmadan (V) çalışıyor. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, “beri” edatıyla birlikte zaman anlamlı bir söz öbeği oluşturmuştur.
    • B)II. sözcük, fiili durum yönünden belirten bir zarftır.
    • C)III. sözcük, belirtme durumu eki almıştır.
    • D)IV. sözcük, zarf-fiil eki almıştır.
    • E)V. sözcük, isim cümlesinin yüklemidir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V. sözcük, isim cümlesinin yüklemidir.

    “Çalışıyor” çekimli bir fiil olduğundan bu bölüm, isim cümlesi değil fiil cümlesidir; isim cümlesinde yüklem, ek fiil almış bir isim ya da isim soylu sözcük olur. “Durmadan” -madan ekiyle kurulmuş bir zarf-fiil olduğundan D doğrudur.

  7. Soru 7

    Orta

    Sergideki (I) tabloların birçoğu, ressamın (II) gördüğü kentleri (III) anlatıyordu; ziyaretçiler (IV) saatlerce salonda (V) dolaştı. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, ilgi (tamlayan) eki almıştır.
    • B)II. sözcükte hiçbir ses olayı yoktur.
    • C)III. sözcük, şimdiki zamanın hikâyesiyle çekimlenmiştir.
    • D)IV. sözcük, zarf görevinde kullanılmıştır.
    • E)V. sözcük, cümlenin yüklemidir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II. sözcükte hiçbir ses olayı yoktur.

    “Gördüğü” sözcüğünde -dük ekindeki k sesi, ünlüyle başlayan ek alınca ğ'ye dönüşmüştür; yani ünsüz yumuşaması vardır. “Anlatıyordu” şimdiki zaman ekinden sonra hikâye eki aldığından C'deki tespit doğrudur.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdakilerden hangisi hem devrik hem isim cümlesidir?

    • A)Bir daha görmedim onu.
    • B)Bu kitap gerçekten sürükleyici.
    • C)Akşamları sahilde yürürdük.
    • D)Ne kadar güzeldi o yaz akşamları!
    • E)Annem dün akşam çok yorgundu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ne kadar güzeldi o yaz akşamları!

    D'de yüklem (güzeldi) ek fiil almış bir isim olduğundan cümle isim cümlesidir; yüklem özneden (o yaz akşamları) önce geldiği için de devriktir. A devrik ama fiil cümlesidir; B ve E kurallı isim cümlesi, C kurallı fiil cümlesidir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem sıfat-fiil hem zarf-fiil vardır?

    • A)Denizi izleyen çocuk, sessizce oturuyordu.
    • B)Kapıyı açınca misafirleri gördü.
    • C)Akşama kadar ders çalışıp uyudu.
    • D)Sararan yapraklar birer birer döküldü.
    • E)Koşarak gelen atlet, yarışı önde bitirdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Koşarak gelen atlet, yarışı önde bitirdi.

    E'de “koşarak” zarf-fiili ile “gelen” sıfat-fiili bir arada kullanılmıştır. A'da yalnızca sıfat-fiil (izleyen), B ve C'de yalnızca zarf-fiil (açınca, çalışıp), D'de yalnızca sıfat-fiil (sararan) vardır.

  10. Soru 10

    Zor

    Şairin (I) dizelerindeki ince alay, kimi okurun (II) gözünden kaçsa da dikkatli okurlar bu (III) örtük anlamı (IV) sezip şiiri bir de o gözle (V) yorumluyor. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcükte üçten fazla ek vardır.
    • B)II. sözcükte ünsüz benzeşmesi vardır.
    • C)III. sözcük, sıfat görevindedir.
    • D)IV. sözcük, zarf-fiildir.
    • E)V. sözcük, geçişli bir fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II. sözcükte ünsüz benzeşmesi vardır.

    “Gözünden” sözcüğünde iyelik ve ayrılma durumu eki vardır; sert ünsüz benzeşmesini gerektirecek bir durum bulunmadığından benzeşme yoktur. “Dizelerindeki” sözcüğünde çoğul, iyelik, bulunma ve -ki olmak üzere dört ek bulunduğundan A'daki tespit doğrudur.

  11. Soru 11

    Kolay

    (I) Yarın köye gidecekmiş; (II) dedesinin (III) eskiyen çatısını onarıp (IV) akşama (V) dönecekmiş. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, fiili zaman yönünden belirten bir zarftır.
    • B)II. sözcük, cümlenin belirtili nesnesidir.
    • C)III. sözcük, sıfat-fiildir.
    • D)IV. sözcük, yönelme durumu eki almıştır.
    • E)V. sözcük, birleşik zamanlı bir fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II. sözcük, cümlenin belirtili nesnesidir.

    “Dedesinin” sözcüğü, isim tamlamasında tamlayan durumundadır; "dedesinin eskiyen çatısını" öbeği, "onarıp" fiilimsisinin belirtili nesnesidir; bu öbek cümlede zarf tümleci görevindeki fiilimsi öbeğinin içinde yer alır. “Dönecekmiş” gelecek zamanın rivayetiyle çekimlendiği için birleşik zamanlıdır; E doğru bir tespittir.

  12. Soru 12

    Orta

    Dedem, (I) sabrın insanı (II) olgunlaştırdığını söylerdi; aceleyle (III) verilen kararların (IV) çoğunun pişmanlık (V) getirdiğine inanırdı. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcükte ünlü düşmesi vardır.
    • B)II. sözcükte birden çok yapım eki vardır.
    • C)III. sözcük, edilgen bir fiilden türetilmiş sıfat-fiildir.
    • D)IV. sözcük, belgisiz zamirdir.
    • E)V. sözcük, cümlenin yüklemidir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V. sözcük, cümlenin yüklemidir.

    Cümlenin yüklemleri “söylerdi” ve “inanırdı” çekimli fiilleridir; “getirdiğine” adlaşmış sıfat-fiil olup yükleme bağlanan öbeğin içinde yer alır. “Sabrın” sözcüğünde “sabır” sözcüğünün ikinci hecesindeki dar ünlü düştüğü için A'daki tespit doğrudur.

  13. Soru 13

    Orta

    Kentin (I) gürültüsünden uzaklaşmak (II) isteyenler, hafta sonları (III) soluğu dağ köylerinde alıyor; oralarda (IV) kimseyi rahatsız etmeden (V) dinleniyorlar. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, iyelik ve ayrılma durumu eki almıştır.
    • B)II. sözcük, cümlede sıfat görevinde kullanılmıştır.
    • C)III. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.
    • D)IV. sözcük, belgisiz zamirdir.
    • E)V. sözcük, şimdiki zamanla çekimlenmiştir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — II. sözcük, cümlede sıfat görevinde kullanılmıştır.

    “İsteyenler” adlaşmış sıfat-fiildir ve cümlede özne görevindedir; sıfat görevinde olması için nitelediği bir adın bulunması gerekirdi. “Soluğu” sözcüğünde k sesi, ünlüyle başlayan ek alınca ğ'ye dönüştüğünden C'deki yumuşama tespiti doğrudur.

  14. Soru 14

    Zor

    Eleştirmen, romanın (I) kahramanlarını (II) inandırıcı bulmadığını, olay örgüsünün de (III) gelişigüzel (IV) kurgulandığını söyleyerek yazarı sert bir dille (V) uyardı. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük; çoğul, iyelik ve belirtme durumu eki almıştır.
    • B)II. sözcük, fiilden türemiş bir sıfattır.
    • C)III. sözcük, birleşik yapılı bir sözcüktür.
    • D)IV. sözcükte edilgenlik ekinden sonra sıfat-fiil eki gelmiştir.
    • E)V. sözcük, edilgen çatılıdır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V. sözcük, edilgen çatılıdır.

    “Uyardı” fiili etken çatılıdır; işi yapan (eleştirmen) cümlede gerçek özne olarak bulunmaktadır. “Kurgulandığını” sözcüğünde -n edilgenlik ekinden sonra -dık sıfat-fiil eki geldiğinden D'deki tespit doğrudur.

  15. Soru 15

    Zor

    Kentin en eski (I) fırınında (II) mis gibi kokan ekmekler, daha (III) sabahtan (IV) tükeniyor; geç kalanlar eli (V) boş dönüyor. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, iyelik ve bulunma durumu eki almıştır.
    • B)II. sözcük, “gibi” edatıyla söz öbeği kurmuştur.
    • C)III. sözcükte ünsüz benzeşmesi vardır.
    • D)IV. sözcük, cümlenin yüklemidir.
    • E)V. sözcük, yapım eki almış türemiş bir sözcüktür.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V. sözcük, yapım eki almış türemiş bir sözcüktür.

    “Boş” sözcüğü kök hâlindedir; üzerinde hiçbir yapım eki bulunmadığından türemiş sayılamaz. “Sabahtan” sözcüğünde -dan ekinin, h sert ünsüzünden sonra -tan biçimine girmesi ünsüz benzeşmesi olduğundan C'deki tespit doğrudur.

Sponsorlu