KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Karma Dil Bilgisi — Test 4

KPSS Türkçe dersinin Karma Dil Bilgisi konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 4. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

0 kolay9 orta6 zor

  1. Soru 1

    Orta

    Uzun bir (I) yolculuğun ardından kasabaya (II) varan yolcular, otelin (III) bahçesinde akşam (IV) yemeğini sabırsızlıkla (V) beklediler. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcükte hem yapım hem çekim eki vardır.
    • B)II. sözcük, sıfat-fiildir.
    • C)III. sözcük, cümlenin zarf tümlecidir.
    • D)IV. sözcükte ünsüz yumuşaması vardır.
    • E)V. sözcük, geçişli bir fiildir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III. sözcük, cümlenin zarf tümlecidir.

    “Bahçesinde” yer bildirir ve yükleme sorulan “Nerede beklediler?” sorusuna cevap verir; bu yüzden dolaylı tümleçtir, zarf tümleci değildir. “Yemeğini” sözcüğünde k sesinin ğ'ye dönüşmesi ünsüz yumuşaması olduğundan D doğrudur.

  2. Soru 2

    Orta

    “Yağmur dinince sokaklar yeniden kalabalıklaştı.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Zarf-fiil vardır.
    • B)Yüklemi türemiş bir fiildir.
    • C)Girişik birleşik bir cümledir.
    • D)Yüklemi geçişsiz bir fiildir.
    • E)Belirtisiz nesne vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Belirtisiz nesne vardır.

    Cümlede nesne yoktur; “kalabalıklaştı” geçişsiz bir fiildir, “sokaklar” ise öznedir. “Dinince” -ince ekiyle kurulmuş bir zarf-fiil olduğundan A söylenebilir.

  3. Soru 3

    Zor

    Yarışmaya (I) katılacakların (II) başvurularını hafta sonuna kadar (III) tamamlaması gerekiyor; eksik (IV) belgeyle yapılan başvurular (V) değerlendirilmeyecek. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, gelecek zaman anlamlı sıfat-fiil ekiyle türemiştir.
    • B)II. sözcük, iyelik ve belirtme durumu eki almıştır.
    • C)III. sözcük, zarf-fiil eki almıştır.
    • D)IV. sözcükte kaynaştırma ünsüzü vardır.
    • E)V. sözcük, hem edilgenlik hem olumsuzluk eki almıştır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III. sözcük, zarf-fiil eki almıştır.

    “Tamamlaması” -ma isim-fiil ekiyle kurulmuştur; zarf-fiil ekleri -ip, -arak, -ınca, -ken gibi eklerdir. “Değerlendirilmeyecek” sözcüğünde hem -il edilgenlik eki hem -me olumsuzluk eki bulunduğundan E'deki tespit doğrudur.

  4. Soru 4

    Zor

    Belgeselde, (I) buzulların (II) erimesiyle deniz seviyesinin (III) yükseldiği anlatılıyor; bilim insanları bu (IV) gidişatın önlenmesi için (V) çağrıda bulunuyor. Bu cümledeki numaralanmış sözcüklerle ilgili aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

    • A)I. sözcük, tamlayan eki almıştır.
    • B)II. sözcük, isim-fiil eki almıştır.
    • C)III. sözcük, sıfat-fiil eki aldığı için kendisinden sonraki ismi nitelemektedir.
    • D)IV. sözcük, ilgi eki almıştır.
    • E)V. sözcükte ünlü düşmesi vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — III. sözcük, sıfat-fiil eki aldığı için kendisinden sonraki ismi nitelemektedir.

    “Yükseldiği” adlaşmış sıfat-fiildir; kendisinden sonra bir isim gelmediği için niteleme görevi yoktur, edilgen yüklemin sözde öznesi durumundadır. “Çağrıda” sözcüğünde “çağır-” fiilinin ikinci hecesindeki dar ünlü düştüğünden E doğrudur.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde adlaşmış sıfat vardır?

    • A)Yaşlılar parkta sohbet ediyordu.
    • B)Genç adam hızla uzaklaştı.
    • C)Kırmızı kazağını bugün giymişti.
    • D)Bu güzel şehri hiç unutmadım.
    • E)Çalışkan öğrenciler ödüllendirildi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yaşlılar parkta sohbet ediyordu.

    A'da 'yaşlılar' sözcüğü, 'yaşlı insanlar' anlamındaki öbekte adın düşüp sıfatın çekim eki alarak adın yerine geçmesiyle oluşmuş adlaşmış sıfattır. Öteki cümlelerde genç, kırmızı, güzel, çalışkan sözcükleri adlarıyla birlikte kullanıldığından sıfat görevini sürdürmektedir.

  6. Soru 6

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ayraç içindeki açıklama yanlıştır?

    • A)Bahçe duvarı ustalarca yeniden örüldü. (Yüklem, edilgen çatılıdır.)
    • B)Çocuklar parkta doyasıya eğlendi. (Yüklem, geçişsiz bir fiildir.)
    • C)Annesi bebeği erkenden uyuttu. (Yüklem, edilgen çatılıdır.)
    • D)Kitaplar kutulara özenle yerleştirildi. (Cümlede sözde özne vardır.)
    • E)Sporcular her sabah beş kilometre koşuyor. (Yüklem, etken çatılıdır.)
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Annesi bebeği erkenden uyuttu. (Yüklem, edilgen çatılıdır.)

    “Uyuttu” fiilinde edilgenlik eki yoktur; işi yapan özne (annesi) cümlede bulunduğundan yüklem etken çatılıdır, açıklama yanlıştır. D'de “kitaplar”, edilgen yüklemin işten etkilenen sözde öznesi olduğundan o açıklama doğrudur.

  7. Soru 7

    Zor

    “Gözlerini kısarak uzaklardaki gemiyi seçmeye çalışan çocuk, sonunda umudunu yitirip kıyıdan ayrıldı.” cümlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)Özne, sıfat-fiil grubuyla kurulmuş bir söz öbeğidir.
    • B)Cümlede her üç fiilimsi türü de vardır.
    • C)“Uzaklardaki” sözcüğü sıfat görevindedir.
    • D)Yüklemi geçişsiz bir fiildir.
    • E)Birden çok yargının sıralandığı sıralı bir cümledir.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Birden çok yargının sıralandığı sıralı bir cümledir.

    Cümlede tek çekimli fiil (ayrıldı) vardır; öteki yargılar fiilimsilerle temel cümleye bağlandığından bu, girişik birleşik bir cümledir, sıralı değildir. Cümlede zarf-fiil (kısarak, yitirip), isim-fiil (seçmeye) ve sıfat-fiil (çalışan) bulunduğundan B söylenebilir.

  8. Soru 8

    Zor

    Akşam olunca köye iner sürüler Çoban yorgun argın döner evine Ocakta kaynayan sütün buğusu Karışır gecenin serinliğine Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)'olunca' sözcüğünde zarf-fiil eki vardır.
    • B)'kaynayan' sıfat-fiili 'süt' adını nitelemektedir.
    • C)'gecenin serinliği' belirtili ad tamlamasıdır.
    • D)'döner' sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır.
    • E)Dörtlükte devrik cümle vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 'döner' sözcüğünde ünsüz yumuşaması vardır.

    'dön-' fiilinde yumuşamaya elverişli p, ç, t, k ünsüzlerinden biri yoktur; -er eki doğrudan eklenmiştir, ses olayı gerçekleşmemiştir. İlk dizede özne 'sürüler' yüklemden sonra geldiği için cümle devriktir; 'olunca'daki -ınca da zarf-fiil ekidir.

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünsüz benzeşmesi (sertleşme) hem ünlü daralması vardır?

    • A)Kitabı raftan alıp okumaya başladı.
    • B)Yağmur yağınca herkes içeri kaçtı.
    • C)Suyu bir dikişte içti.
    • D)Bebek geceleri sık sık ağlıyordu.
    • E)Sokakta seni saatlerce bekliyorduk.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sokakta seni saatlerce bekliyorduk.

    E'de 'sokakta' sözcüğünde k sert ünsüzünden sonra -da eki -ta olmuş, ünsüz benzeşmesi gerçekleşmiştir; 'bekliyorduk' sözcüğünde ise bekle- fiilinin sonundaki e, -yor ekinin etkisiyle i'ye daralmıştır. D'de yalnız daralma (ağla- → ağlıyor), B'de yalnız benzeşme (kaçtı) vardır.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kaynaştırma ünsüzü almış bir sözcük yoktur?

    • A)Arabanın anahtarını kaybetmiş.
    • B)Kapıyı yavaşça kapattı.
    • C)Bahçeye yeni fidanlar dikildi.
    • D)Elmayı ikiye böldü.
    • E)Evden çıkarken ışıkları söndürdü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Evden çıkarken ışıkları söndürdü.

    E'deki sözcüklerde ekler ünsüzle biten tabanlara geldiği için kaynaştırma ünsüzüne gerek kalmamıştır (ev-den, ışık-lar-ı). A'da 'arabanın' ve 'anahtarını' sözcüklerinde n, B'de 'kapıyı', C'de 'bahçeye', D'de 'elmayı' ve 'ikiye' sözcüklerinde y kaynaştırma ünsüzü vardır.

  11. Soru 11

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünsüz yumuşaması hem ünsüz benzeşmesi vardır?

    • A)Kitaptaki resimlere uzun uzun baktı.
    • B)Ağaçtan düşen elmaları sepete doldurdu.
    • C)Dolaptan çıkardığı kitabı bana uzattı.
    • D)Sokaktaki çocuklar sessizce dağıldı.
    • E)Yurtta kalan öğrenciler erken kalkar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dolaptan çıkardığı kitabı bana uzattı.

    C'de dolap + tan → dolaptan sözcüğünde p'den sonra -dan ekinin -tan olması ünsüz benzeşmesi; kitap + ı → kitabı ve çıkardık + ı → çıkardığı sözcüklerindeki p → b, k → ğ değişimleri ünsüz yumuşamasıdır. Öteki seçeneklerde (kitaptaki, ağaçtan, sokaktaki, yurtta) yalnız benzeşme vardır.

  12. Soru 12

    Orta

    Bir serçe kondu pencerenin ucuna Sevinçle izledim minik kuşu ben Ekmek kırıntıları serptim avluya Havalandı gitti tam beslenirken Bu dizelerle ilgili aşağıdakilerden hangisi söylenemez?

    • A)'Sevinçle' sözcüğü durum zarfı görevindedir.
    • B)'minik kuşu' öbeği sıfat tamlaması olup cümlede belirtili nesnedir.
    • C)'Ekmek kırıntıları' belirtisiz ad tamlamasıdır.
    • D)'kondu' edilgen çatılı bir fiildir.
    • E)'beslenirken' sözcüğünde zarf-fiil eki vardır.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — 'kondu' edilgen çatılı bir fiildir.

    'kon-' fiili çatı eki almamıştır; işi yapan 'bir serçe' gerçek özne olduğundan fiil etkendir. 'beslenirken' sözcüğündeki -ken zarf-fiil ekidir; 'ekmek kırıntıları' da tamlayanı ek almamış belirtisiz ad tamlamasıdır.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem ünlü düşmesi hem ünsüz yumuşaması vardır?

    • A)Sabahleyin burnu kanamış.
    • B)Kitabın kapağı yırtılmıştı.
    • C)Gönlünce bir tatil yaptı.
    • D)Toplantının kaydı bilgisayarda saklanıyor.
    • E)Oyuncaklarını kutuya doldurdu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Toplantının kaydı bilgisayarda saklanıyor.

    'kayıt' sözcüğü ek alınca ikinci hecedeki dar ünlü düşmüş (kayıt + ı → kaydı) ve t ünsüzü d'ye yumuşamıştır; iki ses olayı bir aradadır. A'daki 'burnu' ve C'deki 'gönlünce' sözcüklerinde yalnız ünlü düşmesi, B'deki 'kitabın' ve 'kapağı' sözcüklerinde yalnız yumuşama vardır.

  14. Soru 14

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem belirtili nesne hem dolaylı tümleç bulunmaktadır?

    • A)Mektubu dün akşam yazdı.
    • B)Anahtarı çekmeceye bıraktı.
    • C)Okula erkenden gitti.
    • D)Yeni bir araba aldılar.
    • E)Bahçeden taze sebzeler topladık.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Anahtarı çekmeceye bıraktı.

    B'de 'anahtarı' belirtme hâli eki aldığı için belirtili nesne, 'çekmeceye' yönelme eki aldığı için dolaylı tümleçtir. A'da belirtili nesneyle zarf tümleci, E'de dolaylı tümleçle belirtisiz nesne bir aradadır.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki 'sözcük → tür' eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

    • A)yavaşça ('Yaşlı kadın yavaşça gülümsedi.') → durum zarfı
    • B)bu ('Bu olayı herkes duymuş.') → işaret zamiri
    • C)hiçbiri ('Hiçbiri toplantıya gelmedi.') → belgisiz zamir
    • D)eyvah ('Eyvah, çantamı evde unuttum!') → ünlem
    • E)doğru ('Akşama doğru buluşalım.') → edat
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — bu ('Bu olayı herkes duymuş.') → işaret zamiri

    'Bu olayı herkes duymuş.' cümlesinde 'bu', 'olay' adını belirttiği için işaret sıfatıdır; zamir olabilmesi için bir adın yerini tutması gerekir. 'hiçbiri' ise adın yerini tuttuğundan belgisiz zamirdir ve eşleştirmesi doğrudur.

Sponsorlu