KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Anlatım Bozuklukları — Test 3

KPSS Türkçe dersinin Anlatım Bozuklukları konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 128 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 3. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

2 kolay11 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    'Sağlığına kavuşmak için doktorun önerilerinin hiçbirini uygulamadı.' cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Kişi ekinden kaynaklanan belirsizlik
    • B)Deyimin kalıbının bozulması
    • C)Amaç ile eylem arasında mantık çelişkisi bulunması
    • D)Karşılaştırmanın belirsizliğe yol açması
    • E)Virgül eksikliğinden doğan belirsizlik
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Amaç ile eylem arasında mantık çelişkisi bulunması

    Sağlığına kavuşmak isteyen birinin doktor önerilerini uygulamaması, amaç ile eylem arasında çelişki doğurur; bu bir mantık hatasıdır. Cümle 'Sağlığına kavuşmak için doktorun önerilerini eksiksiz uyguladı.' biçiminde düzeltilebilir. A'nın belirttiği kişi belirsizliği cümlede yoktur; öznenin kim olduğu bellidir.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğu bulunmaktadır?

    • A)Oylamada üç üye çekimser oy kullandı.
    • B)Yeni gelen öğrenci çok çekimser olduğu için kimseyle konuşamıyor.
    • C)Bu belgesel, kutup ayılarının yaşamını konu alıyor.
    • D)Ailesi, onun kararlarına her zaman saygı gösterdi.
    • E)Kitabın ikinci baskısı kısa sürede tükendi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yeni gelen öğrenci çok çekimser olduğu için kimseyle konuşamıyor.

    B'de 'çekimser' yanlış anlamda kullanılmıştır: 'çekimser', görüş bildirmekten ya da oy kullanmaktan kaçınan kişi demektir; utangaç, ürkek kişiler için 'çekingen' denir. Doğrusu 'çok çekingen olduğu için' biçimidir. A'da ise 'çekimser oy kullanmak' sözcüğün gerçek anlamına uygun, kusursuz bir kullanımdır.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Kaza, sürücünün dikkatsizliği yüzünden meydana geldi.
    • B)Yeni ilaç, ağrıların kısa sürede hafiflemesini sağladı.
    • C)Uzun süren görüşmeler sonunda iki ülke anlaşmaya vardı.
    • D)Bu ilaç, hastanın kısa sürede iyileşmesine neden oldu.
    • E)Aşırı yağışlar, kentte su baskınlarına yol açtı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Bu ilaç, hastanın kısa sürede iyileşmesine neden oldu.

    D'de 'neden olmak' yanlış anlamda kullanılmıştır; bu söz olumsuz sonuçlar için kullanılır, oysa hastanın iyileşmesi olumlu bir durumdur. Doğrusu 'iyileşmesini sağladı' olmalıdır. A'da 'yüzünden' olumsuz bir durumla (kaza), E'de 'yol açtı' yine olumsuz bir sonuçla kullanıldığı için bu cümleler doğrudur.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerden hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Üşümemek için kalın paltosunu giymeden dışarı çıktı.
    • B)Kütüphaneden aldığı kitapları zamanında iade etti.
    • C)Bu yaz köyde dedesine yardım etmeyi planlıyor.
    • D)Sergideki tablolar ziyaretçilerden büyük ilgi gördü.
    • E)Şair, yeni kitabında çocukluk anılarına yer vermiş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Üşümemek için kalın paltosunu giymeden dışarı çıktı.

    A'da amaç ile eylem çelişmektedir: Üşümek istemeyen kişinin paltosunu giymemesi mantığa aykırıdır. Cümle 'Üşümemek için kalın paltosunu giyip dışarı çıktı.' biçiminde düzeltilmelidir. D'de özne ile yüklem uyumludur ve herhangi bir bozukluk yoktur.

  5. Soru 5

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde gereksiz sözcük kullanımından kaynaklanan anlatım bozukluğu bulunmaktadır?

    • A)Sınav sonuçlarının yaklaşık bir hafta kadar sonra açıklanacağı duyuruldu.
    • B)Kardeşim, uyumadan önce mutlaka birkaç sayfa kitap okur.
    • C)Bu yıl üretilen fındığın büyük bölümü yurt dışına satıldı.
    • D)Yaşlı adam, sorulan her soruyu sabırla yanıtladı.
    • E)Konser, izleyicilerin coşkulu alkışlarıyla sona erdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Sınav sonuçlarının yaklaşık bir hafta kadar sonra açıklanacağı duyuruldu.

    A'da 'yaklaşık' ile 'kadar' aynı işlevi (aşağı yukarılık) taşıdığından ikisinin bir arada kullanılması gereksiz sözcük bozukluğu yaratır; doğrusu 'yaklaşık bir hafta sonra' ya da 'bir hafta kadar sonra' olmalıdır. B'deki 'mutlaka' sözcüğü ise alışkanlığın kesinliğini vurgular, fazlalık değildir.

  6. Soru 6

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu yoktur?

    • A)Bu tarihî konak, geçen yıl yeniden restore edildi.
    • B)Kesinlikle o da bizimle gelmek isteyebilir.
    • C)Kitabın ücreti, kapağında yazandan daha yüksekti.
    • D)Sanatçı, ilk kişisel sergisini üniversite yıllarında açmıştı.
    • E)Yeni işe başlamıştım ki şirket taşınma kararı aldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sanatçı, ilk kişisel sergisini üniversite yıllarında açmıştı.

    D kusursuzdur. A'da 'restore etmek' zaten 'yeniden onarıp eski hâline getirmek' demek olduğundan 'yeniden' gereksizdir. B'de kesinlik bildiren 'kesinlikle' ile olasılık bildiren 'isteyebilir' çelişir. C'de ürünün karşılığı 'fiyat', emeğin karşılığı 'ücret' olduğundan 'fiyatı' denmeliydi. E'de 'yeni' yanlış yerdedir; doğrusu 'İşe yeni başlamıştım ki...' biçimidir.

  7. Soru 7

    Zor

    Verilen cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu bulunmamaktadır?

    • A)Bu yarışmaya en az yirmi okuldan fazla katılım oldu.
    • B)Ağzı çok sıkıdır; duyduklarını anında herkese yetiştirir.
    • C)Sınavı kazanamayacağını öğrenince çok üzüldüm.
    • D)Yetkililer, yolun bir hafta ulaşıma kapalı kalacağını duyurdu.
    • E)Susuz kalmamak için yanına hiç su almadan yola çıktı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yetkililer, yolun bir hafta ulaşıma kapalı kalacağını duyurdu.

    D'de bozukluk yoktur; cümle açık ve mantıklıdır. A'da 'en az' ile '-den fazla' çelişir. B'de 'ağzı sıkı' deyimi, sır saklayamayan biri için kullanıldığından bağlama aykırıdır. C'de 'kazanamayacağını' sözü kişi belirsizliği taşır; E'de susuz kalmak istemeyen kişinin su almaması amaç-eylem çelişkisi doğurur.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde mantık hatasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Konsere izleyiciler yoğun ilgi gösterdi.
    • B)Yarın sabah erkenden yola çıkmayı düşünüyoruz.
    • C)Bırakın İngilizce bir cümleyi okumayı, çeviri bile yapamaz.
    • D)Aldığı ödül, genç yazarı çok mutlu etti.
    • E)Toplantı, planlanandan yarım saat geç başladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bırakın İngilizce bir cümleyi okumayı, çeviri bile yapamaz.

    C'de sıralama mantığa aykırıdır: Bu yapıda önce yapılması güç olan söylenmelidir. Doğrusu 'Bırakın çeviri yapmayı, İngilizce bir cümleyi bile okuyamaz.' biçimidir. E'de 'planlanandan yarım saat geç başladı' ifadesi mantık açısından kusursuzdur.

  9. Soru 9

    Orta

    “Komite, sorunları çözmek için karşılıklı görüş alışverişinde bulundu.” cümlesindeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Sözcüğün yanlış anlamda kullanılması
    • B)Gereksiz sözcük kullanılması
    • C)Sözcüğün yanlış yerde kullanılması
    • D)Anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılması
    • E)Dolaylı tümleç eksikliği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Gereksiz sözcük kullanılması

    'Alışveriş' sözcüğü yapısı gereği karşılıklılık anlamı taşıdığından 'karşılıklı' sözcüğü gereksiz kullanılmıştır; doğrusu 'görüş alışverişinde bulundu' biçimidir. Sözcükler anlamca birbiriyle çelişmediği için D, cümledeki sözcüklerin anlamları yerinde olduğu için A bu bozukluğun nedeni değildir.

  10. Soru 10

    Orta

    Verilen cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu yer almamaktadır?

    • A)Küçük kıza sarıldı.
    • B)Babamı amcamdan çok dinlerim.
    • C)Bırakın hatasını kabul etmeyi, özür bile dilemiyor.
    • D)Uzmanlar, düzenli uykunun öğrenmeyi kolaylaştırdığını belirtiyor.
    • E)Depoya en az elli tondan fazla buğday kondu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Uzmanlar, düzenli uykunun öğrenmeyi kolaylaştırdığını belirtiyor.

    D'de anlam açık, mantık tutarlıdır; bozukluk yoktur. A'da 'küçük' sözcüğünün özne mi sıfat mı olduğu belirsizdir. B'de 'amcamdan çok' karşılaştırması iki anlamlıdır. C'de sıralama ters kurulmuştur; doğrusu 'Bırakın özür dilemeyi, hatasını kabul bile etmiyor.' E'de 'en az' ile '-den fazla' çelişir.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde kişi belirsizliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Senin bu işi başaracağına yürekten inanıyorum.
    • B)Onun yarın erken geleceğini biliyorum.
    • C)Kardeşim, sınav sonuçlarını akşam öğrenmiş.
    • D)Bu romanı yazarın en başarılı eseri sayıyorum.
    • E)İşten ayrıldığını toplantıda öğrendim.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — İşten ayrıldığını toplantıda öğrendim.

    E'de 'ayrıldığını' sözü hem 'senin ayrıldığını' hem 'onun ayrıldığını' biçiminde anlaşılabildiğinden kişi (iyelik) belirsizliği vardır. Cümlenin başına 'senin' ya da 'onun' getirilerek bozukluk giderilir. A ve B'de kişi zamirleri açıkça belirtildiği için aynı belirsizlik oluşmaz.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerden hangisinde kişi belirsizliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Onun istifa edeceğini gazeteden öğrendik.
    • B)Senin bu konuda haklı olduğunu düşünüyorum.
    • C)Müdür, toplantının ertelendiğini duyurdu.
    • D)Arkadaşım, tatil planlarını benimle paylaştı.
    • E)Ödülü kazandığını törenden önce duymuştum.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ödülü kazandığını törenden önce duymuştum.

    E'de 'kazandığını' sözü 'senin mi onun mu kazandığı' sorusunu açıkta bıraktığından kişi (iyelik) belirsizliği vardır. Başa 'senin' ya da 'onun' zamiri getirilerek bozukluk giderilir. A'da 'onun' zamiri açıkça kullanıldığı için aynı belirsizlik oluşmaz.

  13. Soru 13

    Orta

    Aşağıda verilen cümlelerin hangisinde bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Maç, tahminen tam iki saat sürdü.
    • B)Yazarın yeni öyküleri dergide yayımlanmaya başladı.
    • C)Yağmura rağmen açık hava konseri iptal edilmedi.
    • D)Belediye, park alanlarını her yıl biraz daha genişletiyor.
    • E)Sınava hazırlanırken düzenli tekrar yapmayı ihmal etmedi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Maç, tahminen tam iki saat sürdü.

    A'da 'tahminen' kesin olmayan, 'tam' ise kesin bir ölçü bildirir; ikisinin bir arada kullanılması çelişki yaratır. Sözcüklerden biri atılmalıdır: 'Maç tam iki saat sürdü.' ya da 'Maç tahminen iki saat sürdü.' C'de 'rağmen' edatıyla (ilgeç) kurulan karşıtlık anlamca tutarlıdır, bozukluk yoktur.

  14. Soru 14

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sözcüğün yanlış anlamda kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğu yer almaktadır?

    • A)Bu iki sözcük arasındaki anlam ayrımına dikkat etmek gerekir.
    • B)Gazete, ünlü yazarın anılarını dizi hâlinde yayımladı.
    • C)Öğretmenlik, her şeyden önce sabır isteyen bir meslektir.
    • D)Kentteki tarihî yapıların çoğu geçen yıl onarıldı.
    • E)Kimse onun bu iş için harcadığı emeği azımsamamalı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kimse onun bu iş için harcadığı emeği azımsamamalı.

    E'de 'azımsamak' yanlış anlamda kullanılmıştır: 'azımsamak' bir şeyi miktarca az bulmak, 'küçümsemek' ise değersiz görmek demektir. Emeğin değersiz görülmemesi kastedildiğinden doğrusu 'emeği küçümsememeli' olmalıdır. A'daki 'ayrım' sözcüğü 'fark' anlamında doğru kullanılmıştır, B'de de yazılı eser için 'yayımlamak' doğru fiildir.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlamca çelişen sözcüklerin bir arada kullanılmasından kaynaklanan anlatım bozukluğu yer almaktadır?

    • A)Aşağı yukarı iki yıldır bu mahallede oturuyoruz.
    • B)Yaklaşık yüz kişi konferansı ayakta izledi.
    • C)Depoda tam üç ton kadar buğday olduğunu söyledi.
    • D)Kesinlikle bu belgeyi yarın teslim etmelisin.
    • E)Herhalde toplantı birazdan başlar.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Depoda tam üç ton kadar buğday olduğunu söyledi.

    C'de 'tam' kesinlik, 'kadar' ise yaklaşıklık bildirdiğinden bu ikisi aynı miktarın başında ve sonunda çelişki yaratır; 'tam üç ton buğday' ya da 'üç ton kadar buğday' denmelidir. A'da yalnızca yaklaşıklık ('aşağı yukarı'), D'de yalnızca kesinlik ('kesinlikle') bulunduğundan bu cümlelerde çelişki yoktur.

Sponsorlu