KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Anlatım Bozuklukları — Test 7

KPSS Türkçe dersinin Anlatım Bozuklukları konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 128 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 7. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

6 kolay5 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Kolay

    Aşağıda verilen cümlelerden hangisi anlatım bakımından kusurludur?

    • A)Bu davranışından hiç hoşlanmadım.
    • B)Yeni projeye büyük umutlar bağladık.
    • C)Sanatçı, hayranlarının sorularını içtenlikle yanıtladı.
    • D)Sonucu öğrenmek için okulu telefon etti.
    • E)Bu görevi başarıyla tamamlayacağına inanıyorum.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sonucu öğrenmek için okulu telefon etti.

    "Telefon etmek" eylemi yönelme hâlinde tümleç ister; D'de "okula telefon etti" denmeliydi. Bu, yanlış hâl eki kullanımından (ek yanlışı) kaynaklanan bir bozukluktur. C'de "yanıtlamak" belirtili nesne aldığı için kullanım doğrudur.

  2. Soru 2

    Kolay

    Aşağıda verilen cümlelerin hangisinde mantık hatasından kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Düzenli spor yapmak sağlığa iyi gelir.
    • B)Kar nedeniyle bazı köy yolları ulaşıma kapandı.
    • C)Bırakın selam vermeyi, bize yardım bile etmiyor.
    • D)Yeni çıkan kitaplar rafın en görünür yerine kondu.
    • E)Öğrenciler, deney sonuçlarını raporlarına ekledi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bırakın selam vermeyi, bize yardım bile etmiyor.

    C'de önce yapılması güç olan söylenmelidir; doğrusu 'Bırakın bize yardım etmeyi, selam bile vermiyor.' biçimidir. Selam vermek yardım etmekten daha kolay olduğundan mevcut sıralama mantığa aykırıdır. B'de 'kar nedeniyle' sözüyle kurulan neden-sonuç ilişkisi tutarlıdır.

  3. Soru 3

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerden hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Müze, hafta sonları yerli ve yabancı turistlerle dolup taşıyor.
    • B)Yeni aldığı telefonun özelliklerini bize uzun uzun anlattı.
    • C)Sınav öncesinde bütün notlarını yeniden gözden geçirdi.
    • D)Otobüs, yoğun trafik yüzünden durağa yarım saat geç geldi.
    • E)Aldığı armağanlar karşısında mutluluktan iki gözü iki çeşme oldu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Aldığı armağanlar karşısında mutluluktan iki gözü iki çeşme oldu.

    "İki gözü iki çeşme olmak" deyimi üzüntüden çok ağlamayı anlatır; mutluluk bağlamında kullanılması deyim yanlışıdır. "Sevincinden gözleri doldu." gibi bir anlatım uygun olurdu. C çeldiricidir; "yeniden gözden geçirmek" bir yineleme değildir, işin tekrar yapıldığını bildirir.

  4. Soru 4

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Sabah erkenden yola çıkıp öğleye doğru köye vardık.
    • B)Yazar, son romanında kasaba yaşamını anlatıyor.
    • C)Toplantı, yöneticinin kısa konuşmasıyla sona erdi.
    • D)Konferansa katılan katılımcılar salondaki yerlerini aldı.
    • E)Kardeşim, sınav sonucunu sabırsızlıkla bekliyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Konferansa katılan katılımcılar salondaki yerlerini aldı.

    D'de "katılan" ile "katılımcılar" aynı kökten olup aynı anlamı yineler; gereksiz sözcük kullanımı vardır. Doğrusu: "Konferansa katılanlar salondaki yerlerini aldı." A çeldiricidir; iki eylem art arda sıralanmıştır, herhangi bir öge eksikliği ya da anlam kusuru yoktur.

  5. Soru 5

    Zor

    Anlatım bozukluğu bulunmayan cümle aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Projeye herkes destek verdi, kimse karşı çıktı.
    • B)Bahçedeki ağaçlar budandı, çiçekleri suladılar.
    • C)Müdür, raporu inceleyip gerekli notlar alındı.
    • D)Sanatçıya çiçek verildi, sahneden alkışlarla uğurlandı.
    • E)Sözleşme imzalandı, taraflara birer örneği verildi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sözleşme imzalandı, taraflara birer örneği verildi.

    E'de her iki yargı da edilgen çatılıdır ve özneleriyle uyumludur. C'de "inceleyip" etken, "alındı" edilgen çatılı olduğu için çatı uyuşmazlığı vardır. A'da "kimse karşı çıktı" olumsuzluk uyumunu bozar; B'de ilk yargı edilgen, ikinci yargı etken olduğundan yine çatı uyuşmazlığı oluşur.

  6. Soru 6

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde öge eksikliğinden kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Yaşlı adama yol gösterdi, karşıya kadar geçirdi.
    • B)Çocuklar bahçede oynuyor, anneleri onları izliyordu.
    • C)Sunumu bitirdi, dinleyicilerin sorularını yanıtladı.
    • D)Eve girer girmez ıslak montunu askıya astı.
    • E)Sabah erkenden uyandı, kahvaltısını hazırladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yaşlı adama yol gösterdi, karşıya kadar geçirdi.

    A'da "yol göstermek" yönelme hâlinde tümleç, "geçirmek" belirtili nesne ister; "yaşlı adama" sözü ikinci yükleme uymaz. "...yol gösterdi, onu karşıya kadar geçirdi." denmeliydi: nesne eksikliği. B'de her yüklemin öznesi ve nesnesi ayrıca belirtildiği için bozukluk yoktur.

  7. Soru 7

    Orta

    Hangi cümlede anlatım bozukluğu yoktur?

    • A)Öğretmenini çok seviyor, her sorunu danışıyordu.
    • B)Yolcuların biletleri kontrol edildi, otobüse bindiler.
    • C)Sen ve kardeşin yarın mutlaka bize gelsin.
    • D)Rüzgârda dallar sağa sola sallanıyorlardı.
    • E)Kâğıtlar dağıtıldı, sınav tam saatinde başladı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kâğıtlar dağıtıldı, sınav tam saatinde başladı.

    E'de iki yargının da öznesi ayrı ayrı verilmiştir ("kâğıtlar" ve "sınav"); ortaklaştırılan bir öge bulunmadığı için eksiklik ya da uyumsuzluk yoktur. A'da "danışıyordu" yüklemi "ona" dolaylı tümlecine muhtaçtır; ortak öge "öğretmenini" belirtme ekli olduğu için ikinci yükleme uymaz. C'de "sen ve kardeşin" öznesi "gelsiniz" yüklemini gerektirir; D'de insan dışı çoğul özne "dallar" çoğul yüklem almıştır. B'de ilk yargının öznesi "yolcuların biletleri"dir; otobüse binenler ise yolculardır, ancak bu özne cümlede verilmediği için özne eksikliği vardır.

  8. Soru 8

    Orta

    Anlatım bozukluğu içermeyen cümle aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Babası çocuğu hem çok seviyor hem de kızıyordu.
    • B)Herkes bu öneriyi beğendi, kimse itiraz etti.
    • C)Okulun bahçesi genişletildi, yeni oyun alanları yaptılar.
    • D)Sen ve ablan bu konuda haklısın.
    • E)Yağmur başlayınca herkes şemsiyesini açtı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yağmur başlayınca herkes şemsiyesini açtı.

    E'de zarf-fiil öbeği ve tek yüklemli yargı kusursuzdur. B'de "kimse" olumsuz yüklem gerektirir; "itiraz etmedi" denmediği için özne-yüklem olumsuzluk uyumu bozulmuştur. A'da "kızıyordu" yüklemi "ona" dolaylı tümlecine muhtaçtır; D'de "sen ve ablan" öznesi "haklısınız" yüklemini gerektirir.

  9. Soru 9

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde özne-yüklem uyumsuzluğundan kaynaklanan bir anlatım bozukluğu vardır?

    • A)Sen ve kardeşin bu işi kolayca halledersiniz.
    • B)Ben ve annem pazara birlikte gittik.
    • C)Sen ve arkadaşların yarın bize gelecekler.
    • D)O ve babası maça birlikte gittiler.
    • E)Hepimiz bu haberi duyunca çok sevindik.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sen ve arkadaşların yarın bize gelecekler.

    "Sen" ile üçüncü kişi özneler birlikte kullanıldığında yüklem ikinci çoğul kişiye göre çekimlenir; C'de "geleceksiniz" denmeliydi. Bu, kişi yönünden özne-yüklem uyumsuzluğudur. D'de özneler üçüncü kişi olduğundan "gittiler" yüklemi kurallıdır.

  10. Soru 10

    Zor

    Kitaplar raflara özenle yerleştirilip okuyucuların hizmetine sundular. Bu cümledeki anlatım bozukluğu aşağıdaki değişikliklerin hangisiyle giderilebilir?

    • A)"özenle" sözcüğü cümleden atılarak
    • B)"yerleştirilip" yerine "yerleştirip" sözcüğü getirilerek
    • C)"sundular" yerine "sunuldu" sözcüğü getirilerek
    • D)"okuyucuların" yerine "okurların" sözcüğü getirilerek
    • E)"kitaplar" sözcüğü "kitapları" biçimine getirilerek
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — "sundular" yerine "sunuldu" sözcüğü getirilerek

    Cümlenin öznesi "kitaplar"dır; ilk yüklem edilgen ("yerleştirilip") iken ikinci yüklem etken ("sundular") çekimlendiği için çatı uyuşmazlığı doğmuştur. "Kitaplar raflara özenle yerleştirilip okuyucuların hizmetine sunuldu." denince iki yüklem de edilgen çatıda birleşir. B çeldiricidir; "kitaplar" öznesi etken "yerleştirip" eyleminin işini üstlenemeyeceğinden bu değişiklik cümleyi düzeltmez.

  11. Soru 11

    Zor

    Bu yarışmaya ben, sen ve Elif katılacaksınız. Bu cümledeki anlatım bozukluğunun nedeni aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Öznenin yüklemle kişi bakımından uyuşmaması
    • B)Öznenin cümlede belirtilmemesi
    • C)Yüklemin eksik bırakılması
    • D)Tamlamanın yanlış kurulması
    • E)Yüklemlerin çatı bakımından uyuşmaması
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Öznenin yüklemle kişi bakımından uyuşmaması

    Özne içinde "ben" bulunduğunda yüklem birinci çoğul kişiyle çekimlenir; doğrusu "Bu yarışmaya ben, sen ve Elif katılacağız." olmalıdır. Bu, özne-yüklem uyumsuzluğudur (kişi uyumu). B çeldiricidir; özne ("ben, sen ve Elif") cümlede açıkça vardır, sorun öznenin bulunmaması değil yüklemin özneye kişi yönünden uymamasıdır.

  12. Soru 12

    Zor

    Aşağıda verilen cümlelerin hangisi anlatım yönünden bozuktur?

    • A)Festival, bu yıl on binlerce ziyaretçiyi ağırladı.
    • B)Araştırmacılar, bulgularını uluslararası bir dergide yayımladı.
    • C)Yaralının kanaması kısa sürede durduruldu; hemen hastaneye kaldırıldı.
    • D)Sabahki sis, öğle saatlerinde etkisini yitirdi.
    • E)Şirket, yeni ürününü basın toplantısıyla tanıttı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yaralının kanaması kısa sürede durduruldu; hemen hastaneye kaldırıldı.

    C'de ikinci yüklemin öznesi eksiktir; ilk yargının öznesi "kanama" olduğundan bu hâliyle hastaneye kaldırılan "kanama"ymış gibi anlaşılır. Doğrusu: "Yaralının kanaması kısa sürede durduruldu; yaralı, hemen hastaneye kaldırıldı." (özne eksikliği) B çeldiricidir; "bulgularını ... yayımladı" cümlesinde bütün ögeler eksiksizdir.

  13. Soru 13

    Orta

    (I) Geliştirilen yeni uygulama, kullanıcıların günlük planlarını kolayca düzenlemesini sağlıyor. (II) Uygulama, hatırlatmaları belirlenen saatte ekrana getiriyor. (III) Kullanıcılar, arayüzün sadeliğinden övgüyle söz ediyor. (IV) Geliştirici ekip, gelen geri bildirimleri düzenli olarak değerlendiriyor. (V) Bu doğrultuda yapılacak güncellemeler, uygulamayı kesinlikle daha kullanışlı hâle getirebilir. Bu parçadaki numaralanmış cümlelerin hangisinde anlatım bozukluğu vardır?

    • A)I.
    • B)II.
    • C)III.
    • D)IV.
    • E)V.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V.

    V. cümlede kesinlik bildiren "kesinlikle" ile olasılık bildiren "-ebilir" bir arada kullanılmıştır; bunlar anlamca çelişen sözcüklerdir. "... kesinlikle daha kullanışlı hâle getirecektir." ya da "... daha kullanışlı hâle getirebilir." denmeliydi. I çeldiricidir; "kullanıcıların ... düzenlemesini sağlıyor" yapısında ek ya da öge yanlışı yoktur.

  14. Soru 14

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisi anlatım yönünden bozuktur?

    • A)Aldığı sonuçlar, onun ne kadar çalışkan olduğunu gösteriyor.
    • B)Sokak lambaları, arıza giderilince yeniden yandı.
    • C)Yaşlı adam, anılarını torunlarına bir bir anlattı.
    • D)Bu yıl fuara katılan yayınevi sayısı belirgin biçimde arttı.
    • E)Müdür, yarınki törene katılmamız gerektiğimizi hatırlattı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Müdür, yarınki törene katılmamız gerektiğimizi hatırlattı.

    E'de "gerektiğimizi" sözcüğünde ek yanlışı vardır; kişi bildiren iyelik eki yanlış sözcüğe getirilmiştir. Doğrusu: "... törene katılmamız gerektiğini hatırlattı." A çeldiricidir; "onun ne kadar çalışkan olduğunu" yapısında ekler kurallı kullanılmıştır.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerden hangisi anlatım bakımından doğrudur?

    • A)Toplantıda alınan kararlar, çalışanlara yazılı olarak bildirildi.
    • B)Okulun açılmasına henüz daha bir hafta var.
    • C)Sorunun çözümü için ilgililerle görüştü, yardım istedi.
    • D)Ben klasik müziği, kardeşim ise halk müziğini sever.
    • E)Aşağı yukarı tam on yıldır bu mahallede oturuyor.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Toplantıda alınan kararlar, çalışanlara yazılı olarak bildirildi.

    A'da herhangi bir kusur yoktur. B'de "henüz" ile "daha" aynı görevde kullanıldığından gereksiz sözcük vardır; C'de "yardım istedi" eyleminin "ilgililerden" tümleci eksiktir (dolaylı tümleç eksikliği); D'de "Ben ... sever" kişi uyumsuzluğu içerir, "severim" olmalıdır (yüklem eksikliği); E'de yaklaşıklık bildiren "aşağı yukarı" ile kesinlik bildiren "tam" aynı süre ifadesini nitelediğinden anlamca çelişir.

Sponsorlu