KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Türleri — Test 9

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Türleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 174 soru kitap sırasına göre 12 teste bölünmüştür; bu sayfa 9. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay9 orta2 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "geç" sözcüğü sıfat görevindedir?

    • A)Toplantıya geç kaldık.
    • B)Bu akşam geç yatmayacağım.
    • C)Geç saatlerde telefon çalmaz.
    • D)Otobüs bugün yine geç geldi.
    • E)Eve her zaman geç dönerdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Geç saatlerde telefon çalmaz.

    C'de "geç", "saatler" isminin önüne gelerek onu nitelediği için sıfattır. A'da "kaldık", B'de "yatmayacağım", D'de "geldi", E'de ise "dönerdi" fiillerini niteleyerek zarf görevinde kullanılmıştır. Aynı sözcüğün türü, önünde bulunduğu sözcüğün isim mi fiil mi olduğuna göre değişir.

  2. Soru 2

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir zarf, başka bir zarfı nitelemektedir?

    • A)Çok güzel bir manzara vardı.
    • B)Gayet kibar bir insandı.
    • C)Ödevini pek özenli yapmış.
    • D)Daha soğuk günler geliyor.
    • E)En yüksek notu o aldı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Ödevini pek özenli yapmış.

    C'de "özenli" sözcüğü "yapmış" fiilini nitelediği için durum zarfıdır; "pek" de bu zarfı niteleyerek zarfın zarfı olmuştur. A'da "güzel" manzarayı, B'de "kibar" insanı, D'de "soğuk" günleri, E'de "yüksek" notu nitelediğinden bu sözcükler sıfattır. Dolayısıyla o seçeneklerdeki "çok, gayet, daha, en" zarfları bir zarfı değil bir sıfatı nitelemektedir.

  3. Soru 3

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat (ilgeç) kullanılmamıştır?

    • A)Onun için bu kadarı fazlasıyla yeterliydi.
    • B)Sabahtan beri hiç ara vermeden çalıştı.
    • C)Yol kenarındaki çınara doğru koşarak uzaklaştı.
    • D)Yağmur yağınca piknik iptal edildi.
    • E)Aşırı yorgunluktan dolayı akşam erken uyudu.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yağmur yağınca piknik iptal edildi.

    A'da "için", B'de "beri", C'de "doğru", E'de "dolayı" sözcükleri kendilerinden önceki adlarla öbek kuran edatlardır; hepsi cümleden atıldığında anlam bozulur. D'de ise edat yoktur; "yağınca" bir zarf-fiil, "iptal edildi" ise birleşik fiildir.

  4. Soru 4

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yüklem gereklilik kipiyle çekimlenmiştir?

    • A)Yarın sabah erkenden yola çıkıyoruz.
    • B)Bu konuyu bir kez daha gözden geçirmeliyiz.
    • C)Sabahları mutlaka doyurucu bir kahvaltı eder.
    • D)Keşke bir de bizi telefonla arasaydı.
    • E)Haberi duyunca hepimizden çok sevinmiş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Bu konuyu bir kez daha gözden geçirmeliyiz.

    B'deki "geçirmeliyiz" yüklemi "-meli" gereklilik kipi eki ile 1. çoğul kişi ekini almıştır. A şimdiki zaman, C geniş zaman, E ise duyulan geçmiş zamandır; bunlar haber kipleridir. D'deki "arasaydı" dilek-şart kipinin hikâyesidir, gereklilik değildir.

  5. Soru 5

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "yalnız" bağlaç görevinde kullanılmıştır?

    • A)Kalabalıktan hoşlanmayan, yalnız yaşamayı seven biriydi.
    • B)Dağ evinde günlerce yalnız kaldı.
    • C)Yalnız insanların dünyası bambaşkadır.
    • D)Akşamları kendini iyice yalnız hissediyor.
    • E)Filmi beğendim, yalnız sonu aceleye gelmiş.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Filmi beğendim, yalnız sonu aceleye gelmiş.

    E'de "yalnız" sözcüğünün yerine "ama, fakat" getirilebilir; iki yargıyı karşıtlık ilgisiyle bağladığı için bağlaçtır ve çıkarıldığında cümle bozulmaz, yalnızca karşıtlık anlamı yiter. C'de addan önce gelip onu nitelediği için sıfattır. A, B ve D'de ise eylemin nasıl gerçekleştiğini bildirdiği için zarftır.

  6. Soru 6

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde üç fiilimsi bir arada kullanılmıştır?

    • A)Yazmayı öğrenmek isteyen herkes çok okumalıdır.
    • B)Kapıyı çalmadan içeri girdi.
    • C)Gülerek anlattığı olay hepimizi çok etkiledi.
    • D)Susmak bazen konuşmaktan zordur.
    • E)Yorulunca dinlenmeyi bilmeliyiz.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Yazmayı öğrenmek isteyen herkes çok okumalıdır.

    A'da "yazmayı" (isim-fiil), "öğrenmek" (isim-fiil) ve "isteyen" (sıfat-fiil) olmak üzere üç fiilimsi bir aradadır. C'de yalnız "gülerek" (zarf-fiil) ile "anlattığı" (sıfat-fiil), D'de "susmak" ile "konuşmaktan" olmak üzere ikişer fiilimsi vardır; C'de "gülerek" (zarf-fiil) ile "anlattığı" (sıfat-fiil), D'de "susmak" ile "konuşmaktan", E'de ise "yorulunca" (zarf-fiil) ile "dinlenmeyi" (isim-fiil) olmak üzere ikişer fiilimsi vardır; B'de yalnızca bir fiilimsi bulunur.

  7. Soru 7

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde zarf kullanılmamıştır?

    • A)Sabah erkenden kalktık.
    • B)Sınava haftalarca sıkı çalıştı.
    • C)Konuyu iyice anlattı.
    • D)Eski defterleri bir kutuya koydu.
    • E)Bugün hiç konuşmadık.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Eski defterleri bir kutuya koydu.

    D'deki "eski" defterleri niteleyen, "bir" ise kutuyu belirten sıfattır; cümlede fiili niteleyen hiçbir sözcük bulunmadığı için zarf yoktur. A'da "sabah erkenden" zaman zarfı, B'de "haftalarca" zaman ve "sıkı" durum zarfı, C'de ise "iyice" durum zarfıdır. E'de ise "bugün" zaman, "hiç" miktar zarfı görevindedir.

  8. Soru 8

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde -ma / -me eki, olumsuzluk eki değil isim-fiil eki olarak kullanılmıştır?

    • A)Camı açma, içerisi çok soğuk olur.
    • B)Bu kadar geç kalma diye seni uyarmıştım.
    • C)Sakın arkana bakma, dedi bana.
    • D)Onun sınavı kazanması hepimizi sevindirdi.
    • E)Kimseye söyleme, aramızda kalsın.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Onun sınavı kazanması hepimizi sevindirdi.

    D'de "kazanması" sözcüğü kazan- + -ma (isim-fiil) + -sı (iyelik) biçiminde çözümlenir ve cümlenin öznesi olmuştur; buradaki -ma isim-fiil ekidir. A, B, C ve E'deki "açma, kalma, bakma, söyleme" sözcüklerinde ise -ma/-me eki olumsuz emir çekimi kurar; bu sözcükler fiilimsi değil, çekimli fiildir. Nitekim bu sözcükler cümlede ad gibi görev almaz.

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "bu" sözcüğü sıfat görevindedir?

    • A)Bunu kimse fark etmedi.
    • B)Bu, uzun süredir beklediğimiz haberdi.
    • C)Bundan sonrası çok kolay.
    • D)Bunlar senin defterlerin mi?
    • E)Bu konuyu sonra konuşalım.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Bu konuyu sonra konuşalım.

    E'de "bu", "konu" isminin önüne gelip onu işaret ettiği için işaret sıfatıdır. A, C ve D'de sözcük hâl ya da çokluk eki alarak "bunu, bundan, bunlar" biçimine girmiş ve doğrudan ismin yerini tutmuştur; bunlar işaret zamiridir. B'de ise sözcük virgülle ayrılmış, kendisinden sonra nitelediği bir isim gelmediği için yine zamirdir.

  10. Soru 10

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ki" bağlaç görevindedir?

    • A)Masadaki kitapları yerine kaldır.
    • B)Duydum ki memleketine dönmüş.
    • C)Sabahki toplantı son anda iptal edilmiş.
    • D)Benim düşüncem seninki kadar net değil.
    • E)Akşamki sağanak bütün bahçeyi çamura çevirdi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Duydum ki memleketine dönmüş.

    B'de "ki" ayrı yazılmıştır ve "Duydum" ile "memleketine dönmüş" yargılarını birbirine bağlar; bu yüzden bağlaçtır. A, C ve E'deki "-ki" ise bitişik yazılan aitlik ekidir; geldiği adı sıfat görevine sokar (masadaki kitaplar, sabahki toplantı). D'deki "-ki" ise "senin düşüncen" sözünün yerini tutan ilgi zamiridir.

  11. Soru 11

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde "ile" bağlaç görevinde kullanılmıştır?

    • A)Kapıyı anahtar ile değil, maymuncuk ile açmışlar.
    • B)Sabah kardeşi ile birlikte okulun yolunu tuttu.
    • C)Mektubu titreyen elleri ile usulca açtı.
    • D)Ali ile Veli aynı sınıfta okuyor.
    • E)Bu tabloyu büyük bir sabır ile tamamlamış.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Ali ile Veli aynı sınıfta okuyor.

    "ile"nin türünü "ve" ile değiştirerek sınarız. D'de "Ali ve Veli" denebildiği için sözcük iki özneyi bağlayan bağlaçtır. A, C ve E'de "ile" araç-gereç ya da durum bildirir, "ve" konulamaz; bu yüzden edattır. B'de ise birliktelik anlamı vardır, "kardeşi ve birlikte" denemeyeceği için burada da edattır.

  12. Soru 12

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil, ad soylu bir sözcüğü yüklem yapma göreviyle kullanılmıştır?

    • A)Bu köyün en usta demircisi onun dedesiymiş.
    • B)Sabahtan beri odasına kapanmış kitap okuyordu.
    • C)Tarlayı akşama kadar sulayacaktık.
    • D)Her yaz aynı sahil kasabasına giderlermiş.
    • E)Kapıyı çalsaydı onu hemen içeri alacaktık.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Bu köyün en usta demircisi onun dedesiymiş.

    A'da ad soylu "dedesi" sözcüğü ek fiilin duyulan geçmiş zamanını ("-ymiş") alarak yüklem olmuştur. B, C, D ve E'de de ek fiil vardır; ancak oralarda ek fiil zaten çekimlenmiş fiillere gelerek onları birleşik zamanlı yapmıştır (okuyor idi, sulayacak idik, giderler imiş, alacak idik). Sorunun istediği görev yalnızca A'da gerçekleşmiştir.

  13. Soru 13

    Zor

    Kardeşim de bu kitabı okudu. cümlesindeki sözcüklerin türleri sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A)ad - bağlaç - sıfat - ad - fiil
    • B)ad - edat - zamir - ad - fiil
    • C)ad - bağlaç - zamir - ad - fiil
    • D)zamir - bağlaç - sıfat - ad - fiil
    • E)ad - edat - sıfat - ad - fiil
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — ad - bağlaç - sıfat - ad - fiil

    "Kardeşim" iyelik eki almış bir addır; ayrı yazılan "de" atıldığında cümle bozulmadığı için bağlaçtır (edat olsaydı çıkarılınca anlam bozulurdu). "Bu" sözcüğü "kitabı" adının önünde onu belirttiği için işaret sıfatıdır; tek başına bir adın yerini tutsaydı zamir olurdu. "Kitabı" ad, "okudu" ise görülen geçmiş zamanla çekimlenmiş fiildir.

  14. Soru 14

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ek fiil kullanılmıştır?

    • A)Çocuklar bahçede top oynuyor.
    • B)Kapıyı yavaşça araladı.
    • C)Dedem gençliğinde çok iyi bir yüzücüydü.
    • D)Sabaha kadar kitap okuduk.
    • E)Şiddetli rüzgâr pencerenin camlarını sarstı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Dedem gençliğinde çok iyi bir yüzücüydü.

    C'de ad soylu "yüzücü" sözcüğü, ek fiilin görülen geçmiş zamanını ("-ydi") alarak yüklem olmuştur; "yüzücü idi" biçimine açılabilmesi bunu kanıtlar. A, B, D ve E'nin yüklemleri zaten fiildir ve basit zamanlıdır; bunlarda ek fiil bulunmaz.

  15. Soru 15

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde bağlaç, iki cümleyi birbirine bağlamıştır?

    • A)Çantasına defter ve kalem koydu.
    • B)Ne annesi ne babası törene geldi.
    • C)Erken çıktık ama yine de yetişemedik.
    • D)Hem sabırlı hem çalışkan bir insandı.
    • E)Çayı ya da kahveyi tercih edersin.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Erken çıktık ama yine de yetişemedik.

    C'deki "ama", "Erken çıktık" ve "yine de yetişemedik" biçimindeki iki ayrı yargıyı, yani iki cümleyi bağlar. A'daki "ve" iki adı, B'deki "ne... ne" iki özneyi, D'deki "hem... hem" iki sıfatı, E'deki "ya da" ise iki nesneyi bağlamaktadır; bunların hepsi sözcük düzeyinde bağlantı kurar.

Sponsorlu