KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

Sözcük Öbekleri — Test 6

KPSS Türkçe dersinin Sözcük Öbekleri konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 126 soru kitap sırasına göre 9 teste bölünmüştür; bu sayfa 6. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

4 kolay7 orta4 zor

▶ Bu testi interaktif çözTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem isim-fiil öbeği hem sıfat-fiil öbeği vardır?

    • A)Bahçede koşan çocuklar bir yandan gülüşüyordu.
    • B)Sabahları erken kalkmayı hiç sevmem.
    • C)Yolda gördüğüm adamı tanımaya çalıştım.
    • D)Kapıyı hızla çalarak içeri girdi.
    • E)Yağmur dinmeden yola çıkmayalım.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Yolda gördüğüm adamı tanımaya çalıştım.

    C'de "yolda gördüğüm" sıfat-fiil öbeği "adam" ismini niteler; "yolda gördüğüm adamı tanımaya" ise -ma ekli isim-fiil öbeğidir. Yani sıfat-fiil öbeği, isim-fiil öbeğinin içinde yer alır. A'da yalnızca sıfat-fiil, B'de yalnızca isim-fiil öbeği bulunur; D ve E'de ise zarf-fiil öbekleri vardır.

  2. Soru 2

    Zor

    Sayı öbekleriyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisi yanlıştır?

    • A)Sayı öbekleri, birden çok sözcükle kurulan sayıları karşılar.
    • B)Sayı öbekleri cümlede yalnızca sıfat görevinde kullanılabilir.
    • C)Bir sayı öbeği, bir ismin önüne geldiğinde sıfat tamlaması kurar.
    • D)Bir sayı öbeği ek fiil alarak yüklem görevinde de bulunabilir.
    • E)Tek bir sözcükten oluşan sayılar sayı öbeği sayılmaz.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Sayı öbekleri cümlede yalnızca sıfat görevinde kullanılabilir.

    B yanlıştır; sayı öbekleri "Sınıfın mevcudu otuz beştir." örneğinde olduğu gibi yüklem, "Sayıyı iki yüz elliye çıkardık." örneğinde olduğu gibi dolaylı tümleç de olabilir. A ve E, sayı öbeğinin tanımını doğru verir. C ve D ise bu öbeğin sıfat tamlaması kurabildiğini ve ek fiille yüklem olabildiğini doğru biçimde ifade eder.

  3. Soru 3

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde sıfat-fiil öbeğiyle kurulan tamlama, cümlede belirtili nesne görevindedir?

    • A)Camdan içeri süzülen ışık bütün odayı aydınlattı.
    • B)Karşıdan gelen adama yol verdik.
    • C)Sabah aldığım gazeteyi masada unutmuşum.
    • D)Bu, yıllardır beklediğimiz haberdi.
    • E)Dün gece yağan karla her yer beyaza büründü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sabah aldığım gazeteyi masada unutmuşum.

    C'deki "sabah aldığım gazeteyi" öbeği belirtme durumu eki aldığı ve "unutmuşum" yüklemine "neyi" sorusuyla bağlandığı için belirtili nesnedir. A'daki tamlama özne, B'deki dolaylı tümleç, E'deki ise zarf tümleci görevindedir. D'de sıfat-fiil öbeğiyle kurulan tamlama ek fiil alarak yüklem olmuştur.

  4. Soru 4

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ünlem öbeği ile edat öbeği birlikte kullanılmıştır?

    • A)Ey yolcu, şu çınarın gölgesinde biraz dinlen!
    • B)Ne gelen ne giden var; sabaha kadar bekledik.
    • C)Ah şu günler, ne çabuk gelip geçti!
    • D)Hey çocuklar, merdivenden yavaş yavaş inin!
    • E)Ey gönül, bir kuş gibi uçup gitsen buralardan!
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ey gönül, bir kuş gibi uçup gitsen buralardan!

    E'de "ey gönül" ünlem öbeği ile "bir kuş gibi" edat öbeği bir arada kullanılmıştır. A ve C'de yalnızca ünlem öbeği ("ey yolcu", "ah şu günler") bulunur; A'daki "şu çınarın gölgesinde" ad tamlamasıdır. B'de bağlaç öbeği ile edat öbeği, D'de ise ünlem öbeği ile ikileme yer alır.

  5. Soru 5

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil öbeği yoktur?

    • A)Her akşam kitap okumak onu rahatlatırdı.
    • B)Erken yatmayı çoktan alışkanlık hâline getirmiş.
    • C)Salondan hızla çıkan adam kimseye bakmadı.
    • D)Bahçeyi her sabah sulamak babamın işiydi.
    • E)Onun böyle konuşması hepimizi üzdü.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Salondan hızla çıkan adam kimseye bakmadı.

    C'de "salondan hızla çıkan" öbeği -an ekiyle kurulmuş bir sıfat-fiil öbeğidir; cümlede isim-fiil bulunmaz. A'da "her akşam kitap okumak", B'de "erken yatmayı", D'de "bahçeyi her sabah sulamak", E'de "onun böyle konuşması" isim-fiil öbekleridir. Bu öbekler sırasıyla özne, nesne, özne ve özne görevindedir.

  6. Soru 6

    Orta

    Yaşlı balıkçı, balık ağını sabaha karşı ağır ağır denize bıraktı. Bu cümlede aşağıdaki sözcük öbeklerinden hangisi yoktur?

    • A)sıfat tamlaması
    • B)belirtisiz isim tamlaması
    • C)edat öbeği
    • D)ikileme
    • E)bağlaç öbeği
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — bağlaç öbeği

    Cümlede "yaşlı balıkçı" sıfat tamlaması, "balık ağı" belirtisiz isim tamlaması, "sabaha karşı" edat öbeği, "ağır ağır" ise ikilemedir. Buna karşılık cümlede "ve, ile, hem... hem, ne... ne" gibi bir bağlaçla kurulmuş öbek bulunmadığından bağlaç öbeği yoktur. "Sabaha karşı" öbeğindeki "karşı" sözcüğü edat olduğu için bu yapı bağlaç öbeği sayılamaz.

  7. Soru 7

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde ikileme ile deyim bir arada kullanılmıştır?

    • A)Kalabalık sokakta ağır ağır yürüyordu.
    • B)Yaptığı hataları tek tek sıralayınca adamın yüzü kızardı.
    • C)Bu haberi duyunca birden küplere bindi.
    • D)Kapının önünde ne gelen ne giden vardı.
    • E)Öğretmen Sevgi, sınıfa doğru ilerledi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Yaptığı hataları tek tek sıralayınca adamın yüzü kızardı.

    B'de "tek tek" ikilemesi ile "yüzü kızarmak" deyimi birlikte kullanılmıştır. A'da yalnızca "ağır ağır" ikilemesi, C'de yalnızca "küplere binmek" deyimi vardır. D'de "ne gelen ne giden" bağlaç öbeği, E'de ise "Öğretmen Sevgi" unvan öbeği ile "sınıfa doğru" edat öbeği bulunur.

  8. Soru 8

    Zor

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat öbeği, ikileme ve deyim bir arada bulunmaktadır?

    • A)Akşama kadar sokaklarda yavaş yavaş dolaştık.
    • B)Ne gülen ne ağlayan vardı; herkes sessizce bekliyordu.
    • C)Doktor Emre, hastasına tek tek soru sordu.
    • D)Beklediği haberi duyunca etekleri zil çaldı.
    • E)Sabaha kadar tek tek düşününce aklı başına geldi.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Sabaha kadar tek tek düşününce aklı başına geldi.

    E'de "sabaha kadar" edat öbeği, "tek tek" ikilemesi ve "aklı başına gelmek" deyimi birlikte kullanılmıştır. A'da edat öbeği ile ikileme vardır ama deyim yoktur; C'de unvan öbeği ile ikileme bulunur. B'de bağlaç öbeği, D'de ise yalnızca deyim yer alır.

  9. Soru 9

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde koyu yazılmış sözcük öbeği dolaylı tümleç görevindedir?

    • A)Bahçedeki gül fidanları geçen yıl kurumuş.
    • B)Eski defterlerini yeniden karıştırdı.
    • C)Mektubu komşunun kızına verdi.
    • D)Her sabah aynı yoldan geçerdi.
    • E)Bu tabloyu ünlü bir ressam yapmış.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Mektubu komşunun kızına verdi.

    C'deki "komşunun kızına" belirtili isim tamlamasıdır ve "kime verdi?" sorusuna cevap vererek dolaylı tümleç görevi üstlenir. A'daki "bahçedeki gül fidanları" ile E'deki "ünlü bir ressam" sıfat tamlaması olup öznedir. B'deki "eski defterlerini" belirtme eki almış belirtili nesne, D'deki "her sabah" ise zaman bildiren zarf tümlecidir. Öbeğin türüyle görevinin farklı şeyler olduğuna dikkat edilmelidir.

  10. Soru 10

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde edat (ilgeç) öbeği vardır?

    • A)Bahçedeki güller yeni açmış.
    • B)Ne annesi ne babası geldi.
    • C)Akşama kadar bizi bekledi.
    • D)Yemek pişirmek onu dinlendiriyor.
    • E)Konu komşu hepimizi tebrik etti.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Akşama kadar bizi bekledi.

    Edat öbeği, bir ad ya da ad soylu sözcükle bir edatın birleşmesinden oluşur; C'deki "akşama kadar" tam olarak bu yapıdadır ve cümlede zarf tümleci görevindedir. B'deki "ne annesi ne babası", "ne... ne" bağlacıyla kurulmuş bir bağlaç öbeğidir; bağlaçla edat karıştırılmamalıdır. A'da "bahçedeki güller" sıfat tamlaması, D'de "yemek pişirmek" isim-fiil öbeği, E'de "konu komşu" ikilemedir.

  11. Soru 11

    Kolay

    Aşağıdaki sözcük öbeklerinden hangisi belirtili isim tamlamasıdır?

    • A)tahta masa
    • B)çiçek kokusu
    • C)üç öğrenci
    • D)evin bahçesi
    • E)hızlı hızlı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — evin bahçesi

    Belirtili isim tamlamasında tamlayan ilgi eki (-ın/-in), tamlanan ise iyelik eki alır; D'deki "evin bahçesi" bu iki eki de taşıdığı için belirtili isim tamlamasıdır. B'deki "çiçek kokusu"nda tamlayan ek almadığı için tamlama belirtisizdir; en sık yapılan yanılgı budur. A'daki "tahta masa" takısız isim tamlaması, C'deki "üç öğrenci" sayı sıfatıyla kurulmuş sıfat tamlaması, E'deki "hızlı hızlı" ise ikilemedir.

  12. Soru 12

    Kolay

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde isim-fiil öbeği vardır?

    • A)Denize karşı çay içmek onu dinlendirirdi.
    • B)Rüzgâr, balkondaki çiçekleri devirmişti.
    • C)Kapının önünde eski bir bisiklet duruyordu.
    • D)Misafirler akşama doğru yola çıktı.
    • E)Bu yolu daha önce hiç kullanmamıştık.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Denize karşı çay içmek onu dinlendirirdi.

    A'daki "içmek" sözcüğü -mek ekli bir isim-fiildir; "denize karşı" ve "çay" tamlayıcılarıyla birlikte isim-fiil öbeği kurar ve cümlede özne görevindedir. B'deki "balkondaki çiçekleri" ile C'deki "eski bir bisiklet" sıfat tamlamasıdır. D'de "akşama doğru" bir edat öbeğidir; bu seçeneklerin hiçbirinde fiilimsi yoktur.

  13. Soru 13

    Zor

    Sınıfa geç girmesi(I) kimsenin dikkatini çekmedi. Elindeki dosyaları(II) sıraya bırakıp yerine oturdu. Sabaha kadar çalışmaktan(III) gözleri kızarmıştı. Onu bu hâlde görmek(IV) hepimizi üzdü. Tek istediği bu dönemi kazasız atlatmaktı(V). Bu parçadaki numaralanmış öbeklerden hangisi bulunduğu cümlede yüklem görevindedir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — V

    V numaralı "bu dönemi kazasız atlatmak" isim-fiil öbeği, ek fiil alarak cümlenin yüklemi olmuştur. I ve IV numaralı isim-fiil öbekleri özne, II numaralı sıfat tamlaması belirtili nesne görevindedir. III numaralı "sabaha kadar çalışmaktan" öbeği ise "neden" sorusuna cevap vererek sebep bildirdiği için zarf tümlecidir.

  14. Soru 14

    Orta

    Köyün girişinde duran(I) değirmen yıllar önce susmuştu. Dedem her sabah oraya kadar yürümeyi(II) alışkanlık edinmişti. Taş duvara yaslanarak(III) uzun uzun anlatırdı. O yıllarda kırk beş(IV) hane bu değirmene bağlıymış. Şimdi ona bakınca(V) içim burkuluyor. Bu parçadaki numaralanmış öbeklerden hangisi sıfat-fiil öbeğidir?

    • A)I
    • B)II
    • C)III
    • D)IV
    • E)V
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — I

    I numaralı "köyün girişinde duran" öbeği -an sıfat-fiil ekiyle kurulmuştur ve "değirmen" ismini niteler. II numaralı "oraya kadar yürümeyi" isim-fiil öbeği olup cümlede belirtili nesne görevindedir. III ve V zarf-fiil öbeği, IV ise birden çok sözcükle kurulduğu için sayı öbeğidir.

  15. Soru 15

    Orta

    Aşağıdaki cümlelerin hangisinde yükleme öbeği vardır?

    • A)Kendini bilmez bir tavırla salondan çıktı.
    • B)Yolun kenarında eli boş bir adam duruyordu.
    • C)Bu ilaç işe yarar bir çözüm değil.
    • D)Onunla yıllar içinde candan dost olmuştuk.
    • E)Bize ayda bir uğramayı hiç aksatmazdı.
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kendini bilmez bir tavırla salondan çıktı.

    A'daki "kendini bilmez" kalıplaşmış yapısında "kendini" sözcüğü belirtme (-i) hâl ekiyle bağlandığı için bu bir yükleme (belirtme) öbeğidir. B'deki "eli boş" isnat, C'deki "işe yarar" yaklaşma, D'deki "candan dost" uzaklaşma, E'deki "ayda bir" ise bulunma öbeğidir.

Sponsorlu