KPSS Pusulası — Ana Sayfa

Çözümlü sorular · okuma modu

1982 Anayasası Temel Bilgiler — Test 8

KPSS Vatandaşlık dersinin 1982 Anayasası Temel Bilgiler konusundan 15 soru ve her birinin ayrıntılı çözümü. Konudaki 152 soru kitap sırasına göre 11 teste bölünmüştür; bu sayfa 8. testtir. Soruyu önce kendin çöz, ardından Çözümü göster'e dokunup doğru cevabı ve gerekçesini oku. Süre tutarak, şık işaretleyerek ve sonucunu kaydederek çözmek istersen interaktif testi başlat.

Bu testteki sorular şu kavramları ölçüyor: Sosyal devlet ilkesi, 7 Kasım 1982 halkoylaması, Başlangıç bölümünün anayasa metnine dâhil olması, Değiştirilemez maddeler (madde 1, 2, 3), Cumhuriyetin nitelikleri (madde 2), Hukuk devleti ilkesi, Kanun önünde eşitlik (madde 10), Temel hak ve hürriyetlerin sınırlanması (madde 13). Bu kavramların kartları konu anlatımında; her kartın altında bu ve benzeri sorular, karıştırılan noktalar ve sınav ipuçları var.

0 kolay8 orta7 zor

▶ Bu testi interaktif çöz📘 Konu anlatımıTüm testler

  1. Soru 1

    Orta

    Belirli bir olay hakkında yargılama yapmak üzere, o olaydan sonra ve yalnızca o olaya özgü bir mahkeme kurulmuştur. Bu durum hangi güvenceye aykırıdır?

    • A)Masumiyet karinesine
    • B)Mülkiyet hakkına
    • C)Dilekçe hakkına
    • D)Sosyal güvenlik hakkına
    • E)Kanuni hâkim güvencesine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Kanuni hâkim güvencesine

    Anayasa, hiç kimsenin kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamayacağını ve bu sonucu doğuran olağanüstü merciler kurulamayacağını belirtir. Masumiyet karinesi suçluluğun mahkeme kararıyla saptanmasına ilişkin olduğundan, mahkemenin kuruluş zamanına ilişkin bu sakatlığı karşılamaz.

  2. Soru 2

    Orta

    Bir kişi, işlendiği sırada kanunda suç olarak tanımlanmayan bir fiil nedeniyle cezalandırılmıştır. Bu durum, hangi anayasal esasa aykırıdır?

    • A)Ölçülülük ilkesine
    • B)Eşitlik ilkesine
    • C)Kanuni hâkim güvencesine
    • D)Suçta ve cezada kanunilik esasına
    • E)Hak arama hürriyetine
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Suçta ve cezada kanunilik esasına

    Anayasa, kimsenin işlendiği zaman yürürlükte bulunan kanunun suç saymadığı bir fiilden dolayı cezalandırılamayacağını düzenler; bu suçta ve cezada kanunilik esasıdır. Kanuni hâkim güvencesi yargılamayı yapacak mahkemeye ilişkin olduğundan fiilin suç sayılıp sayılmadığı sorununu kapsamaz.

  3. Soru 3

    Orta

    Bir kamu kurumu, personelinden belirli bir dinî törene katılmasını istemiştir. Bu talep, Anayasa'nın hangi hükmüne aykırıdır?

    • A)Kimsenin ibadete ve dinî törenlere katılmaya zorlanamayacağı hükmüne
    • B)Düşünceyi açıklama ve yayma hürriyetine ilişkin hükme
    • C)Bilim ve sanatı serbestçe öğrenme ve öğretme hürriyetine ilişkin hükme
    • D)Dernek kurma hürriyetine ilişkin hükme
    • E)Çalışma ve sözleşme hürriyetine ilişkin hükme
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Kimsenin ibadete ve dinî törenlere katılmaya zorlanamayacağı hükmüne

    Anayasa, kimsenin ibadete, dinî ayin ve törenlere katılmaya, dinî inanç ve kanaatlerini açıklamaya zorlanamayacağını; bunlardan dolayı kınanamayacağını ve suçlanamayacağını güvence altına alır. Düşünceyi açıklama hürriyeti ise kişinin görüşlerini açıklama serbestisine ilişkin olup zorla katılım yasağını doğrudan içermez.

  4. Soru 4

    Orta

    Bir iş yerinde çalışanlar, üyesi oldukları sendika aracılığıyla işverenle toplu iş sözleşmesi görüşmeleri yürütmektedir. Bu faaliyet, temel hakların sınıflandırılmasında hangi grupta yer alır?

    • A)Kişinin hakları ve ödevleri
    • B)Siyasi haklar ve ödevler
    • C)Sosyal ve ekonomik haklar
    • D)Yalnızca yabancılara tanınan haklar
    • E)Olağanüstü hâlde durdurulamayan haklar
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Sosyal ve ekonomik haklar

    Sendika kurma ve toplu iş sözleşmesi hakları Anayasa'nın sosyal ve ekonomik haklar bölümünde düzenlenmiştir. Siyasi haklar yönetime katılmaya ilişkin olduğundan, çalışma ilişkilerine dair bu faaliyeti kapsamaz.

  5. Soru 5

    Orta

    Bir vatandaş, bir kamu kurumundan kendisiyle ilgili bir işlemin dayanağı olan bilgi ve belgeleri talep etmiş, ayrıca kurumun tutumundan şikâyetçi olarak yazılı başvuruda bulunmuştur. Bu iki başvuru sırasıyla hangi haklara dayanır?

    • A)Hak arama hürriyeti ve mülkiyet hakkı
    • B)Dilekçe hakkı ve toplantı hakkı
    • C)Bilgi edinme hakkı ve dilekçe hakkı
    • D)Bilgi edinme hakkı ve sosyal güvenlik hakkı
    • E)Kamu hizmetlerine girme hakkı ve dilekçe hakkı
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Bilgi edinme hakkı ve dilekçe hakkı

    Anayasa, vatandaşların kendileriyle veya kamu ile ilgili dilek ve şikâyetleri hakkında yetkili makamlara ve Meclise yazılı başvuru hakkı ile bilgi edinme ve kamu denetçisine başvurma hakkını birlikte düzenler. Hak arama hürriyeti yargı mercileri önünde kullanıldığından, idareye yapılan bu başvuruları karşılamaz.

  6. Soru 6

    Orta

    Bir fabrikanın atıklarını arıtmadan dereye boşaltması nedeniyle çevredeki yerleşim yerinde yaşayanlar zarar görmüştür. Bu durumda ileri sürülebilecek anayasal hak öncelikle hangisidir?

    • A)Konut hakkı
    • B)Sosyal güvenlik hakkı
    • C)Çalışma hakkı
    • D)Sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı
    • E)Bilim ve sanatı serbestçe yayma hürriyeti
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkı

    Anayasa, herkesin sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkına sahip olduğunu; çevreyi geliştirmenin, çevre sağlığını korumanın ve çevre kirlenmesini önlemenin Devletin ve vatandaşların ödevi olduğunu belirtir. Konut hakkı barınma ihtiyacının karşılanmasına ilişkin olduğundan kirlilikten doğan bu zararı doğrudan karşılamaz.

  7. Soru 7

    Orta

    Bir belediye, tescilli tarihî bir yapının bulunduğu alanda koruma amaçlı imar planı hazırlamış ve yapının özgün niteliğini bozacak müdahaleleri yasaklamıştır. Bu uygulamanın anayasal dayanağı hangisidir?

    • A)Konut hakkına ilişkin hüküm
    • B)Tarih, kültür ve tabiat varlıklarının korunmasına ilişkin hüküm
    • C)Kamulaştırma ve devletleştirmeye ilişkin anayasal hüküm
    • D)Çalışma hakkına ilişkin hüküm
    • E)Sosyal güvenlik hakkına ilişkin hüküm
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Tarih, kültür ve tabiat varlıklarının korunmasına ilişkin hüküm

    Anayasa, Devletin tarih, kültür ve tabiat varlıklarının ve değerlerinin korunmasını sağlamakla ve bu amaçla destekleyici ve teşvik edici tedbirleri almakla görevli olduğunu düzenler. Kamulaştırma ise taşınmazın mülkiyetinin bedeli ödenerek idareye geçirilmesine ilişkin ayrı bir kurum olup olayda böyle bir işlem yapılmamıştır.

  8. Soru 8

    Orta

    Devletin; ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması için gerekli tedbirleri alması ve teşkilatı kurması ödevi, hangi hakkın kapsamındadır?

    • A)Sosyal güvenlik hakkı
    • B)Konut hakkı
    • C)Eğitim ve öğrenim hakkı
    • D)Sağlık hakkı
    • E)Ailenin korunması ve çocuk hakları
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Ailenin korunması ve çocuk hakları

    Anayasa, ailenin Türk toplumunun temeli olduğunu belirterek Devlete ailenin huzur ve refahı ile ananın ve çocukların korunması için gerekli tedbirleri alma ve teşkilatı kurma ödevini yükler. Sosyal güvenlik hakkı ise risklere karşı güvence sağlanmasına ilişkin olup bu özel ödevi kapsamaz.

  9. Soru 9

    Zor

    Aşağıdakilerden hangisi, Anayasa'nın suç ve cezalara ilişkin esasları düzenleyen maddesinde yer alan güvencelerden biri değildir?

    • A)İdarenin kişi hürriyetini kısıtlayan müeyyide uygulayabilmesi
    • B)Ceza sorumluluğunun şahsi olması
    • C)Kanuna aykırı elde edilmiş bulguların delil olarak kabul edilememesi
    • D)Hiç kimsenin kendisini suçlayan bir beyanda bulunmaya zorlanamaması
    • E)Ölüm cezası ve genel müsadere cezasının verilememesi
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — İdarenin kişi hürriyetini kısıtlayan müeyyide uygulayabilmesi

    Anayasa, cezanın şahsiliğini, hukuka aykırı delillerin kullanılamamasını, kendini suçlamaya zorlanmama güvencesini ve ölüm cezası ile genel müsadere yasağını açıkça düzenler. Aynı madde idarenin kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamayacağını belirttiğinden, bunun mümkün olduğunu söyleyen ifade maddedeki güvenceye aykırıdır.

  10. Soru 10

    Zor

    1982 Anayasası'na göre toplu olarak işlenen suçlarda yakalanan kişilerin hâkim önüne çıkarılması için öngörülen azami süre aşağıdakilerden hangisidir?

    • A)Dört gün
    • B)Kırk sekiz saat
    • C)Yirmi dört saat
    • D)Yedi gün
    • E)On beş gün
    Çözümü göster

    Doğru cevap: A — Dört gün

    Anayasa, yakalanan veya tutuklanan kişinin en geç kırk sekiz saat, toplu olarak işlenen suçlarda ise en çok dört gün içinde hâkim önüne çıkarılmasını öngörür. Kırk sekiz saatlik süre toplu suçlar dışındaki hâller için geçerli olduğundan sorulan durumu karşılamaz.

  11. Soru 11

    Zor

    1982 Anayasası'na göre seçim kanunlarında yapılan değişiklikler ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Yürürlüğe girdiği anda yapılacak ilk seçimde derhâl uygulanır
    • B)Ancak Yüksek Seçim Kurulunun onayıyla yürürlüğe girer
    • C)Yürürlüğe girdiği tarihten itibaren beş yıl süreyle hiçbir seçimde uygulanmaz
    • D)Yalnızca halkoylamasıyla kabul edilirse uygulanabilir
    • E)Yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz
    Çözümü göster

    Doğru cevap: E — Yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmaz

    Anayasa, seçim kanunlarında yapılan değişikliklerin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde yapılacak seçimlerde uygulanmayacağını düzenler; bu kural seçim güvenliğini korumaya yöneliktir. Süreyi beş yıl olarak gösteren ya da derhâl uygulanacağını söyleyen seçenekler bu hükümle bağdaşmaz.

  12. Soru 12

    Zor

    1982 Anayasası'na göre bir siyasi partinin temelli kapatılmasına ilişkin usul bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

    • A)Dava Adalet Bakanlığınca açılır ve karar Yargıtay Genel Kurulunca verilir
    • B)Dava Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısınca açılır ve karar Anayasa Mahkemesince verilir
    • C)Dava Yüksek Seçim Kurulunca açılır ve karar Danıştayca verilir
    • D)Karar Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından salt çoğunlukla verilir
    • E)Karar ilgili ilin ağır ceza mahkemesince verilir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: B — Dava Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısınca açılır ve karar Anayasa Mahkemesince verilir

    Anayasa, siyasi partilerin kapatılmasına ilişkin davanın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı tarafından açılacağını ve kararın Anayasa Mahkemesince verileceğini öngörür; temelli kapatma kararı nitelikli çoğunluk gerektirir. Kapatma kararının yasama organına ya da genel mahkemelere bırakılması Anayasadaki düzenlemeye aykırıdır.

  13. Soru 13

    Zor

    Bir kişi hakkında vatandaşlıktan çıkarma işlemi tesis edilmiş, ilgili bu işleme karşı dava açmak istemektedir. Bu durumda Anayasa bakımından hangi sonuç geçerlidir?

    • A)Vatandaşlıktan çıkarma işlemleri yargı denetimi dışında tutulmuştur
    • B)Bu işlemlere karşı yalnızca Meclise başvurulabilir
    • C)Vatandaşlıktan çıkarma karar ve işlemlerine karşı yargı yolu kapatılamaz
    • D)Bu işlemlere karşı dava açılması izne bağlıdır
    • E)Bu işlemler yalnızca olağanüstü hâlde denetlenebilir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: C — Vatandaşlıktan çıkarma karar ve işlemlerine karşı yargı yolu kapatılamaz

    Anayasa, hiçbir Türkün vatana bağlılıkla bağdaşmayan bir eylemde bulunmadıkça vatandaşlıktan çıkarılamayacağını ve vatandaşlıktan çıkarma ile ilgili karar ve işlemlere karşı yargı yolunun kapatılamayacağını açıkça belirtir. Bu nedenle söz konusu işlemleri yargı denetimi dışında tutan seçenekler Anayasaya aykırıdır.

  14. Soru 14

    Zor

    Özel hayatın gizliliğine ilişkin olarak, gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde kanunla yetkili kılınmış merciin yazılı emriyle yapılan aramada, bu emrin hâkim onayına sunulması bakımından Anayasa'daki süreler aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

    • A)Kırk sekiz saat içinde sunulur, hâkim yirmi dört saat içinde karar verir
    • B)Yedi gün içinde sunulur, hâkim üç gün içinde karar verir
    • C)Yirmi dört saat içinde sunulur, hâkim yedi gün içinde karar verir
    • D)Yirmi dört saat içinde sunulur, hâkim kırk sekiz saat içinde kararını açıklar
    • E)Onay şartı yoktur, işlem doğrudan kesinleşir
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Yirmi dört saat içinde sunulur, hâkim kırk sekiz saat içinde kararını açıklar

    Anayasa, yetkili merciin yazılı emriyle yapılan arama ve el koymanın yirmi dört saat içinde görevli hâkimin onayına sunulmasını ve hâkimin kararını en geç kırk sekiz saat içinde açıklamasını öngörür; aksi hâlde el koyma kendiliğinden kalkar. Onay şartının bulunmadığını söyleyen seçenek bu güvenceyi tümüyle göz ardı ettiğinden yanlıştır.

  15. Soru 15

    Zor

    "Cumhuriyetin nitelikleri değiştirilemez; buna karşılık Anayasa'nın Başlangıç kısmı yürürlükte kaldığı süre boyunca değiştirilmiştir." Bu iki tespit birlikte değerlendirildiğinde aşağıdaki çıkarımlardan hangisi yapılabilir?

    • A)Anayasa'nın hiçbir hükmü değiştirilemez niteliktedir
    • B)Başlangıç kısmı Anayasa metninin dışındadır
    • C)Cumhuriyetin nitelikleri de uygulamada değiştirilebilmektedir
    • D)Değişmezlik yasağının kapsamı, 4. maddede sayılan hükümlerle sınırlı yorumlanmaktadır
    • E)Anayasa'nın değiştirilemez hükümleri yalnızca Başlangıç kısmında yer alır
    Çözümü göster

    Doğru cevap: D — Değişmezlik yasağının kapsamı, 4. maddede sayılan hükümlerle sınırlı yorumlanmaktadır

    Değişmezlik yasağı 4. maddede sayılan hükümlerle sınırlıdır; bu sayıma girmeyen Başlangıç kısmı usulüne uygun anayasa değişiklikleriyle değiştirilebilmiştir. Başlangıç kısmının metne dâhil olması onun değişmez olmasını gerektirmez, bu nedenle onu metin dışı sayan seçenek de yanlıştır. Değiştirilemez hükümler Başlangıç'ta değil 1, 2 ve 3. maddelerde yer aldığından E de yanlıştır.

Sponsorlu